Σε φυτοπλαγκτόν αποδίδεται ο θάνατος 200 τόνων ψαριών

Σε φυτοπλαγκτόν το οποίο βρήκε ευνοϊκό περιβάλλον ανάπτυξης στη λίμνη Βιστωνίδα με αποτέλεσμα να προκαλέσει έλλειψη οξυγόνου στο εσωτερικό της, οφείλεται ο μαζικός θάνατος ψαριών. Την επιστημονική εξήγηση έδωσε στο «Χ» ο Δρ. Μάνος Κουτράκης, ιχθυολόγος, πρόεδρος στο Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Νέστου-Βιστωνίδας-Ισμαρίδας, τακτικός ερευνητής στο Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας, διευκρινίζοντας βέβαια ότι δείγματα από τη λίμνη έχουν σταλεί προς περαιτέρω εξέταση. Χιλιάδες νεκρά κεφαλόπουλα ξεβράστηκαν στο λιμάνι του Πόρτο Λάγους, στον αλιευτικό συνεταιρισμό, αλλά και στο Φανάρι Ν. Ροδόπης. Από την Κυριακή ξεκίνησε η προσπάθεια να συλλέξουν για να μην αποτελέσουν εστία μόλυνσης με την αλλοίωσή τους, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών. Για το φαινόμενο που παρατηρείται πρώτη φορά στην περιοχή, έγινε έκτακτη σύσκεψη στο Λιμενικό Ταμείο Λάγους με υπηρεσιακούς παράγοντες της Περιφέρειας, τον αντιπεριφερειάρχη Ξάνθης Φώτη Καραλίδη, το νέο περιφερειάρχη Γιώργο Παυλίδη, τον εκτελεστικό γραμματέα Κώστα Κατσιμίγα, ιχθυολόγους, κτηνιάτρους, λιμενικούς, εκπροσώπους αλιέων, εκπροσώπους του φορέα διαχείρισης της περιοχής, πανεπιστημιακούς κ.α. όπου έγινε εκτίμηση της κατάσταση και αποδόθηκε κατά 99% στην έλλειψη οξυγόνου, την αύξηση του φυτοπλαγκτού και την έλλειψη παλίρροιας με αποτέλεσμα να μειωθεί και λόγω των εκτεταμένων βροχοπτώσεων η αλατότητα του νερού, η δε μείωση του οξυγόνου να φέρει το θάνατο στον υπερπληθυσμό των ψαριών που διαβιούσαν εκεί.

Πάντως αποκλείστηκε η αιτία της τοξικότητας από ανθρώπινη παρέμβαση, χωρίς βέβαια να μην συμπεριλαμβάνεται και ο ανθρώπινος παράγοντες στις αιτίες που συνέβαλαν στην ανάπτυξη του φυτοπλαγκτόν. Όπως εξήγησε σχετικά ο κ. Κουτράκης «δεν είναι απλό να απαντήσεις για το ποια είναι η αιτία, αφού τέτοια φαινόμενα είναι συνήθως συνδυασμός πολλών παραγόντων, δε γίνονται από ένα πράγμα μόνο, εκτός αν αποκλείσουμε την τοξικότητα και στην προκειμένη περίπτωση δε φαίνεται να υπάρχει θέμα τοξικότητας, από κάποια ανθρώπινη παρέμβαση. Ένοχος είναι ένα φυτοπλαγκτόν που αναπτύχθηκε σε τεράστια ποσότητα, λόγω του ότι βρήκε θρεπτικές ουσίες στη λίμνη για να αναπτυχθεί και αυτές τις θρεπτικές ουσίες τις έφεραν οι βροχοπτώσεις. Το νερό που ήρθε από τις βροχοπτώσεις παρέσυρε μαζί του θρεπτικές ουσίες. Επιπλέον ευνόησαν οι υψηλές θερμοκρασίες και το γεγονός ότι η παλίρροια εκείνο το διήμερο ήταν στα πιο χαμηλά επίπεδα». Όμως, όπως είπε περαιτέρω ο ειδικός επιστήμονας, «πρέπει να σκεφτούμε και εμείς τι ενέργειες κάνουμε και επιβαρύνουμε το περιβάλλον της λίμνης. Τα θρεπτικά που βρέθηκαν είναι ανθρώπινης προέλευσης, είτε λιπάσματα από γεωργικές εκτάσεις, άλλες ουσίες που παρασέρνει το νερό, στοιχεία από καλλιέργειες κοντά σε προστατευόμενες περιοχές. Γι’ αυτό επιβάλλεται να υπάρχει προστασία και ζώνες προστασίας περιμετρικά της ζώνης, όπου δε θα γίνεται εντατική καλλιέργεια με λιπάσματα και φάρμακα». 

