Στις κάλπες για το νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας οι δικηγόροι Ροδόπης

Εν μέσω αποχής και με μεγάλες αντιδράσεις πανελλαδικά για το νομοσχέδιο του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, πραγματοποιήθηκε χθες στην Κομοτηνή γενική συνέλευση του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης. Αίθουσα του δικαστικού μεγάρου Κομοτηνής γέμισε ασφυκτικά από δικηγόρους, που άκουσαν με προσοχή όσα τους είπε ο πρόεδρος Γιώργος Κυμπαρίδης, αναφέροντας όλες τις πληροφορίες από τη συμμετοχή του στην Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας. 

Ειδικότερα αναφέρθηκαν βασικά σημεία του νομοσχεδίου του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας στα οποία αντιτίθεται το Δικηγορικό Σώμα και ο νομικός κόσμος της χώρας. Από την ανάγνωση του εν λόγω νομοσχεδίου καθίσταται –δυστυχώς- σαφές ότι η εξαγγελία περί διαλόγου με τη νομική κοινότητα (δικαστές, δικηγόρους, συμβολαιογράφους, δικαστικούς επιμελητές) ήταν άκρως προσχηματική. Αγνοήθηκαν πλήρως οι εμπεριστατωμένες παρατηρήσεις και προτάσεις επί των άρθρων του σχεδίου του ΚΠΔ, όπως αυτές έχουν διατυπωθεί και γνωστοποιηθεί ?ήδη τον Αύγουστο- από την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας. Παραγνωρίστηκε η ομόφωνη σχεδόν απόφαση της Διοικητικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις είναι ?στην πλειονότητά τους- ατυχείς και σε κάθε περίπτωση απρόσφορες προς επίτευξη των σκοπών που τις συνοδεύουν. Επίσης δεν ελήφθησαν υπόψη οι ανάλογου περιεχομένου αποφάσεις των διοικητικών Ολομελειών των μεγάλων Δικαστηρίων της χώρας.

Αναλυτικά, οι κυριότερες ρυθμίσεις με τις οποίες οι δικηγόροι και στη Ροδόπη διαφωνούν, είναι οι κάτωθι:

1. Επανακαθορίζεται το σύνολο των ρυθμίσεων, αλλά και της όλης φιλοσοφίας της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης, με δραματική φαλκίδευση των δικαιωμάτων των οφειλετών των Τραπεζών, ιδίως αναφορικά με τα ζητήματα πλειστηριασμών ακινήτων και την ενίσχυση των προνομίων των Τραπεζών και τον περιορισμό των εν γένει δικαιωμάτων εργαζομένων, δημοσίων υπαλλήλων, ασφαλιστικών οργανισμών, εγχειρόγραφων δανειστών, υπέρ των προνομίων των εμπραγμάτων προνομιούχων, ήτοι των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Πρόκειται για ρυθμίσεις που έρχονται σε συνέχεια σειράς βαρύτατα δυσμενών μέτρων κατά της μικρής και μεσαίας τάξης ή της μικρής ιδιοκτησίας.

2. Επί των διατάξεων για την τακτική διαδικασία ενώπιον των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων. Καταργείται η εμμάρτυρη απόδειξη με αποτέλεσμα να καθίσταται άνευ ουσιαστικού περιεχομένου η αποδεικτική διαδικασία και να αναιρείται κάθε έννοια δίκαιης δίκης(άρθρο 237 επ. ΚΠολΔ). Αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση ότι, εν προκειμένω, υιοθετείται ένα «πρότυπο δίκης» που στηρίζεται στην έγγραφη διαδικασία, στην έγγραφη διεξαγωγή των αποδείξεων. Το εν λόγω «πρότυπο» δομείται στη βάση ανελαστικών προθεσμιών και μιας φερόμενης απλοποίησης της όλης διαδικασίας. Η προφορική συζήτηση της υπόθεσης, η εξέταση μαρτύρων στο ακροατήριο κατ’ αρχάς καταργείται. Αυτή η βουβή συζήτηση μπορεί μάλιστα να λάβει χώρα χωρίς την παρουσία διαδίκων ή  πληρεξουσίων δικηγόρων! Στη συνέχεια, προβλέπεται η δυνατότητα να επαναληφθεί η συζήτηση, δηλαδή να υπάρξει κατ? αντιδικία προφορική εξέταση του μάρτυρα, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο από το δικαστήριο και σε περίπτωση Πολυμελούς Δικαστηρίου τούτη διεξάγεται μόνον ενώπιον του Εισηγητή και όχι της όλης σύνθεσης! Είναι ευνόητο ότι έτσι τίθεται εκποδών η «ουσία» της διάσκεψης του Δικαστηρίου, προκειμένου να εκδοθεί απόφαση. Καταστρατηγείται δε ουσιαστικά η αρχή του φυσικού δικαστή.Οι αντιρρήσεις, λοιπόν, που έχουν αναπτυχθεί επί των εν λόγω ρυθμίσεων είναι πολλές και άκρως σοβαρές. Ενδεικτικά: Ουσιαστικά αναιρούνται οι θεμελιώδεις αρχές της αμεσότητας και της προφορικότητας που διέπουν μέχρι σήμερα την πολιτική δίκη. Στο σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η αναφορά στην ακόλουθη σκέψη των συντακτών του νομοσχεδίου, στο βαθμό που αποτέλεσε «δεδομένο» για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις: «Είναι  σαφές ότι η συζήτηση στο ακροατήριο αντιμετωπίζεται …ως μια κενή περιεχομένου αλλά και επιβαρύνουσα τυπικότητα (!)». Και τίθεται το ερώτημα: Με ποιο κριτήριο υπολαμβάνεται η τήρηση θεμελιωδών αρχών ως μια ενοχλητική τυπικότητα; Οι δικονομικοί τύποι ήσαν και είναι πάντοτε οι ασφαλιστικές δικλείδες για την αποτροπή αυθαιρεσιών και για την τήρηση των αρχών του κράτους δικαίου.

