Ψηλά στον χάρτη της παιδικής παχυσαρκίας η Ροδόπη

Με αφορμή τη παγκόσμια ημέρα διατροφής στις 16 Οκτωβρίου, η επιστημονική ομάδα λόγω διατροφής ανακοίνωσε τα στοιχεία για τις διαστάσεις του φαινομένου της κεντρικής παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα μεγάλης πανελλήνιας μελέτης αποκαλύπτουν μία θλιβερή εικόνα, καθώς η χώρα μας τοποθετείται στην κορυφή της λίστας με τα κράτη που μεγαλώνουν κεντρικά παχύσαρκα παιδιά. Σε μεγάλη πανελλαδική επιδημιολογική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια εθνικής έρευνας για τη διατροφή τη φυσική άσκηση, προσδιορίστηκε ο επιπολασμός, αλλά και η σχέση των διατροφικών συνηθειών και της φυσικής δραστηριότητας με την κεντρική παιδική παχυσαρκία. Η συγκεκριμένη μελέτη διενεργήθηκε από ερευνητική ομάδα του Χαροκοπείου πανεπιστημίου με επικεφαλής το διατροφολόγο Δημήτρη Γρηγοράκη, υπό την επίβλεψη του καθηγητή Λάμπρου Συντώση και δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό European Journal of Nutrition, τον Αύγουστο του 2015. 

Σε ένα μεγάλο πανελλαδικό δείγμα 124.133 μαθητών (49,2% κορίτσια), τα οποία φοιτούσαν στην 3η (49.2%) και 5η τάξη (50.8%) των δημοτικών σχολείων της Ελλάδας (~91% των συνολικών μαθητών) με μέση ηλικία 9,9±1,1 έτη, προσδιορίστηκαν ο επιπολασμός της κεντρικής παιδικής παχυσαρκίας και οι συνήθειες του τρόπου ζωής (διατροφική συμπεριφορά και φυσική δραστηριότητα) που σχετίζονται με την κεντρική παιδική παχυσαρκία. Η κεντρική παιδική παχυσαρκία αξιολογήθηκε με τον δείκτη WHtR (λόγος της περιμέτρου μέσης / ύψος) και βρέθηκε ότι το ποσοστό των παιδιών που πληρούν το κριτήριο για κεντρικού τύπου παχυσαρκία αυξάνεται με την αύξηση στην κατηγορία του δείκτη μάζας σώματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, ο συνολικός επιπολασμός της κεντρικής παχυσαρκίας ήταν 33,4% επί του συνολικού δείγματος των μαθητών της μελέτης και ήταν σημαντικά υψηλότερος στα αγόρια παρά στα κορίτσια: 36% και 30,7%, αντίστοιχα. Επιπλέον, η κεντρική παχυσαρκία ήταν παρούσα στη συντριπτική πλειοψηφία των παχύσαρκων παιδιών (δηλαδή 95%), σε περισσότερα από τα 2/3 των υπέρβαρων παιδιά (69.5%) και σε 12,0% αυτών με φυσιολογικό βάρος. Χαρακτηριστικό είναι επίσης το γεγονός ότι το 75% των υπέρβαρων αγοριών πληροί το κριτήριο για κεντρικού τύπου παχυσαρκία σε σύγκριση με το 64% των υπέρβαρων κοριτσιών. Τα αγόρια εξακολουθούσαν να κατέχουν την πρώτη θέση και στην κατηγορία των παχύσαρκων, η διαφορά όμως δεν ήταν τόσο εμφανής (96,3% έναντι 93,5%, p=0,01).  

Με βάση την ανωτέρω μελέτη και τις διαθέσιμες ερευνητικές πληροφορίες σε παγκόσμιο επίπεδο, η Ελλάδα συγκεντρώνει το υψηλότερο ποσοστό των παιδιών με κεντρική παχυσαρκία. Συγκεκριμένα, οι πέντε πρώτες χώρες στην παγκόσμια κατάταξη είναι: 

Ελλάδα με 33,4% (Grigorakis et al. 2015), Η.Π.Α. με 32,9% (Xi et al. 2014), Πορτογαλία με 23,8% (Albuquerque et al. 2012), Ισπανία με 21,3% (Schroder et al. 2014), Αυστραλία με 18,3% (Garnett et al.  2011).

Στα πλαίσια της παρούσας έρευνας στη συνέχεια αξιολογήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες και τρόπος ζωής του συνόλου των μαθητών 3ης και 5ης τάξης, στρωματοποιημένων από την παρουσία της κεντρικής παχυσαρκίας. Τα παιδιά με κεντρική παχυσαρκία σε σύγκριση με εκείνα με μη κεντρική παχυσαρκία ανέφεραν φτωχότερες διατροφικές συνήθειες, κυρίως όσον αφορά τη μείωση της συχνότητας κατανάλωσης πρωινού γεύματος, τη λιγότερο συχνή κατανάλωση μικρογευματιδίων και τη μειωμένη συνολική συχνότητα γευμάτων. 

Διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων -αν και όχι τόσο ισχυρές- παρατηρήθηκαν επίσης σε άλλες διατροφικές συνήθειες, όπως η ποιότητα του πρωινού, των μικρογευμάτων και η κατανάλωση φρούτων - λαχανικών. Τα παιδιά με κεντρική παχυσαρκία σε σύγκριση με εκείνα με μη κεντρική παχυσαρκία ανέφεραν μικρότερη συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες, χαμηλότερη συχνότητα συμμετοχής σε ενεργά παιχνίδια και κυρίως υψηλή συμμετοχή σε καθιστικές δραστηριότητες. 

Μεταξύ των πλεονεκτημάτων της παρούσας έρευνας συγκαταλέγεται το υψηλό δείγμα των παιδιών που χρησιμοποιήθηκε και το οποίο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα που έχουν μελετηθεί στη χώρα μας. Η συγκεκριμένη μελέτη επίσης είναι μία από της πρώτες στον ελλαδικό χώρο που ερευνά διεξοδικά τη σχέση των διατροφικών συνηθειών, της φυσικής δραστηριότητας με την κεντρική παιδική κεντρική παχυσαρκία.

Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας δείχνουν ότι σε συνέχεια των υψηλών ποσοστών της "γενικής" παχυσαρκίας στα παιδιά που παρουσιάζει η χώρα μας, ο επιπολασμός της κεντρικής παιδικής παχυσαρκίας είναι πολύ υψηλός μεταξύ των Ελλήνων μαθητών.