Θυσία ζώων σε αυλές και δρόμους

Με πρωινή προσευχή και ευχές σε συγγενείς και φίλους ξεκίνησε η χθεσινή ημέρα για τους μουσουλμάνους της Θράκης, πρώτη ημέρα του Κουρμπάν Μπαϊράμ, μία από τις δύο μεγάλες γιορτές του Ισλάμ. Η συνέχεια δόθηκε στην ύπαιθρο όπου έγινε η θυσία του ζώου, όπως προστάζει το έθιμο. Και φέτος οι μουσουλμάνοι συμπολίτες μας, τήρησαν το έθιμο της σφαγής ζώων και αγνόησαν τις απαγορεύσεις των αρμοδίων, σύμφωνα με τις οποίες η θυσία πρέπει να γίνει στα εγκεκριμένα σφαγεία με τη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων προστασίας για τη δημόσια υγεία. Έτσι επέλεξαν αυλές σπιτιών, αλλά και κοινόχρηστους χώρους οικισμών για να θυσιάζουν το ζώο, όπως προβλέπει το κοράνιο για τους μουσουλμάνους. Η σφαγή των ζώων τηρείται σε όλη την επικράτεια της Θράκης, σε πόλεις και οικισμούς και μάλιστα σε κάποια χωριά γίνεται ομαδικά, σε πλατείες και δρόμους. Οι φτωχότεροι περιμένουν να πάρουν ένα κομμάτι κρέας από όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν το ζωντανό και  να το προσφέρουν ως θυσία στο Θεό. Έτσι μαζεύονται οικογένειες, αναλαμβάνουν το κόστος και τη μεγάλη ημέρα κάνουν τη θυσία, αφήνοντας το αίμα να τρέξει. 

Η σφαγή των ζώων γίνεται το πρωί ή το μεσημέρι, αλλά ο αριθμός των ζώων που σφαγιάζονται ποικίλλει ανάλογα με το μέγεθος του αναμενόμενου πλήθους. Τα ζώα είναι συνήθως αγελάδα, κριάρι, κατσίκα ή προβατίνα. Σύμφωνα με την παράδοση των μουσουλμάνων, πριν αρχίσει η θυσία ο ιμάμης συντάσσει τους συγκεντρωμένους απέναντι στα ζώα τα οποία είναι δεμένα. Διαβάζει δέηση από θρησκευτικό βιβλίο και προσεύχονται όλοι μαζί. Αφού τα ζώα ευλογηθούν αρχίζει η διαδικασία της σφαγής. Στην περίπτωση των μεγαλόσωμων ζώων όπως η αγελάδα απαιτείται η συμμετοχή πολλών ανδρών για να τη δέσουν και να την κρατήσουν. Με χοντρό σχοινί δένονται από τα κέρατα ένα-ένα και οδηγούνται στο χώρο της σφαγής. Επίσης δένονται από τα πόδια και γύρω από το σώμα με άλλα σχοινιά και ακινητοποιούνται, ενώ κάποιοι κρατούν σφιχτά το κεφάλι του ζώου από τα κέρατα ώστε να προβάλλει ο λαιμός προς αυτόν που θα εκτελέσει τη θυσία. Δύο άνδρες εκτελούν τη θανάτωση της αγελάδας, ο ένας σφάζοντας το λαιμό και σχεδόν ταυτόχρονα ο άλλος ξεκοιλιάζοντάς το από το λαιμό προς τα κάτω.

Η αγορά μίας αγελάδας είναι σχεδόν απαγορευτική αυτή την εποχή, λόγω του υψηλού κόστους της, γι’ αυτό οι περισσότερες οικογένειες επέλεξαν μικρότερα ζώα και τήρησαν το έθιμο. Ξύπνησαν από νωρίς, προσευχήθηκαν πριν ξεκινήσουν και προχώρησαν στη θυσία του ζώου, αφήνοντας το αίμα του να τρέξει, όπως προβλέπει το τελετουργικό. 

