Άγνωστα στοιχεία για την επιχειρηματικότητα στην Ροδόπη αναδεικνύει έρευνα σε συνεργασία με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο

Μια αναλυτική έρευνα με βάση το στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης που αποτυπώνει την κατάσταση της επιχειρηματικότητας στην Ροδόπη φέρουμε στην δημοσιότητα κι αφορά δράση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου που ανιχνεύοντας τις αναπτυξιακές δυνατότητες των επιχειρήσεων κατέγραψε κι αξιολόγησε 26 από αυτές προσπαθώντας να τις καταγράψει σε επίπεδο διάρθρωσης, επιμόρφωσης κι εκπαίδευσης των στελεχών τους, ενημέρωσης και προοπτικής για το αύριο.

Τα δυνατά σημεία της περιοχής είναι οι γεωοικονομική της θέση κοντά στα βαλκάνια και την Τουρκία, το ποικιλόμορφο φυσικό περιβάλλον, το σημαντικό πολιτιστικό απόθεμα, οι πλούσιοι φυσικοί πόροι, η φέρουσα ικανότητα του πρωτογενούς τομέα, η ύπαρξη πανεπιστημιακών μονάδων, η ύπαρξη βιομηχανικής περιοχής, η σύνδεσή της με τα σύγχρονα οδικά δίκτυα. Ταυτόχρονα στην έρευνα αποτυπώνονται οι αδυναμίες της που συμβάλλουν στην ύφεση της οικονομικής δραστηριότητας και στην επιχειρηματική υπανάπτυξη όπως η κακή οικονομική κατάσταση λόγω της γενικότερης οικονομικής κρίσης. 

Η υψηλή ανεργία στον οικονομικώς ενεργό πληθυσμό. Η αργή υιοθέτηση νέων τεχνολογιών στις παραγωγικές δραστηριότητες, η πληθυσμιακή γήρανση. 

Ο μεγάλος αριθμός ανειδίκευτου προσωπικού και κατά συνέπεια η έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, η υψηλή ανεργία νέων και γυναικών αλλά και ο χαμηλός βαθμός συνεργασίας μεταξύ έρευνας και επιχειρηματικότητας. 

Η μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του λιανικού εμπορίου απασχολούν  μικρό αριθμό ατόμων ενώ πολλές από αυτές λειτουργούν με αυτοαπασχόληση του ιδιοκτήτη τους. Κατηγορίες που παρουσιάζουν κινητικότητα είναι αυτές που ανήκουν στον κλάδο της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας, εδρεύοντας κατά κόρον στην ΒΙ.ΠΕ., ενώ υφίστανται επιχειρήσεις τόσο στον κλάδο των κατασκευών, όσο και στον κλάδο του τουρισμού.

Το μεγαλύτερο ποσοστό των επιχειρηματιών δηλώνουν πως ο κύκλος εργασιών τους παρουσιάζει καθοδική πορεία τα τελευταία χρόνια. Λιγότεροι είναι αυτοί που θεωρούν ότι έχουν μια σταθερή πορεία, ενώ ελάχιστοι εμφανίζονται αισιόδοξοι αναφέροντας ότι έχουν ανοδική τάση τον τελευταίο καιρό.

Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται έχουν κατά μέσο όρο 30,6 έτη ζωή υποδεικνύοντας τη μακροβιωσιμότητά τους. Η πιο «νέα επιχείρηση» μετράει 8 έτη λειτουργίας, ενώ η «μεγαλύτερη όλων» 86.

Στις επιχειρήσεις αυτές συνολικά απασχολούνται 181 άτομα. Η επιχείρηση με το μικρότερο αριθμό προσωπικού απασχολεί 1 άτομο, ενώ η επιχείρηση με το μεγαλύτερο αριθμό προσωπικού απασχολεί 78. Οι προσλήψεις το 2011 άγγιξαν τις 15 ενώ οι απολύσεις τις 12. Εντός του 2012 οι επιχειρηματίες δηλώνουν ότι οι αλλαγές στο προσωπικό τους δεν θα είναι σημαντικές ούτε από άποψη προσλήψεων, ούτε από άποψη απολύσεων.