Για πρωτοφανές φαινόμενο στα χρονικά, έκανε λόγο ο Στέλιος Μπαλάσης πρόεδρος του αλιευτικού συνεταιρισμού Βιστωνίδας. Ο κ. Μπαλάσης μίλησε για τον θάνατο των 200 τόνων ψαριών που οφείλεται στην έλλειψη οξυγόνου, λόγω φερτής γεωργικής ύλης που έπεσε στη λίμνη από τις εντονότατες βροχοπτώσεις. Συνομιλώντας με τον πρόεδρο του αλιευτικού συνεταιρισμού ανέφερε πως η καταστροφή είναι πρωτοφανής στα ιστορικά χρονικά και επήλθε μετά από τις ραγδαίες βροχοπτώσεις που προηγήθηκαν. «Ουδέποτε συνέβησαν τέτοια πράγματα, με αυτές τις επιπτώσεις». Η πρώτη εκτίμηση δείχνει «φερτές ύλες στη λίμνη, όπως λιπάσματα, φυτοφάρμακα σε μεγάλες ποσότητες λόγω των ακραίων βροχοπτώσεων, που δημιούργησαν για ψάρια, χέλια κλπ, συνθήκες υπό-οξυγόνωσης, άρα και ασφυξίας. Άλλαξε το χρώμα της λίμνης και από γαλαζοπράσινη που ήταν λόγω του ευτροφισμού, έγινε καφέ, ήταν μία έκρηξη στο σύνολο της λίμνης σε 50.000 στρέμματα λίμνης». Τα νεκρά ψάρια υπολογίζονται σε περισσότερους από 200 τόνους, προκαλώντας τεράστια οικονομική ζημιά στις 54 οικογένειες που επιβιώνουν εκεί, μέσω του συνεταιρισμού. Επιπλέον ο κ. Μπαλάσης, σε σχετική ερώτηση, απέρριψε το σκεπτικό ότι ευθύνες μπορεί να έχουν τα μέλη του συνεταιρισμού, από κακή διαχείριση των υδάτων της λίμνης. Πάντως ο πρόεδρος του συνεταιρισμού ήδη από χθες εμφανίστηκε αισιόδοξος δηλώνοντας πως υπάρχει ένδειξη ζωής, «δοκιμάσαμε δίχτυα, προσαρμόστηκαν τα γριβάδια και η αθερίνα».  Όσο για το ενδεχόμενο αποζημιώσεων των αλιέων ο κ. Μπαλάσης δήλωσε πως «είναι φαινόμενο μοναδικό και όχι περιοδικό. Εκεί θα ρίξουμε το βάρος μήπως μπορέσουμε να πετύχουμε αποζημιώσεις για τις οικογένειες που ζουν από τον συνεταιρισμό». 

Βαρύ πλήγμα υπέστη το οικοσύστημα του τεράστιας σημασίας υδροβιότοπου της λίμνης Βιστωνίδας, στην Περιφέρεια ΑΜ-Θ. Τεράστιοι αριθμοί ψαριών και άλλων ειδών βρέθηκαν και βρίσκονται νεκρά μέσα και γύρω από αυτή. Ο νέος περιφερειάρχης Γιώργος Παυλίδης, που πληροφορήθηκε- τυχαίως- το γεγονός βρέθηκε στον χώρο με συνεργάτες του και συνέχεια αυτόκλητος μετέβη στον χώρο της σύσκεψης στο Πόρτο Λάγος, που είχε γίνει για το καταστροφικό γεγονός (γνωστό σε κάποιους από την Πέμπτη), όπου ζήτησε από τους συμμετέχοντες και υπεύθυνους να εφαρμοσθεί ο νόμος και η λίμνη να απελευθερωθεί από παρεμβάσεις που εγκλωβίζουν τα νερά, αποκλείουν ή περιορίζουν την ροή προς τα κανάλια και την θάλασσα, ώστε να μην υπάρχουν ανάλογα φαινόμενα που επέφεραν-όπως κατ? αρχήν  εκτιμάται- τον θάνατο στα διάφορα είδη λιμναίας ζωής και ιχθυοπανίδας. Σχετικά δήλωσε: «Είμαι πολύ ενοχλημένος για όσα συμβαίνουν στο οικοσύστημα της Βιστωνίδας, που είναι κεφάλαιο για τον τόπο μας. Όσοι αρμόδιοι αλλά και όσοι κόπτονται γι΄ αυτό να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Ως εδώ οι ζημιές και η θεωρητική προστασία, θα υπάρξει πραγματική προστασία. Οι υπεύθυνοι καλούνται να δώσουν τώρα δημόσια εξηγήσεις. Παρακολουθούμε το θέμα από κοντά». 

Στο μεταξύ την πρωτοφανή καταστροφή με εκατοντάδες τόνους νεκρά ψάρια στη Βιστωνίδα λίμνη, διερευνά με ερώτηση που κατέθεσε στο αρμόδιο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και στο υπουργείο Περιβάλλοντος, ο βουλευτής Επικρατείας των ΑΝΕΛ και περιφερειακός σύμβουλος ΑΜ-Θ. «Το πρωτόγνωρο συμβάν στη Βιστωνίδα θέλει υπεύθυνη εξήγηση και φυσικά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να επαναληφθεί. Τίποτα δεν θα κουκουλωθεί. Κάτι έφταιξε, κάποιοι είναι υπεύθυνοι. Όλα στο φως», επισημάνει ο κ. Κουίκ και ρωτά τους υπουργούς «Ανεξάρτητα με τις ενέργειες της ΑΜ-Θ Περιφέρειας, εσείς ως αρμόδια υπουργεία, σε ποιές συγκεκριμένες ενέργειες προχωρήσατε; Στείλατε δικούς σας εμπειρογνώμονες στην Βιστωνίδα για να ερευνήσετε και να δώσετε επίσημες εξηγήσεις για τους τόνους των νεκρών ψαριών; Θα βγάλετε συγκεκριμένες οδηγίες για την σωστή διαχείρισης των υδάτων της λίμνης, αλλά και για την αντιμετώπιση της μη μόλυνσης τους από φερτές γεωργικές ύλες, αν και εφ' όσον οι έρευνες διαπιστώσουν ότι υπάρχει πεδίο ευθύνης από αυτή την αιτία; Έχετε σκοπό να εξετάσετε άμεσα και να διεκπεραιώσετε χωρίς καθυστέρηση τις αιτήσεις αποζημίωσης των πληγέντων ψαράδων; Ποιές ενέργειες θα πράξετε προς αυτή την κατεύθυνση;

Δείγματα για να διαπιστωθεί ποιο είναι το είδος φυτοπλαγκτόν που προκάλεσε τη ζημιά ελήφθησαν από επιστήμονες στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και  το Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας.