Τρέχουν για να σώσουν το παλιό δικαστικό μέγαρο από τα νερά της βροχής

Από το 1922 και έως το 2004, το παλιό δικαστικό μέγαρο Κομοτηνής φιλοξένησε τους λειτουργούς των θεσμών της δικαιοσύνης και τους προσφεύγοντες σε αυτήν πολίτες. Δυστυχώς σήμερα καταρρέει. Αυτό επισημαίνει με κάθε τρόπο όλα τα τελευταία χρόνια ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης Γιώργος Κυμπαρίδης. Παρά τις υποσχέσεις, δυστυχώς μέχρι στιγμής το κτίριο όχι μόνο δεν έχει αξιοποιηθεί, αλλά δυστυχώς παρουσιάζει εικόνα κατάρρευσης. Έτσι ο Γιώργος Κυμπαρίδης αποφάσισε να απευθυνθεί στον περιφερειάρχη Αν. Μακεδονίας και Θράκης Γιώργο Παυλίδη, οποίος  γνωρίζει από τα δικηγορικά του χρόνια το συγκεκριμένο κτίριο. Χάρη στην παρέμβασή του και με εντολή της εκτελεστικής γραμματέως της Περιφέρειας Ζωής Κοσμίδου, κλιμάκιο τεχνικών της Περιφέρειας επισκέφτηκε το κτίριο για να το επιθεωρήσει. 

«Έχουν τα αντανακλαστικά οι άνθρωποι και μπορούν να εκτιμήσουν τι είναι σοβαρό», σχολίασε ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου αναφερόμενος στον περιφερειάρχη και την εκτελεστική γραμματέα. «Άμεσα έστειλαν τεχνικό κλιμάκιο για να δει πως μπορεί να γίνει μία προμελέτη για την επισκευή του θόλου, και όπου υπάρχουν κάποια προβλήματα στην σκεπή για να γλιτώσουμε το κτίριο». Τους τελευταίους μήνες η σκεπή του κτιρίου παρουσιάζει ζημιές, που έχουν σαν αποτέλεσμα να μπαίνουν τα νερά της βροχής στο εσωτερικό,  με ό,τι αυτό συνεπάγεται για ένα κτίριο πάνω από 100 ετών. «Η σκέψη είναι ότι εάν σώσουμε τη σκεπή και δεν μπαίνουν νερά, από εκεί και πέρα το έργο μας είναι η προμελέτη. Το τεχνικό κλιμάκιο επιθεώρησε, τράβηξε φωτογραφίες και από εκεί και μετά θα έχουμε μια εκτίμηση κόστους για να τρέξουμε την υπόθεση μέσω του Ταμείου Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων, όπου είμαι μέλος του διοικητικού συμβουλίου. Το Ταμείο αυτό είναι ιδιοκτήτης όλων των δικαστικών μεγάρων»,  εξήγησε ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης.  

Το κόστος συντήρησης εκτιμάται ότι δεν θα είναι μεγάλο, αλλά η αξιοποίηση του αναμένεται να κοστίσει. Ο στόχος είναι το παλαιό δικαστικό μέγαρο Κομοτηνής να γίνει δεύτερη έδρα της Σχολής Δικαστών, ώστε με αυτό τον τίτλο να χρηματοδοτηθεί από το ΕΣΠΑ, μιας και η σχολή δικαστών χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ. Αυτό το σχέδιο περιγράφηκε από τον Γιώργο Κυμπαρίδη στη διοίκηση του Ταμείου Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων και η ανταπόκριση ήταν θετική. Πάντως εξελίξεις αναμένονται το επόμενο διάστημα. 

Όσον αφορά στο παλαιό δικαστικό μέγαρο, από το 1922 και έως το 2004, φιλοξένησε τους λειτουργούς των θεσμών της δικαιοσύνης και τους προσφεύγοντες σε αυτήν πολίτες. Όπως αναφέρεται στην επίσημη ιστοσελίδα του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης σε κείμενο που υπογράφει ο συμπολίτης μας αρχιτέκτονας μηχανικός Κώστας Κατσιμίγας,  παρά τις όποιες προσπάθειες καταβλήθηκαν δεν κατέστη δυνατό να βρεθούν γραπτές πληροφορίες για το οικοδόμημα του δικαστικού μεγάρου Κομοτηνής. Όπως είναι γνωστό, οι Βουλγαρικές αρχές κατοχής κατά την αποχώρησή τους από την Κομοτηνή τον Οκτώβριο του 1944 κατέστρεψαν όλα τα αρχεία. Επίσης πουθενά δεν βρέθηκαν σημαντικές βιβλιογραφικές αναφορές. 

