Συμφωνία ?υπό τον τρόμο ενός μεγαλύτερου αριθμού προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών

Όσα... ήθελε φαίνεται τελικά πως πήρε η Τουρκία, με την Ευρώπη ουσιαστικά να “υποκλίνεται” στην γείτονα χώρα υπό τον τρόμο ενός ακόμη μεγαλύτερου αριθμού προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών. Τα όσα συμφωνήθηκαν στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής έβγαλαν την Τουρκία κερδισμένη καθώς θα λάβει 3 δισ. ευρώ,  ένας μεγάλος αριθμός προσφύγων θα εγκατασταθεί από την Τουρκία απευθείας στις ευρωπαϊκές χώρες και κυρίως έλαβε -όπως ανέφερε και η Καγκελάριος Μέρκελ- άνοιγμα των διαπραγματεύσεων για την ένταξή της στην Ε.Ε.

Με τα κέρδη στις τσέπες του ο Αχμέτ Νταβούτογλου και φανερά ευδιάθετος κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, μοίρασε υποσχέσεις και έταξε σε όλους τους ηγέτες αναχαίτιση των μεταναστευτικών ροών, σημειώνοντας ότι ?η ημέρα είναι ιστορική? και πως το βασικό είναι ?πως καταφέραμε να αναζωογονήσουμε τη διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ?.

Μάλιστα πρόσθεσε πως "ούτε η Τουρκία ούτε η Ευρώπη έχουν προκαλέσει αυτή την κρίση αλλά σήμερα πρέπει να δράσουμε συλλογικά ώστε να βοηθηθούν άμεσα εκατομμύρια άνθρωποι" και συμπλήρωσε λέγοντας: "Ενδεικτικά αναφέρω πως σήμερα στην Τουρκία υπάρχουν 2,8 εκατ. άνθρωποι από τη Συρία και περισσότεροι από 300.000 από το Ιράκ για τους οποίους έχουμε δαπανήσει περισσότερα από 8 δισεκατομμύρια δολάρια. Τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ τα οποία προσφέρει η Ευρώπη δεν πηγαίνουν στην Τουρκία αλλά στους ίδιους τους ανθρώπους που υποφέρουν. Η κρίση στη Συρία δεν σταματά με το να σταματήσουμε τις μεταναστευτικές ροές, η κρίση πρέπει να σταματήσει στην ίδια τη χώρα και με αυτό το στόχο θα πρέπει να εργαστούμε".

Η συμφωνία που προέκυψε από έκτακτη Σύνοδο Κορυφής έβγαλαν την Τουρκία κερδισμένη, γεγονός που προβληματίζει, κυρίως ως προς το ποια θα είναι τα κέρδη για την χώρα μας. «Στη συμφωνία δεν είδα συγκεκριμένες δεσμεύσεις της Τουρκίας», σχολίασε στον «Χ» ο Άγγελος Συρίγος, δικηγόρος, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Μετά το 1999 έχει ασχοληθεί με τα ελληνοτουρκικά από θέσεις ευθύνης. Έχει εκδώσει το βιβλίο «Ελληνοτουρκικές σχέσεις» που καλύπτει την περίοδο από το 1922 μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με τον κ. Συρίγο «υπάρχει μια γενική δέσμευση να περιοριστεί ο αριθμός των εισερχομένων στην ΕΕ, χωρίς να λαμβάνουμε συγκεκριμένους αριθμούς και μέτρα. Μόνο η οικονομική βοήθεια είναι πολύ συγκεκριμένη. Βέβαια δεν είναι απολύτως σαφές πως θα δοθούν τα 3 δις και σε πιο βάθος χρόνου. Η απόφαση αναφέρει ότι θα πηγαίνουν για τους πρόσφυγες, όχι για την Τουρκία, θα υπάρξει ένα όργανο της προεδρίας το οποίο θα τα διαχειρίζεται, αλλά δεν ξέρουμε που θα πηγαίνουν στην Τουρκία, καθώς εκεί έχουν μόνο 10 μεγάλα στρατόπεδα με 270.000 άτομα, ενώ γενικά στην Τουρκία υπολογίζεται ότι μένουν γύρω στα 2.200.000 Σύριοι! Επίσης υπάρχουν κάποιες δυσνόητες εκφράσεις, όπως «η ΕΕ και η Τουρκία θέλουν να αποτρέψουν την είσοδο οικονομικών μεταναστών στο έδαφος της ΕΕ και της Τουρκίας». Υπάρχουν αρκετά ασαφή ζητήματα, που δε διευκρινίζονται, ενώ μέχρι τη Δευτέρα δεν έχει υπάρξει ένα επίσημο κείμενο». 

Όσον αφορά τι επιτεύχθηκε για τα ελληνικά συμφέροντα «είναι να μην ανοίξουν τα κεφάλαια που έχει μπλοκάρει η Κύπρος, αλλά δε γνωρίζω τη θα γίνει μετά τον Απρίλιο. Εκεί θα έχουμε πρόβλημα, που με κάνει να φοβάμαι άλλα πράγματα μετά…». Αναφορικά με την απελευθέρωση των θεωρήσεων ο κ. Συρίγος θεωρεί ότι έβαλαν επίτηδες την άρση της Βίζας για το Νοέμβριο του 2016, ώστε «να δουν πως θα εξελιχθεί η κατάσταση, κι αν η Τουρκία περιορίσει όντως τους αριθμούς».

