H επανάσταση του γιασεμιού αλλάζει την Τυνησία

Φεύγοντας από την Ελλάδα για το ταξίδι - πρόκληση να γνωρίσω την Τυνησία, την οποία έχω επισκεφθεί άλλες τέσσερις φορές στο παρελθόν, μετά τις πολιτικές εξελίξεις με την ανατροπή του άλλοτε ισχυρού άνδρα Μπεν Αλι και την φυγή του στην Αίγυπτο με όλο το χρυσάφι της χώρας, ήθελα να καταγράψω το σημερινό κλίμα με τη μεταβατική κυβέρνηση, να δω πως πορεύεται η χώρα με το έντονο φιλελληνικό κλίμα και τις εναλλαγές μιας υποδειγματικής τουριστικής βιομηχανίας.  Η ευχή που δεχόμουν από όλους όσους ήξεραν  τη ξαφνική φυγή μου ήταν «πρόσεχε».

Ένας αδιόρατος φόβος πλανιόταν για τη χώρα που την ξέραμε σαν το μοναδικό θέρετρο εναλλαγών, με τις οάσεις της ερήμου,  την ιστορία των Βερβερίνων, των Βεδουίνων, των τρωγλοδυτών, της ρωμαϊκής Καρχηδόνας, των πολυτελών εγκαταστάσεων σπα, που την κατατάσσουν δεύτερη χώρα παγκοσμίως για τις υποδομές της σε θαλασσοθεραπεία, γήπεδα γκολφ, με τα διεθνούς φήμης φεστιβάλ τζαζ, φεστιβάλ της ερήμου στην Ντουζ, κινηματογράφου, ταινιών μικρού μήκους, φεστιβάλ Οδύσσειας, φεστιβάλ των οάσεων κι άλλα που προβάλλονται διεθνώς και συρρέουν προσωπικότητες από παντού να τα παρακολουθήσουν. 

Η Τυνησία μοναδική, λάγνα, πανέμορφη με τον δικό της εξωτισμό, τους φιλοσοφημένους και ήρεμους κατοίκους πως ήταν τώρα; Ταξίδι διπλή πρόκληση λοιπόν που θα το περιγράψουμε σε ενότητες μέσα από τις σελίδες του Χρόνου γιατί είδαμε, μιλήσαμε, αφουγκραστήκαμε, ταξιδέψαμε με τζιπ, καμήλες, αεροπλάνα, και αποτυπώσαμε την εικόνα που επικρατεί. Η πρέσβειρα της Τυνησίας στην Ελλάδα Σέμια Ζουάρι Γκόρκι πάντως απαντώντας στις ερωτήσεις μας ήταν ξεκάθαρη και ειλικρινής.

«Όπως και στην Ελλάδα συχνά έχουμε όλες αυτές τις διαδηλώσεις κι εδώ στην Τυνησία έχουμε μια μεταβατική περίοδο λειτουργίας της δημοκρατίας. Προσπαθούμε να βρούμε τις ισορροπίες μας, εξάλλου θα έχουμε εκλογές μέχρι τον επόμενο Μάρτιο, δεν έχουν καθοριστεί ακόμη. Όπως στην Ελλάδα και την Ευρώπη υπάρχει οικονομική κρίση έτσι κι εδώ προσπαθούμε αναζητώντας την καλύτερη δυνατή λύση να δούμε την κοινωνική και πολιτική διάσταση αυτής της κρίσης. Ελπίζω ότι μέρα με την μέρα τα πράγματα θα γίνονται καλύτερα. Προσπαθούν όλοι, ο κόσμος θέλει να κρατήσουμε το πρώτο κομμάτι του Συντάγματος όπως είναι, αλλά δε θέλουν με τίποτα να κρατήσουν την σαρία, το ιερωνυμικό δίκαιο και γίνεται προσπάθεια να ικανοποιηθούν όλες οι πλευρές. 

