Στην Τράπεζα Ελλάδας αντικαταστήστε κατεστραμμένα χαρτονομίσματα

Κάηκε από φωτιά, πλύθηκε στο πλυντήριο, κόπηκε στην προσπάθεια να βγει από κάποια τσέπη ή πορτοφόλι;  Χρήμα είναι και δεν πετιέται, άρα αντικαθίσταται. Τη δουλειά αυτή αναλαμβάνει για λογαριασμό των απλών πολιτών αλλά και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων η Τράπεζα της Ελλάδας. Είναι μέσα στις αρμοδιότητες της να αντικαθιστά τα φθαρμένα, κατεστραμμένα χαρτονομίσματα και κέρματα υπό συγκεκριμένες  όμως προϋποθέσεις. Τις προϋποθέσεις αυτές ανέλυσε στο «Χ» ο διευθυντής του υποκαταστήματος Κομοτηνής της Τράπεζας της Ελλάδας Βασίλης Γκενόπουλος. Εβρίτης στην καταγωγή ο κ. Γκενόπουλος εργάζεται τα τρία τελευταία χρόνια στην πόλη μας, έχοντας τα ηνία της πηγής του χρήματος στο νομό μας.  Συνολικά 25 χρόνια εργάστηκε στην Αλεξανδρούπολη, από εκεί υπηρέτησε στη Δράμα και επέστρεψε το 2010 στη Θράκη και συγκεκριμένα στο υποκατάστημα Κομοτηνής το οποίο διευθύνει έκτοτε. Μία τράπεζα που χαρακτηρίζεται ως φρούριο, λόγω των σημαντικών μέτρων ασφαλείας που λαμβάνονται για όσους εξυπηρετούνται σε αυτή. 

Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι η κεντρική τράπεζα της χώρας και ιδρύθηκε το 1927 βάσει ενός παραρτήματος του Πρωτοκόλλου της Γενεύης και άρχισε να λειτουργεί τον Μάιο του 1928. Έχει συσταθεί με τη μορφή ανωνύμου εταιρίας. Ως έδρα της ορίζεται από το καταστατικό της η Αθήνα, ενώ διατηρεί 17 υποκαταστήματα,  33 πρακτορεία και 9 θυρίδες σε όλη την Ελλάδα.  Από τον Ιανουάριο 2001 η Τράπεζα της Ελλάδος αποτελεί αναπόσπαστο μέλος του Ευρωσυστήματος, που απαρτίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (EKT) και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) που ανήκουν στη ζώνη του ευρώ. Έκτοτε η Τράπεζα της Ελλάδος συμβάλλει με τη δράση της στην επίτευξη των στόχων και την εκτέλεση των καθηκόντων του Ευρωσυστήματος, το οποίο χαράσσει και εφαρμόζει τη νομισματική πολιτική στη ζώνη του ευρώ.  Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι αρμόδια για την εφαρμογή της νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος στην Ελλάδα και τη διαφύλαξη της σταθερότητας του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ως πρωταρχικός σκοπός ορίζεται από το Καταστατικό της η διασφάλιση της σταθερότητας του γενικού επιπέδου των τιμών. Στο βαθμό που δεν επηρεάζεται η επίτευξη του πρωταρχικού της σκοπού, η Τράπεζα στηρίζει τη γενική οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. 

Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της, έχει κατοχυρωθεί η θεσμική, προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία της, αλλά και η άσκηση δημοκρατικού ελέγχου εκ μέρους της Βουλής.  Μεταξύ των αρμοδιοτήτων της είναι η έκδοση τραπεζογραμματίων ευρώ, τα οποία κυκλοφορούν ως νόμιμο χρήμα, μετά από έγκριση της ΕΚΤ, και είναι αρμόδια για την κυκλοφορία και διαχείριση των τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ στην Ελλάδα.  Η φροντίδα για την προμήθεια των αναγκαίων ποσοτήτων ανά αξία, είτε από το Ίδρυμα Εκτύπωσης Τραπεζογραμματίων και Αξιών (ΙΕΤΑ), είτε από διασυνοριακές χρηματαποστολές, καθώς και για την ασφαλή αποθήκευση, διακίνηση και την επανακυκλοφορία ή την καταστροφή τους και μεριμνά για τον ομαλό εφοδιασμό της οικονομίας.

Τι γίνεται όμως στην περίπτωση των κατεστραμμένων χαρτονομισμάτων;  Αντικαθιστούνται υπό προϋποθέσεις, ανέφερε ο κ. Γκενόπουλος κάνοντας γνωστό πως θα πρέπει να διαπιστωθεί η γνησιότητα τους. «Κατ’ αρχάς όλα τα φθαρμένα, κατεστραμμένα χαρτονομίσματα ανταλλάσσονται στην Τράπεζα της Ελλάδος,  είτε μέσω των πιστωτικών ιδρυμάτων, των άλλων εμπορικών τραπεζών οι οποίες μας τα φέρνουν σε μεγάλες ποσότητες ή και μεμονωμένα σε άτομα που έρχονται εδώ. Ανταλλάσσονται εφόσον δεν έχει παραβιαστεί  ο έλεγχος της γνησιότητας. Όταν μπορούμε δηλαδή να ελέγξουμε ότι το χαρτονόμισμα είναι γνήσιο. Αν δεν μπορούμε να το δούμε αυτό, δεν μπορούμε να το πάρουμε». Ακόμα και στην περίπτωση πυρκαγιάς, τα καμένα χαρτονομίσματα μπορούν να αντικατασταθούν, εφόσον όμως το περιστατικό καταγράφεται και ερευνάται από την πυροσβεστική υπηρεσία. 

