ΡΟΔΟΠΗ: Πάτησαν τα σύνορα 3,5 εκ. άνθρωποι

Συνολικά 1.720.436 πολίτες ταξίδεψαν από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία και 1.897.912 πολίτες ταξίδεψαν από την Βουλγαρία προς την Ελλάδα, στον ένα χρόνο λειτουργίας του κάθετου άξονα Κομοτηνής - Νυμφαίας. Αυτός είναι ο απολογισμός του πρώτου χρόνου λειτουργίας.  «Ο δρόμος θα γράψει τη δική του ιστορία…» είχε γράψει στις 9 Σεπτεμβρίου του 2013 ο «Χ» στο ρεπορτάζ για τα εγκαίνια του ελληνοβουλγαρικού κάθετου άξονα Κομοτηνής-Νυμφαίας. Ένας χρόνος συμπληρώθηκε από εκείνη την ημέρα, καθώς σαν σήμερα 9 Σεπτεμβρίου, εκατοντάδες πολίτες και από τις δύο πλευρές συναντήθηκαν στα σύνορα για να γιορτάσουν το άνοιγμα του δρόμου που έμελλε να τους φέρει πιο κοντά... 

«Μόλις 17 χιλιόμετρα αυτοκινητόδρομου χωρίζουν (ή καλύτερα ενώνουν) Ελλάδα και Βουλγαρία. Οι δύο χώρες απέκτησαν την πλέον σύγχρονη δίοδο που εκμηδενίζει τις αποστάσεις και τους χρόνους φέρνοντας πιο κοντά τη Ροδόπη και τη Θράκη στη βαλκανική ενδοχώρα και αντίστοιχα, παρέχει διέξοδο στους Βαλκάνιους προς το Αιγαίο. Νέους δρόμους, νέες προοπτικές και νέες συνεργασίες ανοίγει η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης με τη νέα διάβαση Νυμφαίας ? Μακάζα, που δόθηκε στην κυκλοφορία 9 Σεπτεμβρίου και έφερε χαμόγελα, σε αιρετούς αλλά και σε απλούς πολίτες, αλλά ταυτόχρονα προβλημάτισε όσους φοβούνται ελλιπή έλεγχο στα σύνορα και αθρόα είσοδο φθηνών προϊόντων», έγραψε ο «Χ» για εκείνη την ιστορική ημέρα των εγκαινίων.  

Από τότε μέχρι χθες Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου στις 6:00 π.μ. διέσχισαν τα σύνορα 3.618.348 πολίτες από και προς τη χώρα μας και χιλιάδες είναι όσοι καθημερινά περνούν συνεχίζουν. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο την Κυριακή από τις 6:00 π.μ. έως τις 8:00 μ.μ. 43.000 πολίτες πραγματοποίησαν έξοδο από την χώρα μας προς τη Βουλγαρία. Όλους αυτούς τους πολίτες έλεγχαν μέχρι και τις αρχές Αυγούστου μόνο τρεις αστυνομικοί ανά βάρδια. Η δύναμη αυξήθηκε, μετά από παρέμβαση της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Ροδόπης και προσωπικά της προέδρου Σταυρούλας Τζατζανά. Πριν την ενίσχυση στο σταθμό υπηρετούσαν τρεις ανά βάρδια, ενώ σήμερα υπηρετούν τέσσερις αστυνομικοί ανά βάρδια. Η κίνηση ξεκινά στις 4:00 τα ξημερώματα και διαρκεί έως τις 2:00 τα ξημερώματα.  Οι αστυνομικοί προλαβαίνουν να αφιερώσουν λιγότερα από 10 δευτερόλεπτα στον έλεγχο και την ταυτοπροσωπία του κάθε πολίτη που διέρχεται. 

