Που πήγε ο Άγιος Βαλεντίνος;

Στην Κομοτηνή όχι μόνο ο Άγιος Βασίλης αργεί να έρθει, αλλά και ο Άγιος Βαλεντίνος. Σήμερα γιορτάζεται ο φτερωτός θεός του έρωτα, αλλά οι καταστηματάρχες δεν τον τιμούν όσο άλλες χρονιές. Που πήγαν οι καρδούλες σε διάφορα σχήματα και χρώματα, τα χρωματιστά μπαλόνια, τα προκλητικά εσώρουχα και τελικά οι στολισμένες βιτρίνες; Αυτά συνηθίζουμε να βλέπουμε κάθε φορά παραμονές της 14ης Φεβρουαρίου, με εξαίρεση ίσως τη φετινή χρονιά στην πόλη μας. 

Σχεδόν ένας μήνας πέρασε από την τελευταία γιορτή της περιόδου των Χριστουγέννων, ακολούθησε η Τσικνοπέμπτη και όπως είναι φυσικό επήλθε κορεσμός ακόμα και στους στολισμούς. Αν σκεφτεί μάλιστα κανείς ότι διανύουμε αποκριάτικη περίοδο και, πολύ σύντομα θα αφήσουμε την σερπαντίνα για να πιάσουμε φασολάδες και χαρταετούς, η αποχή από το γιορτινό κλίμα του Αγίου Βαλεντίνου, κάθε άλλο παρά κακό μας κάνει. 

Φωτεινή ίσως εξαίρεση, αποτελούν ορισμένοι καταστηματάρχες που έχουν την τιμητική τους σε αυτή τη γιορτή. Έτσι είδαμε στολισμένες τις βιτρίνες καταστημάτων εσωρούχων, και σήμερα περιμένουμε να δούμε το ίδιο στα ανθοπωλεία. Ομοίως τα ζαχαροπλαστεία παρασκεύασαν γλυκά και φρόντισαν να τους δώσουν το σχήμα της καρδιάς. Τούρτες, τάρτες κόκκινες και ροζ, γλυκά ακόμα και κουλούρια είδαμε να έχουν το σχήμα της καρδιάς. Αυτή την έκπληξη επεφύλαξε ο φούρνος Λεχούδης στους καταναλωτές του χθες το πρωί, με αφορμή τον εορτασμό του Αγίου Βαλεντίνου σήμερα. Αντί για στρόγγυλα κουλούρια πρόσφερε τα γνωστά κουλούρια σε σχήμα καρδιάς και οι καθημερινοί  πελάτες του φούρνου εντυπωσιάστηκαν. 

Η ταύτιση του εορτασμού της μνήμης του Αγίου Βαλεντίνου με την ημέρα των ερωτευμένων ξεκίνησε από την Αγγλία του ύστερου Μεσαίωνα, έχοντας παγανιστικές και χριστιανικές αναφορές. Στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από τις 13 έως τις 15 Φεβρουαρίου, γιόρταζαν τα Λουπερκάλια προς τιμή του θεού Φαύνου (του Πάνα των Ελλήνων). Οι Ρωμαίοι θυσίαζαν κατσίκια και σκυλιά, ενώ νεαρά αγόρια χτυπούσαν με λωρίδες από δέρμα κατσίκας τις νεαρές κοπέλες για να τους μεταδώσουν τη γονιμότητα. Μία ανάλογη γιορτή υπήρχε και στην Αρχαία Αθήνα τον μήνα Γαμηλιώνα (αντιστοιχούσε στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου και το πρώτο του Φεβρουαρίου), τα Θεογάμια, προς τιμή του Δία και της Ήρας. Η γιορτή καταργήθηκε από την Εκκλησία τον 5ο αιώνα μ.Χ., ως ειδωλολατρική. Στη θέση της (14 Φεβρουαρίου) μπήκε ο εορτασμός της μνήμης του Αγίου Βαλεντίνου, μάρτυρα της χριστιανικής πίστης από τη Ρώμη, με απόφαση του Πάπα Γελάσιου. Ο Βαλεντίνος, σύμφωνα με τον θρύλο, υπήρξε ιερωμένος του 3ου αιώνα, ο οποίος σε πείσμα των αυτοκρατορικών διαταγών δεχόταν να παντρέψει νεαρούς στην ηλικία ερωτευμένους, γλιτώνοντας με αυτό τον τρόπο τους άρρενες από τη στρατιωτική θητεία. Με άλλα λόγια, επρόκειτο για πραγματικό προστάτη των ερωτευμένων και των αντιρρησιών συνείδησης, θα λέγαμε σήμερα! Ένας άλλος θρύλος λέει ότι όσο καιρό ο Βαλεντίνος ήταν μέσα στη φυλακή, αρνούμενος να αποκηρύξει την πίστη του, ερωτεύτηκε την τυφλή κόρη του δεσμοφύλακά του, στην οποία μάλιστα έστειλε κι ένα γράμμα με την υπογραφή: Με αγάπη από τον Βαλεντίνο σου. 