Σε όλο τον αραβικό κόσμο υπάρχει άνοδος του ισλαμισμού κι αυτό ήταν απόρροια της μεγάλης κοινωνικής απόκλισης μεταξύ των τάξεων, τα κατώτερα στρώματα το μετέφρασαν σαν μια προσπάθεια μέσω των ισλαμικών κομμάτων να διασφαλιστεί η κοινωνική δικαιοσύνη. Για τον δυτικό κόσμο ο ισλαμισμός είναι μια καρικατούρα του εαυτού του και ότι στην ουσία ισοδυναμεί με τρομοκρατία… Νοιώθουμε ένοχοι που επιτρέψαμε να δημιουργηθεί ένα τέτοιο αίσθημα χωρίς να κάνουμε μια κίνηση να αποτραπεί» θα πει η κ. πρέσβης.

Ωστόσο εκφράζει και την άποψη ότι δεν υπάρχει στην Τυνησία ο κίνδυνος θεοκρατικού άκρατου Ισλάμ γιατί η χώρα αυτή ήταν πάντα πιο κοντά στην Ευρώπη, η θέση των γυναικών είναι ανεπτυγμένη, κυρίως γιατί έχουν μορφωτικό επίπεδο και συμμετέχουν σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Γυναίκες τροχονόμους, υπαλλήλους θα συναντήσουμε παντού, γυναίκες που κυκλοφορούν άνετα δίχως μαντήλες και περιορισμούς, που κινούνται στις αγορές, στα καφέ, τον εθνικό κήπο της Τύνιδας με φίλες ή τις οικογένειές τους.

ΝΩΠΕΣ ΟΙ ΜΝΗΜΕΣ ΤΩΝ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΩΝ

Η βόλτα στην πρωτεύουσα της χώρας σε φέρνει σε επαφή με το πρόσφατο παρελθόν, «την επανάσταση του γιασεμιού», όπως ονομάσθηκαν οι τεράστιες διαδηλώσεις πριν 1,5 χρόνο της νεολαίας που οργανώθηκε μέσω του διαδικτύου. Οι κουλούρες με το συρματόσχοινο στο κέντρο γύρω από τις πλατείες, το Προεδρικό Μέγαρο, το κεντρικό ρολόι της Τύνιδας, μαζί με οχήματα αστυνομίας και του στρατού που χρησιμοποιήθηκαν δείχνουν ότι κανείς δεν κάνει προσπάθεια να κουκουλώσει το παρελθόν. Παντού επικρατεί ηρεμία, η ζωή επέστρεψε στους κανονικούς της ρυθμούς κι όλοι περιμένουν τις εκλογές. Τα κόμματα που δημιουργήθηκαν είναι δεκάδες, όπως και οι αφίσες με την πολιτική διαφήμιση και η παρότρυνση μέσα από γιγαντοαφίσες του κόσμου να συμμετάσχουν μαζικά στις εκλογές. Φωτογραφίζουμε άνετα τα εικόνες αυτές που μαρτυρούν τη δίψα για δημοκρατία.

Ο σημερινός πρόεδρος της Τυνησίας είναι ο Μονσέφ Μαρζούκι,  ο πρωθυπουργός Χαμάντι Ζεμπάλι και πρόεδρος της Βουλής ο Μουσταφά Μπινζάφαρ αποτελούν την τρόϊκα που διοικεί στο μεταβατικό στάδιο τη χώρα, αναλαμβάνοντας να αντιμετωπίσουν κοινές πληγές, την ανεργία που καλπάζει, τις υποδομές στο νότο, τα περιφερειακά γραφεία ανάπτυξης, σχολεία, νοσοκομεία, δρόμους.  Η σπίθα της επανάστασης και της αραβικής άνοιξης άναψε όταν ο Μοχάμεντ Μπουαζίζι, μανάβης, από απελπισία αυτοπυρπολήθηκε. Παρόμοια περιστατικά συμβαίνουν όμως συχνά. Τις προηγούμενες ημέρες ένας άνεργος στην Γκάφσα υπέκυψε στα τραύματα του. Λίγες μέρες πριν είχε αυτοπυρποληθεί. Τέτοιες σκηνές θα δούμε και στην πατρίδα μας. Χθες είχαμε τον αυτοπυροβολισμό του απελπισμένου συνταξιούχου στην Αθήνα? 

