Τα σκουπίδια μας θα τα βρούμε μπροστά μας

Είναι εφικτό σε 5 χρόνια κάθε νοικοκυριό της Ροδόπης να πετάει 5 σακούλες με διαφορετικά απορρίμματα στην καθεμία, που θα τα βγάζει σε συγκεκριμένη ώρα και αυτά θα αξιοποιούνται καταλλήλως; Αυτή είναι η πραγματικότητα στην οποία καλούνται να προσαρμοστούν οι πολίτες της Ροδόπης, της Περιφέρειας ΑΜ-Θ και το σύνολο της χώρας μας, αν δε θέλουν να βρεθούν αντιμέτωποι με τα πρόστιμα που επισύρει η μη ορθή διαχείριση των απορριμμάτων και φυσικά αν θέλουμε επιτέλους να μιλάμε για ορθή διαχείριση των απορριμμάτων που εμείς οι ίδιοι δημιουργούμε. Ανακύκλωση είναι η πρώτη λέξη που πρέπει να έχουν στο μυαλό τους στο εξής οι πολίτες του Δήμου Κομοτηνής, αφού από το βράδυ της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου δόθηκε το πράσινο φως στο Τοπικό Σχέδιο Αποκεντρωμένης Διαχείρισης Αποβλήτων. 

Ο πυρήνας του σχεδίου αναφέρει τη μετατροπή του Κέντρου Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) σε ένα κεντρικό σημείο πρασίνου και επιλέγονται δύο ακόμα σημεία πρασίνου σε Αίγειρο και Σιδηροχώρι. Σημαντικό είναι επίσης ότι από το 2016 προστίθεται ένα τέλος ταφής 35 ευρώ ανά τόνο σε περίπτωση που τα απορρίμματα θάβονται χωρίς προηγουμένως να έχουν υποστεί επεξεργασία, ενώ το 2021 το τέλος αυτό αυξάνεται στα 60 ευρώ ανά τόνο σκουπιδιών. Το σημείο αυτό σηματοδοτεί πόσο σημαντικό είναι να επιτευχθεί η μείωση των αποβλήτων που θα οδηγούνται στον ΧΥΤΑ. 

Το Τοπικό Σχέδιο Αποκεντρωμένης Διαχείρισης Αποβλήτων στις 20 Οκτωβρίου 2015 πήρε την έγκριση από την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής και έπρεπε υποχρεωτικά μέχρι σήμερα 31 Οκτωβρίου 2015 να σταλεί στην Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας και Θράκης για να ενσωματωθεί στον περιφερειακό σχεδιασμό απορριμμάτων. Οπότε τέθηκε ως θέμα στην ημερήσια διάταξη του δημοτικού συμβουλίου Κομοτηνής που συνεδρίασε την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου και έπρεπε οπωσδήποτε να εγκριθεί, ώστε να σταλεί στην Περιφέρεια.

Σε 13 σημεία περιγράφεται πολύ συνοπτικά το Τοπικό Σχέδιο Αποκεντρωμένης Διαχείρισης Αποβλήτων, που καταλαμβάνει έκταση σχεδόν 100 σελίδων και εκπονήθηκε από υπαλλήλους του Δήμου Κομοτηνής και συγκεκριμένα τους: Μαργαρίτη Σινάδο, ΠΕ τοπογράφων μηχανικών προϊστάμενο Διεύθυνσης Περιβάλλοντος Καθαριότητας & Ανακύκλωσης, Αδαμάντιο Ευτυχιάκο, ΠΕ μηχανολόγων μηχανικών προϊστάμενο Περιβάλλοντος και Πολιτικής Προστασίας, Γεώργιο Σιούλα, ΠΕ περιβαλλοντολόγων, ειδικό συνεργάτη στο πλαίσιο της Πράξης «Προώθηση της απασχόλησης μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα»

1 Δημιουργία πράσινων σημείων: Δημιουργία ενός κεντρικού πράσινου σημείου σε επίπεδο Δήμου στον αποκατεστημένο ΧΑΔΑ και μικρών πράσινων σημείων συλλογής σε επίπεδο γειτονιάς.

2 Δράσεις πρόληψης - επαναχρησιμοποίησης υλικών: Δημιουργία κέντρων επαναχρησιμοποίησης, όπως τα πράσινα σημεία.

3 Χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων: Οργάνωση δικτύου χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων καλύπτοντας το σύνολο του Δήμου.

4 Οικιακή κομποστοποίηση: Προώθηση της οικιακής κομποστοποίησης, ιδιαίτερα διανομή κάδων & δημιουργία μηχανισμού υποστήριξης και ελέγχου.

5 Χωριστή συλλογή βρώσιμων ελαίων (τηγανελαίων): Δικτύου συλλογής βρώσιμων ελαίων μέσω συμβάσεων με ιδιωτικούς φορείς.