Η δυναμική του δρόμου φάνηκε από τους πρώτους μήνες λειτουργίας του, αν και η μεγάλη αύξηση καταγράφεται από το Μάιο του 2014, οπότε διπλασιάστηκε η κίνηση και στην είσοδο και στην έξοδο από την Ελλάδα. Το ενδιαφέρον είναι ότι Ρουμάνοι και όχι Βούλγαροι είναι η πλειοψηφία των πολιτών που εισέρχονται μέσω του δρόμου στην Ελλάδα. Εσχάτως το δρόμο επιλέγουν και οι Μολδαβοί, ειδικά μάλιστα μετά την κατάργηση της βίζας. Οι πολίτες αυτοί, σύμφωνα με τις δηλώσεις τους, κατευθύνονται προς Θάσο, Χαλκιδική, Κέρκυρα, Λευκάδα, και Κεφαλονιά. Μάλιστα πολλοί ιστότοποι σε Ρουμανία και Βουλγαρία διαφημίζουν τον συγκεκριμένο δρόμο, ως το συντομότερο προς τις ελληνικές θάλασσες και τα νησιά. Έτσι οι πολίτες αυτών των χωρών γνωρίζουν ότι επιλέγοντας να εισέλθουν μέσω της Κομοτηνής στην Ελλάδα, θα γλιτώσουν εκατοντάδες χιλιόμετρα καθώς η επόμενη επιλογή τους είναι ο Προμαχώνας. Πλεονεκτήματα του άξονα Κομοτηνής αποτελεί και η απαγόρευση διέλευσης βαρέων οχημάτων, κάτι που σημαίνει λιγότερη αναμονή στα σημεία ελέγχου. 

Όπως είναι γνωστό, ο κάθετος άξονας 75 της Εγνατία Οδού «Κομοτηνή ? Νυμφαία ? Ελληνοβουλγαρικά Σύνορα» δια μέσου του βελτιωμένου υφιστάμενου οδικού δικτύου της περιοχής συνδέεται με την Κομοτηνή και την Εγνατία Οδό. Ο κάθετος άξονας 75 αποτελεί μέρος του πανευρωπαϊκού άξονα Ι.Χ. και συνδέει την Εγνατία Οδό με το συνοριακό σταθμό Μάκαζα και το κύριο οδικό δίκτυο της Βουλγαρίας. Η ολοκλήρωση της κατασκευής του άξονα αποτέλεσε έργο προτεραιότητας σε εθνικό επίπεδο, καθώς συμβάλλει στη σύνδεση της Βόρειας Ελλάδας με τις βαλκανικές χώρες και στην αύξηση της προσπελασιμότητας των περιοχών που διατρέχει ενισχύοντας την εθνική αναπτυξιακή στρατηγική στον τομέα των μεταφορών.

Η βούληση υλοποίησης του άξονα εκφράσθηκε μέσω της υπογραφής του πρωτοκόλλου διμερούς συμφωνίας Ελλάδας και Βουλγαρίας το οποίο καθόρισε για όλο τον άξονα, τόσο σε ελληνικό όσο και βουλγαρικό έδαφος, τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά της οδού, όπως τυπική διατομή (πλάτους 7,5μ./10,5μ.) και ταχύτητα μελέτης 80 km/h. Το τμήμα του άξονα που δόθηκε στην κυκλοφορία περιλαμβάνει 2 ισόπεδους κόμβους, 3 τεχνικά κάτω διαβάσεων και 5 σήραγγες συνολικού μήκους 1,75 χλμ. Το μεγαλύτερο μέρους του τμήματος διασχίζει ορεινό ανάγλυφο με αποτέλεσμα την κατασκευή δεκάδων υψηλών ορυγμάτων και επιχωμάτων. Το κόστος κατασκευής του τμήματος αυτού ανέρχεται σε 90 εκ. ευρώ, ενώ χρηματοδοτήθηκε στο πλαίσιο του Ε.Π./ΟΑΛΑΑ του Γ΄ΚΠΣ και στο πλαίσιο του ΕΠ/Ενίσχυση της προσπελασιμότητας του ΕΣΠΑ. 

«Η ημέρα των εγκαινίων είναι ιστορική, καθώς ένα όραμα δεκαετιών για τη Ροδόπη παίρνει σάρκα και οστά. Ο κάθετος άξονας που θα διασυνδέει τη Ροδόπη, την Περιφέρεια με την ενδοχώρα της Βαλκανικής δίνεται πλέον στην κυκλοφορία. Σε αυτό το σημείο η νέα γεωοικονομία συναντά την ιστορία», είχε δηλώσει την ημέρα των εγκαινίων ο τότε περιφερειάρχης ΑΜ-Θ Άρης Γιαννακίδης. Ο κ. Γιαννακίδης μαζί με τον ομόλογο του, τον περιφερειάρχη Κίρτζαλι Μπίσερ Νικόλοφ, έδωσαν επίσημα σε κυκλοφορία τον κάθετο άξονα της Εγνατίας Οδού και στην τελετή είχαν παραβρεθεί Έλληνες και Βούλγαροι δήμαρχοι, κοινωνικοί και παραγωγικοί φορείς της περιοχής και πλήθος κόσμου. Την πεποίθηση του ότι η Περιφέρεια ΑΜ-Θ απέκτησε ταυτότητα και διεθνή αναγνωρισιμότητα, είχε εκφράσει ο περιφερειάρχης Άρης Γιαννακίδης, ο οποίος τόνιζε πως η περιοχή δυναμώνει μέσα από τα λιμάνια, τις οδικές υποδομές, τον σιδηρόδρομο και τα αεροδρόμια της. Παράλληλα επεσήμανε πως οι δύο λαοί πρέπει να δουν την συγκεκριμένη διάνοιξη, ως δρόμο ευκαιριών, συνεργασιών, νέων προοπτικών και κάλεσε τους Βούλγαρους να επισκεφθούν και να γνωρίσουν τις ομορφιές και την φιλοξενία της Ροδόπης και της Περιφέρειας ΑΜ-Θ. Καλό ταξίδι σε Έλληνες και Βούλγαρους οι οποίοι θα διασχίσουν εκατέρωθεν τα σύνορα, είχε ευχηθεί ο περιφερειάρχης Κίρτζαλι Μπίσερ Νικόλοφ. 

Το άνοιγμα του δρόμου ακολούθησε η καχυποψία και ο προβληματισμός για τις συνέπειες στην τοπική αγορά. Παραεμπόριο, φτωχοί γείτονες που δεν είναι ικανοί να αντισταθμίσουν τη χασούρα. Πολύ γρήγορα όμως οι βόρειοι γείτονες μας έδειξαν τις προθέσεις τους. Πήραν τα αυτοκίνητα τους και κινήθηκαν προς τις παραλίες μας, παρατείνοντας μάλιστα την τουριστική σεζόν που συνήθως τελείωνε αρχές Σεπτεμβρίου, αν όχι νωρίτερα στην περιοχή μας. Όπως είχε καταγράψει σε ρεπορτάζ του ο «Χ» στα τέλη του Σεπτεμβρίου, «στην εκπνοή της τουριστικής σεζόν διαπιστώνουν την κίνηση όχι να μειώνεται, όπως είθισται τα περασμένα χρόνια, αλλά να παρουσιάζει σημαντική αύξηση της τάξης του 20 ? 30%, καθώς το τέλος του καλοκαιριού συνέπεσε με το άνοιγμα του ελληνοβουλγαρικού κάθετου ? άξονα Κομοτηνή ? Νυμφαία ? Μακάζα. Οι επιχειρηματίες του παραθαλάσσιου οικισμού του Φαναρίου είδαν τη δουλειά τους να αυξάνει σημαντικά και το μήνα Σεπτέμβριο, ένα μήνα κατά βάση «νεκρό», αφού ακόμα και οι λεγόμενοι «μόνιμοι τουρίστες» της περιοχής, δηλαδή άνθρωποι με ιδιόκτητες εξοχικές κατοικίες, άφηναν τη θάλασσα για να επιστρέψουν στο κλεινόν άστυ. 

Και ενώ ήταν προφανής η περιέργεια των γειτόνων μας να γνωρίσουν τη Θράκη, ανάλογη αν όχι μεγαλύτερη ήταν η περιέργεια δημοσιογράφων. Μονοήμερες και πολυήμερες αποδράσεις συνδυάστηκαν το πρώτο διάστημα για γνωριμία με τους τοπικούς φορείς και παράγοντες. Πολλές από τις αποστολές Βούλγαρων δημοσιογράφων πέρασαν από τα γραφεία του «Χ» ζητώντας οδηγίες για το πώς μπορούν να έρθουν σε επαφή με τους τοπικούς παράγοντες. Το ενδιαφέρον από ελληνικής πλευράς δεν ήταν έντονο κάτι μάλιστα εκφράστηκε ως παράπονο από τους Βούλγαρους. «Γιατί δεν έρχονται Έλληνες στη Βουλγαρία, αναρωτήθηκαν Βούλγαροι δημοσιογράφοι». Στις επισκέψεις τους το πρώτο διάστημα συνάντησαν δύσπιστους εκπροσώπους φορέων, χαοτική κίνηση οχημάτων στους δρόμους και έλλειψη θέσεων στάθμευσης. 

