Προσχηματικός ο διάλογος για το νέο ΕΣΠΑ της Περιφέρειας

Από τις 29 Μαΐου αναρτήθηκε για δημόσια διαβούλευση το σχέδιο του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης περιόδου 2014 ? 2020 (ΠΕΠ ΑΜΘ 2014 ? 2020).   Η διαβούλευση έγινε μέσω του ηλεκτρονικού συνδέσμου στην ιστοσελίδα της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής (http://www.eydamth.gr) που αναπτύχθηκε για το σκοπό αυτό. Οι ενδιαφερόμενοι έπρεπε να αποστείλουν τις παρατηρήσεις τους επί του σχεδίου του ΠΕΠ ΑΜ-Θ 2014-2020 ή/και τις προτάσεις τους συμπληρώνοντας την τυποποιημένη φόρμα. Όλο το υποστηρικτικό υλικό είχε αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής, ενώ πρόσθετο υλικό ήταν διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας. Η επίσημη υποβολή του Σχεδίου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να γίνει, με βάση τους Κανονισμούς, το αργότερο μέχρι την 10-07-2014 και ως εκ τούτου η διαβούλευση έπρεπε να ολοκληρωθεί χθες Πέμπτη 12 Ιουνίου ώστε να υπάρχει χρόνος αξιολόγησης των παρατηρήσεων και των προτάσεων που υποβλήθηκαν. 

Αυτή η διαβούλευση ήταν προσχηματική, σχολίασε ο Διονύσης Χιόνης καθηγητής Οικονομικών στο ΔΠΘ. Ο κ. Χιόνης απεύθυνε μάλιστα επιστολή στην Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή στην οποία διατυπώνει τις παρατηρήσεις του. Για παράδειγμα επισημαίνει ότι για τον προσδιορισμό των δυναμικών κλάδων της οικονομίας πρέπει να προηγηθεί η έρευνα για το συγκριτικό πλεονέκτημα του κάθε κλάδου-τομέα της παραγωγικής δραστηριότητας. Στο σχέδιο προς διαβούλευση απουσιάζει εντελώς αυτή η αναφορά. Θα περίμενε κανείς εφόσον η σχετική θέση της Π-ΑΜΘ στους δείκτες περιφερειακής ανταγωνιστικότητας είναι χαμηλή, τόσο σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ, όσο και με τις λοιπές ελληνικές, θα υπήρχε στο ΠΕΠ ΑΜΘ 2014-2020 η κλαδική διάσταση στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής. Οι περιορισμένες αναφορές που γίνονται είναι σχετικά αυθαίρετες μιας και η ιεράρχηση των κλάδων προτεραιότητας δεν είναι αποτέλεσμα μια ποσοτικής άσκησης αλλά  συζητήσεων και εκτιμήσεων, αναφέρει ο κ. καθηγητής. 

Επιπρόσθετα σε άρθρο του ο κ. Χιόνης επισημαίνει ότι η άμεση σύνδεση των  συγχρηματοδοτούμενων  έργων με τις οικονομικές προοπτικές κάθε  περιφέρειας θα αποτελέσουν πλέον το βασικό πλαίσιο σχεδιασμού. Η ανάγκη για την εφαρμογή του νέου πλαισίου  καθίσταται πιο επιτακτική   στην περίπτωση της Ελλάδας μιας και οι πόροι που θα διατεθούν από τα   περιφερειακά προγράμματα αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο περιφερειακής ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον κ. Χιόνη κρίνοντας με όρους συμβολής στο περιφερειακό εισόδημα και δημιουργίας θέσεων εργασίας τα περιφερειακά προγράμματα αποτελούν παραδείγματα αναποτελεσματικότητας. «Με τον νέο διαχειριστικό πλαίσιο η Περιφέρεια καθίσταται ένας  στρατηγικός εταίρος και συντονιστής του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων  μια και πολλοί οιωνοί δείχνουν ότι θα μειωθεί η δυνατότητα των Δήμων για  εμπλοκή τους σε δημοτικά έργα.  Η περιφέρεια  ΑΜΘ  μαζί με την περιφέρεια της Ηπείρου παρουσιάζουν τον  μικρότερο δείκτη ΑΕΠ/κάτοικο και με την υψηλότερη ανεργία επομένως  υπάρχει η αδήριτη ανάγκη να επιδιωχθεί η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας  με νέες πολιτικές και ‘εργαλεία’ παρέμβασης. Η ικανοποίηση ποσοτικών στόχων που ανταποκρίνονται αποκλειστικά, στην  απορροφητικότητα των πόρων και τις δεσμεύσεις των κονδυλίων αποτελούν δείκτες επιτυχίας παρελθόντων ετών».   Στο νέο πλαίσιο η επιτυχία  ή η  αποτυχία της πολιτικής περιφερειακής ανάπτυξης θα κριθεί από δείκτες που συνδέονται με την ευημερία και την απασχόληση. Δεδομένης της οικονομικής συγκυρίας η υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής Ανάπτυξης, «απαιτεί από την Περιφέρεια ΑΜΘ για το διάστημα 2014-2020 ένα νέο αναπτυξιακό όραμα το οποίο με ευέλικτες  και σύγχρονες υλικές δομές κα ανθρώπινο δυναμικό θα μπορέσει να εξυπηρετήσει  τους στόχους για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, το ανθρώπινο δυναμικό, την προστασία του περιβάλλοντος,  και τις οικονομικές υποδομές».

Συνολικά 180 σελίδες είναι το σχέδιο της Περιφέρειας ΑΜΘ και είναι το περιφερειακό αναπτυξιακό σχέδιο το οποίο υποτίθεται ότι θα μας βγάλει από την κρίση. «Δεν ξέρω αν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι οι μοναδικοί σίγουροι πόροι που μπορούν να διατεθούν στην ελληνική οικονομία για να αντιμετωπίσουμε αυτή τη μεγάλη ύφεση, είναι αυτοί οι πόροι που προέρχονται από τα περιφερειακά προγράμματα», τόνισε ο καθηγητής. 

Πρόσθεσε πως ο τόπος μας πρέπει να εξαντλήσει την κάθε δυνατότητα σχεδίασης και παρέμβασης, ώστε αυτό να έχει μεγάλα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στην τοπική οικονομία. «Μπορούν να μου πουν ποια είναι αυτή η αναπτυξιακή διαδικασία την οποία ακολούθησαν και όλα αυτά τα υποδείγματα και τα μοντέλα που έχουν στην περιφέρεια και οδήγησαν σε αυτά τα αποτελέσματα. Γιατί, πώς προέκυψε ας πούμε η ιεράρχηση του κλάδου των μαρμάρων με τον κλάδο της αλιείας και ζητάμε εκεί να έχουμε μεγαλύτερη παρέμβαση; Είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που έχει χρησιμοποιήσει υποδείγματα οικονομικά, είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας διαβούλευσης. Είναι αποτέλεσμα μιας γραφειοκρατικής διεργασίας, δηλαδή να γράψουμε κάτι, για να τελειώσει ο χρόνος και να συμπληρώσουμε κάποια δελτία τα οποία απαιτούνται από την Ε.Ε. Αυτό θέλω να το ξέρω, γιατί το ΠΕΠ αυτό είναι ένα από τα πιο σημαντικά, αν όχι το πιο σημαντικό, που διαχειρίζεται η ελληνική κοινωνία και οικονομία».

Κατά τον καθηγητή Οικονομικών στο πρόγραμμα της Περιφέρειας περιγράφεται ένα σύνολο έργων, που θα ενταχθούν μέσα σε αυτή την προγραμματική περίοδο, χωρίς όμως να βασίζονται σε μία λογική αναπτυξιακή τροχιά. «Εγώ αυτήν ψάχνω. Η λογική ποια είναι: να μου εξηγηθεί ποιο είναι το μοντέλο και το υπόδειγμα που μας οδήγησε να φτιάξουμε τον δρόμο που περνάει πίσω από την πλατεία ας πούμε και όχι την άρδευση μιας περιοχής». 

Πέραν αυτού η συμμετοχή ενός απλού πολίτη στη διαβούλευση, καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη εάν δεν έχει πιο εξειδικευμένες γνώσεις. Αν και το ζήτημα είναι δευτερεύον δεν παύει να υποβαθμίζει την όλη διαδικασία. 

Δήμος Μπακιρτζάκης