6 Ενίσχυση Χωριστής συλλογής χαρτιού: Αξιοποίηση ενίσχυση δικτύων χωριστής συλλογής χαρτιού (πχ. ΕΔΣΝΑ ή ιδιωτών) κατά προτεραιότητα για τα σχολεία, τις δημόσιες υπηρεσίες και τους μεγάλους παραγωγούς.

7 Ενίσχυση Χωριστή συλλογής γυαλιού: Αξιοποίηση ενίσχυση δικτύων χωριστής συλλογής γυαλιού (πχ. ΕΔΣΝΑ ή ιδιωτών) κατά προτεραιότητα για τα σχολεία, τις δημόσιες υπηρεσίες και τους μεγάλους παραγωγούς 

8 Ενίσχυση Χωριστής συλλογή ογκωδών αποβλήτων: Βελτίωση του συστήματος συλλογής ογκωδών ενισχύοντας την χωριστή συλλογή ανά είδος αποβλήτου. Δημιουργία κινήτρων για μεταφορά των ογκωδών από τους πολίτες στο κεντρικό πράσινο σημείο.

9 Χωριστή συλλογής πράσινων αποβλήτων: Βελτίωση του συστήματος συλλογής πρασίνων ενισχύοντας την ξεχωριστή συλλογή τους. Εγκατάσταση συστήματος τεμαχισμού στο κεντρικό πράσινο σημείο για τη μείωση του όγκου και του κόστους μεταφοράς. Μεταφορά σε μονάδα κομποστοποίησης.

10 Ενίσχυση ΔσΠ ανακυκλώσιμων υλικών & λοιπών αποβλήτων: Παρακολούθηση υλοποίησης υφιστάμενων προγραμμάτων ΔσΠ στο πλαίσιο συμβάσεων με συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης (π.χ. συσκευασίες, ΑΗΗΕ, μπαταρίες) Ενίσχυση της ΔσΠ στο κεντρικό πράσινο σημείο και στα μικρά σημεία συλλογής σε επίπεδο γειτονιάς.

11 Εκστρατείες ευαισθητοποίησης: Υλοποίηση εκστρατείας ευαισθητοποίησης των πολιτών για τη χωριστή συλλογή και τη λειτουργία του κεντρικού πράσινου σημείου και των μικρών σημείων συλλογής.

12 Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου: Δημιουργία κατάλληλου κεντρικού μηχανισμού σε επίπεδο Δήμου για το συντονισμό και παρακολούθηση του τοπικού σχεδίου διαχείρισης ΑΣΑ.

13 Μονάδα προεπεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων: Έχει εξεταστεί και είναι στο στάδιο των αδειοδοτήσεων μονάδα επεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων στον χώρο του αποκατεστημένου ΧΑΔΑ Κομοτηνής

Την απουσία διαλόγου για το θέμα, κατήγγειλε η Φελίνα Καζάκου, επικρίνοντας τον δήμαρχο, γιατί είχε υποσχεθεί ειδική συνεδρίαση για το ζήτημα των απορριμμάτων, αλλά αυτή δεν έγινε ποτέ. Το σύνολο της παράταξης «Εμείς η Πόλη» απείχε από την ψήφιση του σχεδίου με το αιτιολογικό ότι «δεν τον αντιμετωπίσαμε με την σοβαρότητα που θα έπρεπε». 

Το ζήτημα αυτό θα το βρούμε μπροστά μας τα επόμενα 10 με 15 χρόνια, είπε η Ελένη Λαφτσή και μίλησε επί της ουσίας του σχεδίου λέγοντας «το κόστος της διαχείρισης των απορριμμάτων είναι ένα θέμα που πρέπει να το δούμε, για το πώς μπορούμε να το μειώσουμε». Επίσης κάλεσε τη δημοτική αρχή να σκεφτεί την κατασκευή μίας Μονάδας Επεξεργασίας Αποβλήτων μέσω ΕΣΠΑ, ώστε και θέσεις εργασίας να δημιουργηθούν, αλλά και τα απόβλητα να μην καταλήγουν στη Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων που προβλέπεται να κατασκευαστεί στην Αλεξανδρούπολης, μέσω σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, κάτι που σημαίνει ότι θα καρπώνονται τα κέρδη από τη λειτουργία της Μονάδας ιδιωτικά συμφέροντα. 

Παρατηρήσεις και ερωτήματα επί του σχεδίου διατύπωσαν όλες οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης ενώ ο δημοτικός σύμβουλος του Σπάρτακου, Κώστας Καραΐσκος, μίλησε για το προσχηματικό του πράγματος: ότι καταθέτουμε επειγόντως ένα σχέδιο, εν πολλοίς αντίγραφο εκείνου του Δήμου Πεντέλης (χαρακτηριστική η μνεία της ?ΕΔΣΝΑ δις στο Σχέδιο, παρότι αυτή αφορά την Αττική!), ακολουθώντας την εθνική γραμμή του προγραμματισμού για τα ?πανηγύρια. 