Με θετικά στοιχεία για την Τουρκία, αλλά ασαφής σε πολλά σημεία της, χαρακτηρίζει τη συμφωνία ο Αναστάσιος Λαυρέντζος συγγραφέας. «Το ένα σκέλος έχει να κάνει με το αν θα ενεργοποιηθεί η διαδικασία εισόδου της Τουρκίας στην ΕΕ, ουσιαστικά μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2016 θα τελειώσουν οι προπαρασκευαστικές ενέργειες, για να ανοίξουν κι άλλα κεφάλαια. Ούτε η Τουρκία θέλει να γίνει μέλος της ΕΕ ούτε η Ευρώπη. Οι δυο τους είναι σε έναν «αρραβώνα» για ένα «γάμο» που δεν τον θέλει καμία πλευρά, απλώς παραμένουν σε μία συζήτηση ειδικής σχέσης από την οποία ο καθένας θα προσπαθήσει να προσπορίζεται περισσότερα οφέλη, ενώ στην παρούσα φάση φαίνεται πως μεγαλύτερο κέρδος έχει η Τουρκία. 

Ο Νταβούτογλου άλλωστε δήλωσε πως δε μπορεί να εγγυηθεί ότι θα μπορέσει να λειτουργήσει και να εφαρμοστεί πλήρως η συμφωνία. Ουσιαστικά λοιπόν θα ζητήσουν κι άλλα?». Αναφορικά με την απελευθέρωση των θεωρήσεων ο κ. Λαυρέντζος σημειώνει «δεν είδα να διευκρινίζετε ότι και η Τουρκία από την πλευρά της θα πρέπει να θέσει περιορισμούς βίζας σε κάποιες χώρες της Αφρικής ή της Ασίας». 

Πάντως ο συγγραφέας φοβάται ότι «η Ευρώπη, επειδή κάπως αιφνιδιάστηκε και τώρα παίρνει τα μέτρα της, θα μετατρέψει την Ελλάδα σε ένα είδος «ανθρωποπαγίδας» για όλες αυτές τις ροές μεταναστών».

Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στην παρέμβασή του στην Σύνοδο Κορυφής ΕΕ -Τουρκίας, την Κυριακή, καλωσόρισε τη συνάντηση που, όπως είπε, γίνεται για πρώτη φορά μετά από 11 χρόνια και μάλιστα στη δίνη μιας μεγάλης προσφυγικής κρίσης και πρότεινε, η επόμενη Σύνοδος να γίνει σε ένα ελληνικό νησί, τονίζοντας χαρακτηριστικά: να γίνει «στα σύνορα ΕΕ - Τουρκίας, που πρέπει να γίνουν σύνορα συνεργασίας». Ο κ. Τσίπρας σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν βλέπει ευκαιριακά την ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας. Για την Ελλάδα, πρόσθεσε, ήταν μια στρατηγική επιλογή, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η Τουρκία να προχωρήσει σε δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για τη διευθέτηση των Ελληνοτουρκικών διαφορών και να επιλυθεί το Κυπριακό. Με αυτή την λογική, είπε ο πρωθυπουργός, «ξεκλειδώσαμε την ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας, τώρα, ξεκλειδώνουμε την αναθέρμανσή της». Ο κ. Τσίπρας διευκρίνισε ότι προϋπόθεση να προχωρήσει η ενταξιακή διαδικασία, είναι η επίλυση του Κυπριακού. Η δυνατότητα υπάρχει σήμερα ξανά μετά από δέκα χρόνια, που ο Αναστασιάδης και ο Ακιντζί έχουν την βούληση για θετικά βήματα, είπε ο πρωθυπουργός και υπογράμμισε ότι οι δύο κοινότητες δεν χρειάζονται εγγυητές και ότι οι εγγυήτριες δυνάμεις πρέπει να αποσυρθούν και να τους αφήσουν να τα βρούν μεταξύ τους. 

Για την κατάσταση στο Αιγαίο ο κ. Τσίπρας δήλωσε ότι «η Ελλάδα και η Τουρκία ξοδεύουν αδιάκοπα χρήμα για παραβιάσεις και αναχαιτίσεις. Αντί να επενδύσουμε σε συνεργασία και ανάπτυξη, δίνουμε πόρους σε οπλικά συστήματα. Και ενώ τα συστήματά αυτά είναι της πιο σύγχρονης τεχνολογίας, δεν μπορούμε να πιάσουμε τους διακινητές», αφήνοντας αιχμές για την τουρκική στάση. 

Ο πρωθυπουργός ζήτησε να προχωρήσει το Σχέδιο Δράσης ΕΕ - Τουρκίας, με ένα σοβαρό και αξιόπιστο πρόγραμμα επανεγκατάστασης, ενώ υποστήριξε τη χαλάρωση των θεωρήσεων, για είσοδο Τούρκων πολιτών στην ΕΕ. Ζήτησε, επίσης, να εφαρμοστούν οι συμφωνίες επανεισδοχής Ελλάδας - Τουρκίας και ΕΕ - Τουρκίας.