Μία από τις σημαντικότερες στιγμές του δρόμου ήταν η επίσκεψη του υπουργού Μακεδονίας Θράκης Θεόδωρου Καράογλου στο μεθοριακό σταθμό και η σύσκεψη στη Βουλγαρία το Δεκέμβριο του 2013. Ο κ. Καράογλου ενημερώθηκε για την κίνηση των οχημάτων και προανήγγειλε μία σειρά βελτιωτικών έργων. Οι αστυνομικοί που υπηρετούν στο σημείο ζήτησαν ένα στέγαστρο για να τους προστατεύει από τη βροχή και το κρύο, ένα αλεξικέραυνο, καλύτερο φωτισμό αλλά και θερμαντικά σώματα, για τους χειμερινούς μήνες. Όλες οι παραπάνω εργασίες, καθώς και η εγκατάσταση γεφυροπλάστιγγας υπολογίστηκε πως θα κοστίσουν σχεδόν 1 εκατ. ευρώ. Επί βουλγαρικού εδάφους βρίσκεται ο μεθοριακός σταθμός και αυτό το γεγονός είχε προκαλέσει ερωτήματα για τον τρόπο που θα χρηματοδοτηθούν οι εργασίες. Μάλιστα τις λεπτομέρειες του συγκεκριμένου ζητήματος είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν οι δύο πλευρές στα γραφεία της Περιφέρειας του Κίρτζαλι, όπου βρέθηκαν αμέσως μετά το μεθοριακό σταθμό. Συνολικά 12 είναι οι πύλες εισόδου της χώρας σε σχέση με τις γειτονικές χώρες, Βουλγαρία, Τουρκία, Αλβανία και Σκόπια και υπάρχει δέσμευση του πρωθυπουργού να αναμορφωθούν. Έμφαση και προτεραιότητα θα δοθεί στις πύλες με τη μεγαλύτερη κίνηση. Προμαχώνας, Ορμένιο και Νυμφαία είναι αυτές. Στο πλαίσιο αυτό το υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης έχει στη διάθεση του προμελέτη και σχεδιάζει το τελικό σχέδιο αναμόρφωσης και ευπρεπισμού των πυλών εισόδου της χώρας. 

Μετά τα ιστορικά εγκαίνια του νέου μεθοριακού σταθμού, υπάρχουν οργανωμένα μεθοριακά περάσματα, σε Προμαχώνα Σερρών, Εξοχή Δράμας, Θέρμες Ξάνθης, Νυμφαία Ροδόπης, Κυπρίνο και Ορμένιο Έβρου,  τα οποία εξυπηρετούν τη μετακίνηση ανθρώπων και διακίνηση αγαθών ανάμεσα στις δύο χώρες και ενώνουν τη Βόρεια Ελλάδα με τις αγορές της κεντρικής Ευρώπης.  

Η ελληνοβουλγαρική δίοδος απέχει 78 χιλιόμετρα, δηλαδή 1 ώρα και 10 λεπτά από το Κίρτζαλι, την πρώτη πόλη που συναντά κανείς προ της Βουλγαρία και εκμηδενίζει τις αποστάσεις με δεκάδες ακόμα. Ενδεικτικά αναφέρονται: Χάσκοβο: 124 χιλιόμετρα, 1 ώρα και 50 λεπτά., Ντιμίτροβγκραντ 140 χιλιόμετρα, 2 ώρες, Στάρα Ζαγόρα 183 χιλιόμετρα, 2 ώρες και 30 λεπτά, Φιλιππούπολη (μέσω Μινεράρλι Μπάνι) 185 χιλιόμετρα, 2 ώρες και 40 λεπτά., Σλίβεν 250 χιλιόμετρα, 3 ώρες και 15 λεπτά., Γιάμπολ 267 χιλιόμετρα, 3 ώρες και 30 λεπτά, Σόφια 322 χιλιόμετρα, 4 ώρες, Μπουργκάζ (μέσω Στάρα Ζαγόρα) 345 χιλιόμετρα, 4 ώρες, Ρούσε (γέφυρα Δούναβη) 405 χιλιόμετρα, 5 ώρες και 30 λεπτά, Βουκουρέστι (Ρουμανία) 465 χιλιόμετρα, 6 ώρες και 30 λεπτά. Περισσότεροι από 3.5 εκατ. πολίτες διέσχισαν τα σύνορα μας και υπάρχουν προβλέψεις ότι η κίνηση το επόμενο καλοκαίρι θα διπλασιαστεί  και θα τριπλασιαστεί. 

Ο δρόμος συνεχίζει να γράφει τη δική του ιστορία?