Η λέξη «μπαϊράμ» σημαίνει «γιορτή», και η λέξη «κουρμπάν» σημαίνει “Θυσία στο Θεό”. Είναι μια γιορτή που γίνεται προς ανάμνηση της δοκιμασίας στην οποία μπήκε ο Αβραάμ από το Θεό, όταν του ζητήθηκε να θυσιάσει το γιο του. «Είναι η πιο ιερή γιορτή μας, όπως είναι το Πάσχα για τους χριστιανούς», είπε ο Αϊχάν Χασάν.  «Κάθε χρόνο θυσιάζουμε. Προσευχόμαστε πριν το κάνουμε, διαβάζουμε το μαχαίρι και μετά σφάζουμε το ζώο». Το ζώο που θυσιάζεται πρέπει να είναι υγιές, σύμφωνα με την παράδοση των μουσουλμάνων. Αυτό γιατί «το κάνουμε για τη θέληση του Θεού, δεν το κάνουμε για εμάς. Έχει μεγάλη σημασία το ζωντανό να μην είναι άρρωστο και να μην έχει χτυπήματα», εξήγησε ο  Αϊχάν Χασάν, κάτοικος του Ηφαίστου. Αμέσως μετά τη θυσία του ζώου ακολουθεί το κρέμασμα και το γδάρσιμό του. Τέλος τεμαχίζεται για να μοιραστεί σε φτωχούς και να μείνει και στην οικογένεια. «Δεν πρέπει να δίνουμε σε γείτονα που έχει σφάξει ήδη δικό του πρόβατο, αλλά σε κάποιον άλλο που δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να το κάνει», εξήγησε ο Αϊχάν Χασάν. Φέτος μοιράστηκε όλη η ποσότητα του κρέατος, καθώς αυτή ήταν η επιθυμία της μητέρας της οικογένειας. 

Ήταν η πρώτη φορά που ο ίδιος συμμετείχε στην τελετή θυσίας ζώου, ο Λόρντ Τζουνέι κάτοικος του οικισμού Ηφαίστου. Για τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει τον βοήθησε ο γηραιότερος άνδρας της οικογένειας, με σκοπό τα επόμενα χρόνια να είναι σε θέση να το κάνει από μόνος του και με τη σειρά του να εκπαιδεύσει τις επόμενες γενιές ανδρών της οικογένειας. Η θυσία του ζώου απαιτεί γνώση και ένα καλό μαχαίρι. «Εάν δεν ξέρεις πώς να κάνεις τη σφαγή, έρχεται ένας μεγαλύτερος και σε βοηθάει. Ακόμα και εγώ τώρα μαθαίνω», είπε ο νεαρός άνδρας. Ένα μεγαλόσωμο πρόβατο θυσίασε ο Σερή Εσκάν. Η θυσία έγινε στην αυλή ταβέρνας του στον οικισμό της Δύμης, εκεί όπου συγκεντρώθηκε όλη η οικογένεια για το τραπέζι που ακολούθησε. «Είναι κάτι που κάνουμε κάθε χρόνο», είπε και πρόσθεσε «παρά τις δυσκολίες μας βρίσκουμε τον τρόπο και αγοράζουμε το ζώο και το θυσιάζουμε». 

Το Κουρμπάν Μπαϊράμ δεν γιορτάζεται συγκεκριμένη ημερομηνία. Κάθε χρόνο γίνεται περίπου δέκα ημέρες νωρίτερα. Σε τριάντα χρόνια δηλαδή κάνει έναν κύκλο και γίνεται ξανά την ίδια ημερομηνία. Ακολουθεί τον κύκλο της σελήνης και το παλιό ημερολόγιο. Οι δύο μεγαλύτερες θρησκευτικές γιορτές, το Ραμαζάν και το Κουρμπάν, γιορτάζονται με 70 ημέρες περίπου διαφορά. Ο εορτασμός του Κουρμπάν διαρκεί τέσσερις ημέρες. Οι ετοιμασίες περιλαμβάνουν γενική καθαριότητα των σπιτιών, προετοιμασία ιδιαίτερων φαγητών, όπως τηγανόψωμα και βάψιμο από τις γυναίκες των χεριών και των ποδιών με χέννα.