Πράσινη, εναλλακτική Ροδόπη

Ποια είναι η τουριστική ταυτότητα της Ροδόπης; Που πρέπει να επενδύσουν οι φορείς του τουρισμού για να δημιουργήσουν το ξεχωριστό τουριστικό προϊόν; Την απάντηση σε αυτό τα γρίφο προσπαθούν να βρουν επιχειρηματίες, φορείς της Ροδόπης και αρχές σε συναντήσεις που άρχισαν από το καλοκαίρι για το Green Holiday Cluster.  Στο πλαίσιο της δημιουργίας του Συνεργατικού Δικτύου Πράσινου Τουρισμού με την υποστήριξη του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ) και της Αναπτυξιακής Ροδόπης πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο ξενοδοχείο ‘Ανατόλια’ Κομοτηνής, η  τρίτη συνάντηση – παρουσίαση του υπό ανάπτυξη δικτύου  Green Holiday Cluster. Στη συνάντηση αυτή, ως συνέχεια της προηγούμενης, παρουσιάστηκε η μέχρι σήμερα πορεία, συζητήθηκαν οι δυνατοί τρόποι ανάπτυξης αυτού του δικτύου καθώς και οι τρόποι χρηματοδότησης.

Green/ alternative Rhodope (πράσινη, εναλλακτική Ροδόπη) είναι το σύνθημα για την περιοχή μας.  Στόχος είναι ο σχεδιασμός και υλοποίηση στο πλαίσιο του European Territorial Cooperation Programme (Greece-Bulgaria ?07-13?).  Οι λόγοι για τους οποίους δημιουργείται το σχέδιο είναι η ανάγκη για αύξηση τουριστικού εισοδήματος, βελτίωση ανταγωνιστικότητας. Η έρευνα δυνατότητας διαφοροποίησης μέσω «Πράσινης» ταυτότητας είναι η μέθοδος που χρησιμοποιείται γι΄ αυτό το σκοπό και το εργαλείο υλοποίησης είναι το Cluster. Όσον αφορά στους εταίρους είναι οι εξής:  Αναπτυξιακή Εταιρίας Ροδόπης(ΑΝΡΟ), Δημοσυνεταιριστική Έβρος, Regional Municipalities Association Maritza, Tourist Fund PIRIN Foundation. 

Ο κλάδος του τουρισμού παρόλο που σε παγκόσμιο επίπεδο αντιμετωπίζει προβλήματα: κρίση, αυξημένες τιμές ενέργειας, αναταράξεις, σταδιακά ανακάμπτει και οι διεθνείς τουριστικές αφίξεις αυξάνονται.  Παρόλη την τεράστια οικονομική κρίση και την πεποίθηση πολλών ότι οι διακοπές θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως μια πολυτέλεια, έρευνες του ευρωβαρομέτρου για τις τάσεις βασικά ευρήματα εξωτερικού περιβάλλοντος του τουρισμού, διαπιστώνει ότι το ποσοστό των πολιτών της Ε.Ε. που ταξιδεύει παραμένει αμετάβλητο. Επιπλέον, η «αυτοπεποίθηση ? σιγουριά» φαίνεται να μην είχαν πληγεί, με το μεγαλύτερο ποσοστό των ευρωπαίων να εκφράζουν την πρόθεσή τους να κάνει, προσαρμοζόμενο στην αρνητική οικονομική προοπτική. Σημαντική τάση είναι η αυξανόμενη σημασία του διαδικτύου. Η πλειοψηφία των τουριστών το χρησιμοποιεί για τις αποφασίσεις της.  Άμεση συνέπεια είναι οι τουρίστες να οργανώνουν τις μεταβλητές του ταξιδιού τους περιβάλλοντος ξεχωριστά. Η στροφή στο διαδίκτυο σχετίζεται και με την κρίση που σημαίνει εύρεση ευκαιριών. Γι΄ αυτό  οι τεχνολογίες πληροφορικής έχουν γίνει βασικό χαρακτηριστικό της τουριστικής βιομηχανίας, με μεγαλύτερο αντίκτυπο στο μάρκετινγκ.

 Ο νέος τουρίστας απαιτεί εμπειρία, ευελιξία, ανεξαρτησία, ενώ είναι κοινή διαπίστωση ότι είναι πιο δύσκολο να τον ευχαριστήσουμε. Είναι απρόβλεπτος,  θέλει να είναι διαφορετικός και όχι μέρος του κοπαδιού, ενώ από την άλλη αυξάνονται έντονα οι τουρίστες τρίτης ηλικίας. 

Μέσω του προγράμματος στόχος είναι η δημιουργία ενός Cluster ως εργαλείου για τη διάδοση και προώθηση του τουριστικού προϊόντος της ευρύτερης περιοχής. Η δημιουργία ταυτότητας για την περιοχή. Συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και άλλων φορέων (π.χ. πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, επαγγελματικές ενώσεις, επιμελητήρια) που προωθούν την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα. Προσελκύουν πόρους και επενδύσεις στην περιοχή. Στοχεύουν στην συνολική βελτίωση της περιοχής: Τουριστική ανάπτυξη ή τουριστική μεγέθυνση.

Το Cluster είναι ουσιαστικά μια γεωγραφική συγκέντρωση διασυνδεδεμένων επιχειρήσεων και φορέων, στην περιοχή, με έμφαση στα ενδογενή χαρακτηριστικά και στα πλεονεκτήματα της, εστιασμένη στη συνολική αλυσίδα αξίας του τουρισμού, πολιτισμού, αγροδιατροφής. Μέλη του μπορούν να γίνουν:  

καταλύματα, τουριστικά γραφεία, εστιατόρια, εταιρίες εναλλακτικών μορφών τουρισμού, υπηρεσίες ενοικίασης μεταφορικών μέσων, οινοποιία, επισκέψιμα αγροκτήματα, υπηρεσίες, φορείς ευρύτερου δημοσίου, τοπικά, οργανικά, προϊόντα αγροδιατροφής, πολιτιστικοί φορείς και επιχειρήσεις, ερευνητικοί και άλλοι φορείς γνώσης στους τομείς περιβάλλοντος, ενέργειες, τεχνολογιών πληροφορικής, και κάθε είδους καινοτομίας που μπορεί να συνδέεται με την συνολικό αλυσίδα αξίας: τουρισμός-πολιτισμός-αγροδιατροφή και κάθε ένας που αποδεδειγμένα προωθεί ή δραστηριοποιείται στις «εναλλακτικές διακοπές». Όσον αφορά στον χαρακτηρισμό green, επιλέχθηκε λόγω του μεγάλου φυσικού και πολιτισμικού πλούτου. Της ύπαρξης τεράστιων δασικών εκτάσεων και της ποικιλομορφίας στην πανίδα. Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε6 που παρέχει πολλές ευκαιρίες για «πράσινες δραστηριότητες». Η περιοχή διαθέτει κάποια «πράσινα καταλύματα» και «πράσινες δραστηριότητες»

Οι αδυναμίες που πρέπει να αντιμετωπιστούν για την υλοποίηση του είναι ο εποχικός τουρισμός, η έλλειψη σήμανσης και branding. Επίσης η έλλειψη Marketing, η ολοκλήρωση του δικτύου υποδομών, η αδυναμία αξιοποίησης μέρους φυσικών μνημείων και σημείων τουριστικού ενδιαφέροντος, η έλλειψη μόνιμης (μεγάλης) διοργάνωσης εκδηλώσεων ως πόλο έλξης επισκεπτών. 

Δράσεις όπως δημιουργία ταυτότητας, ανάπτυξη σήματος, διαφήμιση, προβολή & προώθηση, εκθέσεις, φεστιβάλ, διαγωνισμοί, road shows, περιοδικά, κτλ, εκπαίδευση, συνδυασμένες δράσεις τουρισμού- διατροφής- πολιτισμού. Περιηγήσεις, «hands on» experiences, συμμετοχικές δράσεις, κοινωνική επιχειρηματικότητα, επιτυγχάνουν το marketing. Από την άλλη η καινοτομία έρχεται μέσα από κοινές προσφορές. 

Επίσης δράσεις μείωσης κόστους λειτουργίας. Ενεργειακές, περιβαλλοντικές, Καινοτόμα εργαλεία, DMO/ DMS Social media, Apps, 3D culture applications, ICT, Περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, Start ups. Συμμετοχή σε παγκόσμια Δίκτυα

Η υιοθέτηση ενός «πράσινου» μοντέλου, είναι μια εξαιρετικά δύσκολη απόφαση. Το νέο αυτό πρότυπο τουριστικής ανάπτυξης απαιτεί αλλαγές σχεδιασμού σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης: περιβαλλοντικά, διοικητικά, επιχειρηματικά κ.α. (τουριστική πολιτική «μετάβασης», συνεργασία μεταξύ περιφερειακού και κεντρικού κράτους με περιφερειακή διάσταση).

Τα αποτελέσματα αυτού του σχεδίου αναμένονται με ενδιαφέρον το επόμενο διάστημα.