Από τον κ. Καραΐσκο επισημάνθηκαν οι ασάφειες στην κατάληξη των βιοαπόβλητων (πουθενά δεν αναφέρεται δημοτική μονάδα κομποστοποίησης ή κάτι ανάλογο συγκεκριμένα), στο προβλεπόμενο κόστος (πόσα οχήματα, κάδοι, σάκοι θα αγοραστούν) και – βασικά ? στην χρηματοδότηση: πού θα βρει, λ.χ., τα 900 χιλιάρικα ο Δήμος για τη συλλογή των βιοαπόβλητων όταν το ίδιο ποσό προορίζεται από το ΕΠΠΕΡΑΑ να καλύψει όλη την ?Περιφέρεια; Υπάρχει έστω και ένας δημότης που να πιστεύει ότι οι στόχοι του τοπικού ή του εθνικού σχεδιασμού ? ειδικά στα βιοαπόβλητα ? θα επιτευχθούν; Ότι μέσα σε 5 χρόνια θα πάμε από το 1% στο ?40%; Ότι σε 5 χρόνια θα έχει το κάθε νοικοκυριό 5-6 διαφορετικές σακούλες για απορρίμματα, που θα τα βγάζει σε συγκεκριμένη ώρα και αυτά θα αξιοποιούνται καταλλήλως; Στην Ελλάδα της ιδιώτευσης και της κατάρρευσης; αναρωτήθηκε εύλογα ο κ. Καραΐσκος. 

Την παρέμβαση ιδιωτικών συμφερόντων στο θέμα της διαχείρισης απορριμμάτων, κατήγγειλε ο Νίκος Φακιρίδης επικεφαλής της παράταξης «Λαϊκή Συσπείρωση». Αναφέρθηκε στο νόμο 4042/2012, που ψήφισε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και εφαρμόζει με θρησκευτική ευλάβεια η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ? ΑΝΕΛ προβλέπεται, μεταξύ σωρείας άλλων αντιλαϊκών μέτρων, και η επιβολή του περιβόητου «τέλους ταφής» στα απορρίμματα, που διατίθενται ανεπεξέργαστα στους χώρους ταφής, αρχής γενομένης - ύστερα από δύο αναβολές - την 1.1.2016. Το νέο αυτό χαράτσι κλιμακώνεται από τα 35 ευρώ ανά τόνο το 2016, για να φτάσει τα 60 ευρώ ανά τόνο το 2021. 

Εντάσσεται στο πλαίσιο της γενικότερης φοροεπιδρομής υπέρ των αναγκών του κεφαλαίου, που κλιμακώνει σήμερα η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με συγκεκριμένα μέτρα και ενέργειες όπως αυτή του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ), που τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλη του 2015. 

Μέσω αυτού του σχεδιασμού θεσμοθετείται το εξοντωτικό και παραπλανητικό για τα λαϊκά στρώματα σύστημα «πληρώνω όσο πετάω» και προβλέπεται και η επιβολή πρόσθετων, κατά περίπτωση, φορολογικών μέτρων. Από μόνο του το χαράτσι ταφής, το οποίο εκτιμάται ότι θα εφαρμόζεται σε περίπου 4.000.000 τόνους δημοτικών απορριμμάτων το χρόνο, θα αφαιμάξει από το ήδη λεηλατημένο λαϊκό εισόδημα, μέσω των ανταποδοτικών τελών καθαριότητας, 125 εκ ευρώ το 2016, για να φτάσει το 2021 τα 240 εκ. ευρώ/έτος! 

Ποσά που έρχονται να τροφοδοτήσουν μέσω του κρατικού κορβανά (βλέπε «Πράσινο Ταμείο») τα κέρδη των μονοπωλιακών ομίλων, ντόπιων και ξένων, που ετοιμάζονται να μπουν στον κλάδο της διαχείρισης και αποκομιδής των απορριμμάτων, είπε, μεταξύ άλλων, ο κ. Φακιρίδης. 

Στη συζήτηση του «Τοπικού Σχεδίου Αποκεντρωμένης Διαχείρισης Αποβλήτων του Δήμου» παρότι η αντιπολίτευση ήγειρε θέμα για την απουσία διαλόγου πάνω στο θέμα, τελικά το σχέδιο πέρασε κατά πλειοψηφία με τις ψήφους των παρατάξεων της δημοτικής αρχής και της παράταξης «Πολη-τική Ανατροπή», με την αποχή των παρατάξεων «Εμείς η Πόλη» και του «Σπάρτακου», ενώ η «Λαϊκή Συσπείρωση» καταψήφισε. 

Πάντως ενδεικτικό της παντελούς έλλειψης ενδιαφέροντος εκ μέρους των πολιτών για θέματα που αφορούν την καθημερινότητά τους, όπως είναι κατεξοχήν τα σκουπίδια, είναι ότι καμία παρατήρηση ή πρόταση δεν διατυπώθηκε επί του σχεδίου, το διάστημα από 29 Σεπτεμβρίου έως 12 Οκτωβρίου 2015, οπότε το σχέδιο βρίσκονταν αναρτημένο προς διαβούλευση στην ιστοσελίδα του Δήμου Κομοτηνής.