Πάντως σύμφωνα με τις πληροφορίες που προέρχονται από πολίτες και μετά μακροσκοπική επιτόπια εξέταση του οικοδομήματος, προκύπτει ότι το κτίριο που στέγαζε το δικαστικό μέγαρο Κομοτηνής, μελετήθηκε και κατασκευάστηκε από Ολλανδό αρχιτέκτονα περί το 1870, επί σουλτάνου Αβδούλ Αζίζ και του διαδόχου του Αβδούλ Χαμίτ Β’ για λογαριασμό της τότε Οθωμανικής Διοίκησης, ως διοικητήριο. Την ίδια εποχή, ίσως λίγο μεταγενέστερα (1884), κατασκευάζεται το ρολόι της πόλης από τον Αβδούλ Καδήρ Κεμάλ Πασά, ο οποίος το αφιερώνει στο σουλτάνο Αβδούλ Χαμίτ Β?. Πιθανολογείται ότι στον ίδιο χώρο του τότε διοικητηρίου λειτουργούσε και το Δικαστήριο (Καδής), καθόσον δίπλα ακριβώς, στο χώρο που σήμερα έχει ανεγερθεί το νέο δικαστικό μέγαρο, υπήρχαν οι φυλακές, οι οποίες λειτουργούσαν μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του ?80. Είναι γνωστό ότι το κτίριο βρισκόταν σε μια περιοχή και άλλων διοικητικών δραστηριοτήτων και μορφών εξουσίας. Δίπλα ακριβώς, υπήρχε στρατόπεδο όπου σήμερα βρίσκεται το διοικητήριο της 21ης Τεθωρακισμένης Ταξιαρχίας. Το κτίριο άρχισε να κτίζεται το 1910 ως διοικητήριο Τουρκικής Μεραρχίας και, όπως μαρτυρεί ο διάκοσμός του, ολοκληρώθηκε επί βουλγαρικής κατοχής την περίοδο 1913 – 1919. Το κτίριο του δικαστικού μεγάρου χρησιμοποιήθηκε ως διοικητήριο από τις αρχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέχρι τον Ιούλιο του 1913. 

Τον Ιούλιο του 1913, με προέλαση του Τάγματος Κρητών, η πόλη της Κομοτηνής περιήλθε στο Ελληνικό κράτος για 15 μέρες. Στη συνέχεια, με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου η Θράκη επιδικάσθηκε στους Βούλγαρους, των οποίων η διοίκηση εγκαταστάθηκε στο ίδιο κτίριο μέχρι το 1919. Το 1920 μετά από τις συνθήκες Νεϊγύ και Σεβρών, η Θράκη μέχρι τη Σηλυβρία περιήλθε στο Ελληνικό Κράτος και στις 14 Μαΐου η Μεραρχία Σερρών υπό τον Παμίκο Ζυμβρακάκη εισέρχεται στην Κομοτηνή και παραλαμβάνει την πόλη στο κτίριο του πρώην Δικαστικού Μεγάρου. Οι ελληνικές αρχές ιδρύουν Εφετείο στην Αδριανούπολη και Πρωτοδικεία σε μεγάλες πόλεις. Μετά τη μικρασιατική καταστροφή το 1922 και τη συνθήκη της Λοζάνης το 1923, στην Κομοτηνή μεταφέρεται η Περιφερειακή Διοίκηση Θράκης και το διοικητήριο μεταφέρεται στην Τσανάκλειο Σχολή, ενώ στο πρώην διοικητήριο μεταφέρονται οι δικαστικές αρχές του Εφετείου Θράκης και του Πρωτοδικείου Ροδόπης. Το κτίριο λειτουργούσε ως δικαστικό μέγαρο ως τις αρχές του 2004.

Το κτίριο του πρώην δικαστικού μεγάρου Κομοτηνής είναι προφανές ότι ανεγέρθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την ανάμειξη αρχιτεκτονικών ρυθμών. Το κτίριο ταυτίζεται χρονικά με τη συρρίκνωση και την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τις γενικές αναταράξεις στο εσωτερικό αλλά και στις γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες.