Στο επίκεντρο Ελλήνων, Τούρκων και Βουλγάρων επιστημόνων η Κομοτηνή

Τις βάσεις για μελλοντικές συνεργασίες έθεσαν πανεπιστημιακοί καθηγητές της Ελλάδας της Τουρκίας και Βουλγαρίας, μετέχοντας σε ακαδημαϊκή συνάντηση στην Κομοτηνή. Καθηγητές πανεπιστημίων της Τουρκίας και Βουλγαρίας συμμετείχαν στο πρώτο διεθνές στρογγυλό τραπέζι, ημερίδα που διοργανώθηκε την Τετάρτη από το ΔΠΘ στην Κομοτηνή. «Λαοί της Νοτιοανατολικής Ευρώπης – Από την κοινή παράδοση σε ένα κοινό μέλλον» ήταν το αντικείμενο της εκδήλωσης που παρακολούθησε πλήθος μεταπτυχιακών και προπτυχιακών φοιτητών. Διοργανώθηκε από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Σπουδές Νοτιο-Ανατολικής Ευρώπης» του ΔΠΘ. Το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών: «Σπουδές Νοτιοανατολικής Ευρώπης», το οποίο λειτουργεί παράλληλα με το Π.Μ.Σ. του τμήματος Νομικής, σε συνεργασία με το Τ.Ε.Ι. ΑΜΘ, διαρθρωμένο σε δύο επίπεδα σπουδών, αποσκοπεί στην ανάπτυξη της μεταπτυχιακής έρευνας και διδασκαλίας, σε επίπεδο διατμηματικής και διεπιστημονικής εργασίας και την απόκτηση αντίστοιχης εμπειρίας, δοκιμαζόμενης και σε διαϊδρυματικό επίπεδο. Στις σπουδές Νοτιοανατολικής Ευρώπης και ειδικότερα στην παροχή εξειδικευμένης γνώσης σε αναβαθμισμένες, υψηλού επιπέδου μεταπτυχιακές σπουδές, στην προώθηση της επιστήμης και της έρευνας, στη υποστήριξη νέων εξειδικευμένων επιστημόνων και στην πρόσληψη φοιτητών και από χώρες της Ν.Α. Ευρώπης.  Απονέμει  μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στις σπουδές Νοτιοανατολικής Ευρώπης καθώς και διδακτορικό δίπλωμα στο ίδιο αντικείμενο. 

Ο ομότιμος καθηγητής Γρηγόρης-Ευάγγελος Καλαβρός και ο αναπληρωτής καθηγητής Μιχαήλ Χρυσομάλλης  από τη Νομική Σχολή, ο καθηγητής Διονύσης Χιόνης από το τμήμα Οικονομικών Σπουδών και ο καθηγητής Γιώργος Παπάζογλου  από το Τμήμα Ιστορίας & Εθνολογίας  εκπροσώπησαν το ΔΠΘ στην ημερίδα. Ο Refik Korkusuz, καθηγητής-κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης  και οι επίκουροι καθηγητές Ferhan Kirlidokme, και Ιbrahim Kelaga Ahmet, του πανεπιστημίου της Αδριανούπολης συμμετείχαν από τουρκικής πλευράς. Από τη συνάντηση δε μπορούσε να απουσιάζει η Βουλγαρία η οποία εκπροσωπήθηκε από τα τμήματα Νομικής και Ιστορίας του πανεπιστημίου Blagoevgrad και συγκεκριμένα τους: Milan Milanov, καθηγητής, Gabriela Belova αναπληρωτής καθηγητής ? Κοσμήτορας Nikolay Marin, αναπληρωτής καθηγητής, αναπληρωτής κοσμήτορας Ralitsa Voinova, υποψήφια διδάκτωρ.

Η σχέση του ΔΠΘ με τα πανεπιστήμια των γειτονικών χωρών είναι ιδιαίτερη, είπε ο κ. Καλαβρός και ανέφερε ότι και αυτή η συνεργασία με το πανεπιστήμιο της Αδριανούπολης εντάσσεται στο πλαίσιο συμφωνίας, «που υπογράψαμε ως Πανεπιστήμιο Θράκης πέρσι τον Ιούνιο του 2013». Η συμφωνία έβαλε τις βάσεις της επιστημονικής συνεργασίας για τη διοργάνωση κοινών επιστημονικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων». 

«Λαοί της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ? Από την κοινή παράδοση σε ένα κοινό μέλλον», ήταν το αντικείμενο της συνάντηση. Εισηγήσεις σχετικά με τους νέους θεσμούς της ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης κρατών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.  Το ρόλο του νομικού και της νομικής παιδείας-εκπαίδευσης στην επιδίωξη της ειρήνης, αλλά και τις πρωτοβουλίες στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, ανέπτυξαν μεταξύ άλλων οι Έλληνες καθηγητές. Στην ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας  και τις νέες εξελίξεις και προοπτικές στάθηκαν οι Βούλγαροι, ενώ με  ζητήματα της βυζαντινο-τουρκικής ιστορίας ασχολήθηκαν οι Τούρκοι. Ο όρος Νοτιοανατολική Ευρώπη χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια για να χαρακτηρίσει την ευρύτερη περιοχή από την Αδριατική μέχρι την Μαύρη θάλασσα και υπερκαλύπτει τον παλαιότερο όρο Βαλκάνια. Καλύπτει και τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης όπως και της Μαύρης Θάλασσας, ανέφερε ο κ. Καλαβρός. 

Στόχος είναι η διεπιστημονική συνεργασία, σύμφωνα με τον κ. Καλαβρό, γιατί όπως είπε, το ΔΠΘ επιδιώκει να αποκαταστήσει την επαφή και συνεργασία με πανεπιστήμια αυτής της ευρύτερης περιοχής.  «Εμείς ως Ευρωπαίοι, χαρακτηρίζουμε την περιοχή αυτή Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ οι συνάδελφοι από την Τουρκία την χαρακτηρίζουν ως Βαλκάνια. Για ιστορικούς λόγους εκείνοι θέλουν να βλέπουν τα Βαλκάνια μόνο και όχι την ευρύτερη περιοχή, η οποία και λόγω των πρόσφατων εξελίξεων στην Ουκρανία, παρουσιάζει μια αστάθεια και μια ρευστότητα η οποία λαμβάνει χώρα στην αυλή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα επηρεάσει και την περιφερειακή και την διεθνή, την παγκόσμια ειρήνη», είπε. 

Ο κ. Καλαβρός παραδέχθηκε ότι υπάρχει έντονο ενδιαφέρον ειδικότερα από τους Τούρκους πανεπιστημιακούς να αναπτύξουν σχέση με τους Έλληνες συναδέλφους τους. Απέδωσε το γεγονός στην ανάγκη για εξωστρέφεια, αφού όπως υποστήριξε παρά τις σημαντικές υποδομές, τα τουρκικά πανεπιστήμια υστερούν στο ζήτημα του ανθρώπινου δυναμικού. «Επισκεπτόμενος πέρσι το καλοκαίρι μαζί με την ελληνική αντιπροσωπεία το πανεπιστήμιο της Αδριανούπολης διαπίστωσα ότι η υποδομή είναι εξαιρετικά σύγχρονη. Θα έλεγε κανείς ευρωπαϊκή, μία εικόνα που είναι άγνωστη για το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο. Πλην όμως το επίπεδο του ακαδημαϊκού προσωπικού είναι χωρίς καμία δόση υπερβολής συντριπτικά υπέρ του ελληνικού πανεπιστημίου. 

Αυτό συμβαίνει γιατί οι ακαδημαϊκοί των ελληνικών πανεπιστημίων κυρίως προερχόμαστε από δυτικό-ευρωπαϊκά πανεπιστημιακά ιδρύματα, ενώ κατά κανόνα οι συνάδερφοι της Τουρκίας, ως προς το θέμα αυτό έχουν μία εσωστρέφεια. Δηλαδή ολοκληρώνουν τις προπτυχιακές σπουδές τους σε κάποιο τουρκικό πανεπιστήμιο και συνεχίζουν τις μεταπτυχιακές σε κάποιο δεύτερο, επίσης τουρκικό και δεν έχουν βγει παραέξω». 

Σε αυτή την ανάγκη των Τούρκων επιστημόνων απαντά το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών, «Σπουδές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης», ανέφερε ο κ. Καλαβρός.  Μετρά 10 χρόνια ζωής και αποβλέπει, να προσεγγίσει τους υποψήφιους που συμμετέχουν, στο αντικείμενο Νοτιοανατολική Ευρώπη, όχι μόνο από πλευράς νομικής αλλά και από πλευράς ιστορικής και οικονομικής θεωρίας. Απευθύνεται όχι μόνο σε πτυχιούχους νομικών σπουδών αλλά και σε αποφοίτους προπτυχιακών σπουδών φιλολογικών, ιστορικών και οικονομικών επιστημών. Είναι ένα πρόγραμμα το οποίο απευθύνεται σε ένα ποικίλο ακροατήριο, ανέφερε ο ομότιμος καθηγητής.  «Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος δεχόμαστε 30 φοιτητές, δεχόμαστε επίσης και διπλωματικούς υπαλλήλους και δικαστές χωρίς εξετάσεις και έχουμε ένα ακροατήριο της τάξεως 32 έως 33 φοιτητών. Παλαιότερα δεχόμασταν και αλλοδαπούς σπουδαστές οι οποίοι λάμβαναν υποτροφία από το υπουργείο Εξωτερικών, μετά από υπόδειξη των Ελληνικών διπλωματικών αποστολών στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Τώρα δεν έχουμε τέτοιους. Σκοπός του προγράμματος είναι να γνωρίσουν οι φοιτητές που σπουδάζουν στην Κομοτηνή, που είναι μια κομβική περιοχή για την Νοτιοανατολική Ευρώπη για πολλούς και ποικίλους λόγους. Να γνωρίσουν τους λαούς, τον πολιτισμό και τις κοινωνίες των χωρών αυτών, να τους μυήσουμε στο παρελθόν στο ιστορικό και το παρόν, να προσεγγίσουμε την προοπτική των χωρών αυτών, οι οποίες είναι εν δυνάμει υποψήφιες ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Η πρώτη επιστημονική συνάντηση στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία και τέθηκαν οι βάσεις για περαιτέρω συνεργασίες. Το σημαντικότερο είναι ότι μπήκαν οι βάσεις για βαθύτερες συνεργασίες, ειδικά μάλιστα σε μία εποχή, η οποία  χαρακτηρίζεται στην ευρύτερη περιοχή της, από αστάθεια και καχυποψία και δημιουργούνται συνθήκες, ενός νέου ψυχρού πολέμου, ανέφερε ο ομότιμος καθηγητής. «Εμείς οι ακαδημαϊκοί προχωρούμε μπροστά στα γεγονότα και καλούμε συναδέρφους από την Τουρκία, που είμαστε δύο γειτονικά κράτη, δεν μιλάω για την Βουλγαρία γιατί η Βουλγαρία είναι μέλος της ΕΕ και μας συνδέει το κοινό κοινοτικό κεκτημένο. 

Με την Τουρκία έχουμε πάρα πολλά ανοιχτά θέματα, ως χώρα, όμως εμείς οι ακαδημαϊκοί έχουμε καλές σχέσεις με συναδέρφους και αυτό βοηθάει στην αμοιβαία γνωριμία και κατανόηση. Το λέω διότι δυστυχώς, παρότι οι δύο λαοί είναι γειτονικοί και έχουν συμβιώσει άλλοτε υπό την κοινή Οθωμανική σκέπη για πάρα πολλά χρόνια και μετά την κατάρρευση της αυτοκρατορίας και την επανάσταση των Νεότουρκων, έχουν συμβιώσει γύρω από το Αιγαίο, δυστυχώς ο κάθε ένας από τους δύο λαούς γνωρίζει ελάχιστα τον άλλο». Ενδεικτικά ο κ. Καλαβρός αναφέρθηκε σε μουσουλμάνους της Θράκης οι οποίοι έκαναν καριέρα σε εκπαιδευτικά ιδρύματα της Άγκυρας και συνεχίζουν στο πανεπιστήμιο της Αδριανούπολης,. 

«Το πανεπιστήμιο της Αδριανούπολης έχει τμήμα Ελληνικής φιλολογίας, στο οποίο διδάσκουν συνάδερφοι, ορισμένοι από τους οποίους προέρχονται από την ελληνική Θράκη, ήταν δηλαδή άτομα της μουσουλμανικής μειονότητας, οι οποίοι έκαναν ακαδημαϊκή καριέρα στο Πανεπιστήμιο της Άγκυρας και τώρα διδάσκουν στο Πανεπιστήμιο της Αδριανούπολης. Εκτός από αυτούς μετέχουν και Έλληνες ως καθηγητές του Τουρκικού Πανεπιστημίου της Θράκης που εδρεύει στην Αδριανούπολη και Έλληνες Ρωμιοί από την Κωνσταντινούπολη. Αυτοί βρέθηκαν στην Κομοτηνή και ήταν και η γέφυρά μας με τους υπόλοιπους Τούρκους ακαδημαϊκούς που μετείχαν». 

Η πανεπιστημιακή κοινότητα προχωρά και υπερβαίνει την καχυποψία, η οποία δυστυχώς χαρακτηρίζει τις σχέσεις των δύο λαών, ανέφερε ο κ. Καλαβρός. Σε αυτό το πλαίσιο και με σκοπό τα επιστημονικά συμπεράσματα θα συνεχιστεί η συνεργασία. 

Δήμος Μπακιρτζάκης