Το μεγαλύτερο αποθεματικό χρημάτων στην περιοχή μας το χειρίζεται η Τράπεζα της Ελλάδας στην Κομοτηνή. Πολλές φορές μάλιστα εξυπηρετεί καταστήματα γειτονικών πόλεων όπως της Αλεξανδρούπολης και της Ξάνθης. Οι τράπεζες αυτές μπορούν  να κάνουν την αντικατάσταση των χρημάτων σε μικρότερη κλίμακα.  «Επειδή εμείς έχουμε το απόθεμα κατά βάση εμείς ανταλλάσσουμε τα χρήματα. Μπορεί η Αλεξανδρούπολη να τα πάει σε μία τράπεζα και αυτή με χρηματαποστολή  να τα στείλει εδώ και να τα ανταλλάξουμε εμείς», σημείωσε ο Γκενόπουλος. 

Σκισμένα και ταλαιπωρημένα από τη χρήση χαρτονομίσματα ελέγχονται από επιτροπή και ειδικά μηχανήματα. Στην περίπτωση που διαπιστωθεί πρόθεση τότε ο υπαίτιος διώκεται. Υπήρχαν περιπτώσεις, που σύμφωνα με τον Γκενόπουλο διώχθηκαν πολίτες οι οποίοι κατέστρεψαν εσκεμμένα τα χρήματα. «Διώκεται και ο κομιστής διότι δεν μπορεί ο καθένας να καταστρέφει το χρήμα το οποίο έχει αρκετό κόστος. Η αντικατάσταση δεν έχει κόστος αλλά η παραγωγή του χρήματος.  Υπάρχουν περιπτώσεις διώξεων αλλά και πιστοποιητικού πυροσβεστικής υπηρεσίας που έλεγε ότι βρέθηκαν  τα χρήματα σε πυρκαγιά σπιτιού.  Όταν  όμως είναι κάτω από το 60% του νομίσματος δεν μπορεί να ανταλλαγεί  γιατί ο καθένας θα έκοβε ένα χαρτονόμισμα στη μέση και θα έπαιρνε δύο ολόκληρα. Θα πρέπει το 60% του νομίσματος να είναι σε καλή κατάσταση και προπαντός να μπορεί να ελεγχθεί για τη γνησιότητα του». 

Το μεγαλύτερο ποσοστό χρημάτων που διακινείται προς αντικατάσταση, προέρχεται από τις τράπεζες. Τα κατεστραμμένα χρήματα συγκεντρώνονται στις τράπεζες και μεταφέρονται με χρηματαποστολές στην Τράπεζα της Ελλάδας. Περνούν αρχικά από τα χέρια των υπαλλήλων και επανελέγχονται από τα ειδικά μηχανήματα. Τότε δίνεται το πράσινο φως για την ανταλλαγή με καινούρια. «Όσα είναι κατεστραμμένα, καμένα και δεν μπορούν να περάσουν από τη μηχανή τα ελέγχουμε με το μάτι και το χέρι και, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις τα καταστρέφουμε με διάτρηση. Μετά τα μαζεύουμε σε νάιλον, μέσα σε δέματα και τα στέλνουμε στην Αθήνα. Εφόσον μπορεί να ελεγχθεί το χαρτονόμισμα αυτός που το φέρνει πληρώνεται αμέσως».

Ακόμα και περιπτώσεις ποντικοφαγωμένων χρημάτων έχουν κληθεί να αντικαταστήσουν οι υπάλληλοι της Τράπεζας Ελλάδας. Νομίσματα που μούχλιασαν ή φαγώθηκαν από ποντίκια αφού ήταν φυλαγμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα  μέσα σε στρώματα ή άλλα σημεία. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία φαίνεται πως εφαρμόζουν αυτή την τακτική,  που έμαθαν από τους γονείς και τους παππούδες τους. 

Όσον αφορά στα πλαστά χαρτονομίσματα, το μεγαλύτερο ποσοστό παραχάραξης εντοπίζεται στα χαρτονομίσματα των 20 και των 50 ευρώ, γιατί κυκλοφορούν ευρέως στην αγορά. Το φαινόμενο ήταν ιδιαίτερα έντονο τα πρώτα χρόνια του ευρώ και μειώνεται σταδιακά τα τελευταία χρόνια, όμως καταδεικνύουν και πρόσφατα στατιστικά στοιχεία. Η μεγάλη πληγή έρχεται από τα σύνορα της Ελλάδας, από όπου φαίνεται να εισέρχεται ένα μεγάλο ποσοστό πλαστών χρημάτων που κυκλοφορούν στην αγορά μας.

Όλγα Τσιούλφα