Η Π.Ε. Ροδόπης είναι μια περιοχή κομβικής σημασίας λόγω της γεωγραφικής της θέσης αλλά και των δυνατοτήτων που διαθέτει σε παραγωγικούς τομείς όπως η γεωργία, η βιομηχανία, το εμπόριο και ο τουρισμός.

Η Ροδόπη αποτέλεσε το πεδίο έντονης χρηματοδοτικής στήριξης της επενδυτικής δραστηριότητας του ιδιωτικού τομέα, ωστόσο πολλές από τις χρηματοδοτούμενες επενδύσεις αποδείχτηκαν εξαιρετικά βραχύβιες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών του Εργατικού Κέντρου, από τις 99 επιχειρήσεις της ΒΙ.ΠΕ.ΚΟ. των αρχών της προηγούμενης δεκαετίας, σήμερα λειτουργούν μόλις 10-12, ενώ σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις την τριετία 2007-2009 χάθηκαν 4.025 θέσεις εργασίας. 

Το εργατικό δυναμικό της περιοχής παραμένει ικανό σε αριθμό αλλά μειώνεται με τη φυγή του προς τα αστικά κέντρα. Ωστόσο το μορφωτικό επίπεδο παραμένει χαμηλό οδηγώντας στη συσσώρευση ενός δυναμικού ανειδίκευτων εργατών και υπαλλήλων οι οποίοι δεν μπορούν να απορροφηθούν στην αγορά, αυξάνοντας έντονα τον αριθμό των ανέργων. Η έντονη ύφεση των τελευταίων ετών εντείνει τα προβλήματα αυτά, αλλάζοντας τα χαρακτηριστικά της ανεργίας σε μακροχρόνια.

Σύμφωνα με την έρευνα οι επιχειρηματίες της περιοχής διαθέτουν μια αισιόδοξη προσέγγιση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων και προοπτικών της, κυρίως στους τομείς της γεωργίας, της βιομηχανίας, του εμπορίου και του τουρισμού. Ωστόσο, θεωρούν ότι η ανάπτυξη αυτή παρεμποδίζεται από την έλλειψη ενδιαφέροντος από το κράτος, από το λάθος αναπτυξιακό σχέδιο, την έλλειψη χρηματοδοτήσεων, την έλλειψη ενημέρωσης αναφορικά με τα ζητήματα της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας αλλά και την ελλιπή διασύνδεση της περιοχής με τις γειτονικές χώρες.

Οι περισσότεροι επιχειρηματίες δηλώνουν ότι υφίστανται έλλειμμα ενημέρωσης για τα υφιστάμενα προγράμματα κατάρτισης, ή τα χρηματοδοτούμενα προγράμματα. Επίσης, παρουσιάζονται μετρίως ικανοποιημένοι από το επίπεδο κατάρτισης και γνώσεων του προσωπικού τους. Την ίδια στιγμή ωστόσο είναι θετικοί ως προς το ενδεχόμενο ανάπτυξης της επιχείρησής τους και συνδέουν άμεσα την ανάπτυξη αυτή με την δια βίου μάθηση και επαγγελματική κατάρτιση τόσο των ιδίων όσο και του προσωπικού που απασχολούν.

Τα σεμινάρια καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, η ενημέρωση γύρω από τα χρηματοδοτούμενα προγράμματα για την επιχειρηματικότητα, τα σεμινάρια διοίκησης επιχειρήσεων καθώς επίσης και δημοσίων σχέσεων είναι στην πρώτη γραμμή ενδιαφέροντός τους, ενώ η εξειδικευμένη γνώση έρχεται σε δεύτερη μοίρα, εξαιρουμένης της εκμάθησης ή της βελτίωσης της γνώσης, των Η/Υ.

Η έρευνα ανιχνεύει κι άλλα πεδία που θα τα προσεγγίσουμε προσεχώς, υποστηρίχθηκε στα πλαίσια του προγράμματος Ελλάδα Βουλγαρία 2007-2013 investing in our future του άξονα προτεραιότητας 3 «ανταγωνιστικότητα και ανθρώπινοι πόροι.