100 Σύριοι ελεύθεροι ως «πολιτικοί πρόσφυγες»

Την ώρα που τα μέλη της Κίνησης «Ενωμένοι Ενάντια στο Ρατσισμό και τη Φασιστική Απειλή» (ΚΕΕΡΦΑ), υποστήριζαν σε συνέντευξη Τύπου, ότι περίπου δύο χιλιάδες μετανάστες βρίσκονται από το Σάββατο απεργία πείνας, διαμαρτυρόμενοι για την πολύμηνη παραμονή τους στα κέντρα κράτησης σε όλη τη χώρα, στην Κομοτηνή διατυπώνονται σκέψεις για απελευθέρωση ενός σημαντικού αριθμού μεταναστών. Κλιμάκιο του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη με επικεφαλής υψηλόβαθμο στέλεχος βρέθηκε, σύμφωνα με πληροφορίες του «Χ», το περασμένο Σάββατο 6 Απριλίου στις εγκαταστάσεις της σχολής αστυφυλάκων της Κομοτηνής. Αρκετές ώρες διήρκησε η σύσκεψη, στην οποία διατυπώθηκε η πρόθεση να ελευθερωθούν τουλάχιστον 100 Σύριοι μετανάστες πανελλαδικά από κέντρα κράτησης μεταναστών. 

Ορισμένοι φυσικά εξ’ αυτών θα απελευθερωθούν από τις εγκαταστάσεις της σχολής αστυφυλάκων Κομοτηνής. Την ίδια ώρα δεν έχει προβλεφθεί η μεταφορά τους στην πατρίδα τους ή σε ασφαλέστερο μέρος, αλλά θα αφεθούν έξω από τη σχολή της πόλης μας, ώστε μόνοι τους να αναζητήσουν την τύχη τους. Πάντως παρατηρείται το φαινόμενοι όλο και περσσότεροι μετανάστες, που δε φέρουν επίσημα έγγραφη αναγνώρισης επάνω τους, δηλώνουν Σύριοι, προκειμένου να επιτύχουν την πολυπόθητη απελευθέρωση. Η όλη διαδικασία της απελευθέρωσης τελεί εν εξελίξει, αφού γίνεται προσπάθεια ταυτοποίησης όσων πραγματικά είναι Σύριοι. 

Στη χώρα μας οι Σύριοι μετανάστες τίθενται υπό κράτηση η οποία μπορεί να διαρκέσει από λίγες ημέρες έως αρκετούς μήνες. Τα περισσότερα κράτη της ΕΕ έχουν αναστείλει τις απελάσεις Συρίων, με εξαίρεση την Ελλάδα που έχει απελάσει Συρίους και το Ηνωμένο Βασίλειο που το έχει επιχειρήσει. Επαναπροωθήσεις Συρίων επίσης εκτελούνται μεταξύ των χωρών της ΕΕ βάσει του κανονισμού «Δουβλίνο ΙΙ», ο οποίος επιτρέπει στις χώρες της ΕΕ να επαναπροωθούν αιτούντες άσυλο στην πρώτη χώρα εισόδου τους στην ΕΕ, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να επιβραδύνει την πρόσβασή τους σε καθεστώς προστασίας. 

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Εξωτερικών Συνόρων της ΕΕ, Frontex, «η Ελλάδα κατέγραψε ραγδαία αύξηση στις επιστροφές Συρίων» από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο του 2012. Όπως επίσης καταδεικνύεται από επίσημα στατιστικά στοιχεία της ελληνικής πολιτείας, 44 σύριοι υπήκοοι απελάθηκαν κατά το πρώτο ενδεκάμηνο του 2012, 13 από τους οποίους τον Νοέμβριο, χωρίς να αναφέρεται η χώρα στην οποία απελάθηκαν. 

Στη συντριπτική πλειονότητα των Συρίων, στους οποίους παρέχεται κάποιο είδος προστασίας σε χώρες της ΕΕ, χορηγείται επικουρική προστασία – προσωρινό δικαίωμα παραμονής στη χώρα λόγω του γενικευμένου κινδύνου να υποστούν σοβαρή βλάβη στη Συρία. Το εν λόγω καθεστώς, το οποίο ορίζεται στην ευρωπαϊκή οδηγία για την αναγνώριση(άρθρο 15), δεν ισοδυναμεί με την αναγνώρισή τους ως πρόσφυγες σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και παρέχει λιγότερα ?και χρονικά οριοθετημένα? δικαιώματα, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο μελλοντικού αναγκαστικού επαναπατρισμού τους στη Συρία. 

Σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, οι άδειες προσωρινής παραμονής δεν επιτρέπουν την οικογενειακή επανένωση.

Πάντως η ΕΕ δεν έχει καταλήξει σε κοινή προσέγγιση σε ό,τι αφορά τους Συρίους που εγκαταλείπουν τις περιοχές των συγκρούσεων, και η έρευνα της Human Rights Watch καταδεικνύει ανομοιογένειες στον τρόπο χειρισμού μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.

Η Γερμανία και η Σουηδία, στις οποίες έχουν υποβληθεί τα περισσότερα αιτήματα ασύλου από Συρίους, χορηγούν αυτομάτως σε αυτούς κάποια μορφή προστασίας. Εντούτοις στην Ελλάδα, όπου περίπου 10.000 Σύριοι είναι γνωστό ότι έχουν εισέλθει στη χώρα από το 2011, μόνο σε έξι έχει χορηγηθεί κάποια μορφή προστασίας.

Δήμητρα Συμεωνίδου