Ο Άγιος Βαλεντίνος δεν μνημονεύεται πουθενά στο ορθόδοξο εορτολόγιο και, όπως ήταν φυσικό, η ορθόδοξη Εκκλησία ποτέ δεν τον παραδέχτηκε. «Ο άγιος αυτός είναι για μας ανύπαρκτος. Είναι μια μυθοπλασία δυτικής προέλευσης», δηλώνουν άνθρωποι της Εκκλησίας. Με τη σειρά της και η Καθολική Εκκλησία στην αναθεώρηση του γενικού εορτολογίου της το 1969 υποβίβασε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου σε τοπική εορτή, επειδή δεν γνώριζε σχεδόν τίποτα για τον βίο του, παρά μόνο ότι ετάφη στη Βία Φλαμίνια της Ρώμης στις 14 Φεβρουαρίου. Όταν, όμως, ο ξενόφερτος άγιος άρχισε να μπαίνει για τα καλά και στη ζωή των Ελλήνων και η ημέρα αυτή να καθιερώνεται και στη χώρα μας ως η ημέρα των ερωτευμένων στα τέλη της δεκαετίας του ‘70 με πρωτοβουλία των ανθοπωλών, εκπρόσωποι της Εκκλησίας πρότειναν οι Έλληνες ερωτευμένοι να τιμούν και να γιορτάζουν αγίους που υπάρχουν στο ορθόδοξο εορτολόγιο. Το 1994, ο τότε εκπρόσωπος Τύπου της Ιεράς Συνόδου, Γιάννης Χατζηφώτης, πρότεινε να καθιερωθεί ως ημέρα των ερωτευμένων η γιορτή του Αγίου Υακίνθου, που τιμάται στις 3 Ιουλίου. Ο Υάκινθος καταγόταν από την Καισάρεια της Καπαδοκίας και υπηρετούσε ως κουβικουλάριος (θαλαμηπόλος) του Ρωμαίου αυτοκράτορα Τραϊανού. Άνθρωπος εμπιστοσύνης του αυτοκράτορα, ο Υάκινθος ασπάστηκε τον Χριστιανισμό, προκαλώντας την οργή του Τραϊανού, που όταν το έμαθε διέταξε να τον φυλακίσουν χωρίς να του δίνουν καθόλου φαγητό, εκτός κι αν ήθελε να φάει ειδωλόθυτα. Σαράντα μέρες πέρασε έτσι ο Υάκινθος, χωρίς να αγγίξει τα ειδωλόθυτα. Την 41η, όμως, παρέδωσε το πνεύμα του στον Κύριο, σε ηλικία 20 ετών. Το 2000 ο μακαριστός Aρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, στην προσπάθειά του να φέρει πιο κοντά τη νεολαία στην Εκκλησία, πρότεινε να εορτάζεται η γιορτή των ερωτευμένων στις 13 Φεβρουαρίου, ημέρα που η Ορθοδοξία τιμά τη μνήμη των Αποστόλων Ακύλα και Πρίσκιλλας, ενός ενάρετου ζευγαριού Ιουδαίων σκηνοποιών, που ζούσε στην Κόρινθο και ασπάστηκε τον Χριστιανισμό.