Η προσωρινή κυβέρνηση της Τυνησίας δεν έχει παραδώσει ακόμα την ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την οποία ζητούσαν οι διαδηλωτές πριν ενάμιση χρόνο, υποστηρίζει σήμερα η Διεθνής Αμνηστία. Στο διάστημα αυτό ο πρόεδρος Zine al Abidine Ben Ali διέφυγε από τη χώρα. Οι αρχές έχουν κάνει κάποια θετικά πρώτα βήματα, υπογράφοντας, μεταξύ άλλων, συνθήκες  για θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και επιτρέποντας περισσότερη ελευθερία στα μέσα ενημέρωσης και στις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά για πολλούς Τυνήσιους ο ρυθμός των αλλαγών θεωρείται αργός. 

Πάντως το ξήλωμα του παλιού καθεστώτος εκ βάθρων είναι δεδομένο. Ακόμη και η τράπεζα Ζιτούνα συμφερόντων της συζύγου του Μπεν Αλι και των αδελφών της περιήλθε στο δημόσιο, όπως και η περιουσία των εκεί υπουργών και αξιωματούχων που είχαν πλουτίσει σε βάρος του λαού. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το Δεκέμβριο του 2010 και τον Ιανουάριο του 2011, τουλάχιστον 300 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 700 τραυματίστηκαν σοβαρά κατά τη διάρκεια της εξέγερσης.

ΠΡΩΤΕΣ ΚΑΤΑΔΙΚΕΣ ΕΡΗΜΗΝ ΤΟΥ ΜΠΕΝ ΑΛΙ

Ο Μπεν Αλί και τα μέλη της οικογένειάς του δικάστηκαν τον Ιούνιο -ορισμένοι ερήμην- για διαφθορά και άλλες κατηγορίες. Οι Τυνήσιοι έπρεπε να περιμένουν μέχρι το Νοέμβριο για να δουν τον Μπεν Αλί να δικάζεται, πάλι ερήμην, μαζί με περίπου 30 άλλους ανώτερους αξιωματούχους, για τη δολοφονία διαδηλωτών. 

Ο Μπεν Αλί παραμένει ασύλληπτος στη Σαουδική Αραβία παρ’ όλες τις προσπάθειες των αρχών της Τυνησίας να εξασφαλίσουν την έκδοσή του. Ωστόσο καταδικάστηκε σε μια πρώτη υπόθεση ερήμην σε κάθειρξη 15 ½ ετών για κατοχή όπλων, ναρκωτικών και αρχαιολογικών ευρημάτων, ανακοίνωσε ο δικαστής του πρωτοδικείου στην Τύνιδα. Ο έκπτωτος πρόεδρος καταδικάστηκε επίσης σε  πρόστιμο 108.000 δηναρίων (περίπου 54.000 ευρώ) για την υπόθεση αυτή, τη λεγόμενη του «Παλατιού της Καρχηδόνας» και ερήμην τον περασμένο  Ιούνιο, με τη σύζυγό του Λεϊλά Τραμπέλσι, σε κάθειρξη 35 ετών και πρόστιμο 45 εκατ. ευρώ για υπεξαίρεση.

Παραμένει ασφαλής, οικονομικός και γοητευτικός προορισμός η Τυνησία.

Η ζωή στην πρωτεύουσα κινείται στους γνώριμους ρυθμούς της. Πτήσεις με τουρίστες έρχονται καθημερινά, αναγνωρίζοντας ότι η Τυνησία είναι ένας προορισμός ασφαλής και οικονομικός για τα βαλάντια σε περίοδο κρίσης, αφού 8 μέρες διακοπών με ημιαδιατροφή αεροπορική πτήση, επίσκεψη σε βορρά και νότο, ξεναγήσεις και συγκλονιστικές εμπειρίες, κοστίζουν γύρω στα 500 ευρώ. 

Η χώρα μας υποδέχεται με ανοικτή την αγκαλιά, οι πραματευτάδες μας μιλούν ελληνικά, ενώ ξέρουν τον Μητσοτάκη, την Μιμή, τον Παπανδρέου και την Νατάσα Καραμανλή. Για Παπαδήμο και άλλους σύγχρονους ούτε λέξη.