3. Διατηρούνται τα υψηλά παράβολα η καταβολή του δικαστικού ενσήμου κατά τη συζήτηση της αγωγής, ακόμη κι αν το αίτημα είναι αναγνωριστικό, με αποτέλεσμα να επαναλαμβάνονται τα προβλήματα που ήδη ανακύπτουν στην πράξη και να εμποδίζεται η πρόσβαση των πολιτών στη δικαιοσύνη. Η παραβίαση μάλιστα του εν λόγω δικαιώματος έχει ήδη καταδειχθεί με αποφάσεις δικαστηρίων ουσίας, που νομολόγησαν περί της αντισυνταγματικότητας των σχετικών ρυθμίσεων. Και σ? αυτό το δικαίωμα και σ΄αυτές τις δικαστικές αποφάσεις κώφευσαν οι συντάκτες του νομοσχεδίου.

4. Προτείνεται επαναφορά της επιβολής προσωρινής κράτησης και κατά εμπόρων για εμπορικές απαιτήσεις. Παρά την πρόβλεψη εξαίρεσης, σε περίπτωση που ?πάντως- αποδεικνύεται η αδυναμία εκπλήρωσης της χρηματικής οφειλής, η προτεινόμενη διάταξη, ως κανόνας, είναι αμφίβολης συμβατότητας με την ΕΣΔΑ.

Ουσιαστική στόχευση των ρυθμίσεων δεν είναι η ορθή και ταχεία απονομή της δικαιοσύνης, αλλά η εξυπηρέτηση συμφερόντων των Τραπεζών, κατέληξαν οι δικηγόροι, σημειώνοντας ότι εν λόγω νομοσχέδιο όχι μόνον δε συμβάλλει στην επιτάχυνση της πολιτικής δίκης, αλλά αντίθετα επιτείνει στην επιβράδυνση της πολιτικής δίκης. Θα προκαλέσει στην πράξη σοβαρά προβλήματα εφαρμογής, ανασφάλεια δικαίου και εν τέλει έλλειμμα δικαιοσύνης. Στη συνέλευση του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης υπήρξε ομοφωνία και συναίνεση με τις αποφάσεις που λαμβάνονται από την Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων, ενώ δεν εκφράστηκαν αμφιβολίες όσον αφορά την αναγκαιότητα δημοψηφίσματος σε όλους τους συλλόγους της χώρας. Η αποχή των δικηγόρων συνεχίζεται μέχρι τις 5 Δεκεμβρίου και το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί στις 2 και 3 Δεκεμβρίου και στη Ροδόπη και ειδικότερα στο δικαστικό μέγαρο Κομοτηνής. 

Οι δικηγόροι θα αποφανθούν με ένα «ναι» ή ένα «όχι» στο νέο σχέδιο του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, αλλά και τη μορφή των κινητοποιήσεων που θα πραγματοποιηθούν μετά το τέλος της δεκαήμερης αποχής, δηλαδή αν θέλουν αποχή διαρκείας ή αν θέλουν στοχευμένες και επιλεγμένες αποχές. Τα αποτελέσματα από τις κάλπες που θα στηθούν σε όλη τη χώρα θα τεθούν υπόψη της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων. 

Δήμητρα Συμεωνίδου