Πολιτικές σκοπιμότητες, πίσω από την υπόθεση των αγροτικών επιδοτήσεων;

Ήταν Ιανουάριος του 2009 όταν αγρότες της Ροδόπης παρέταξαν τα τρακτέρ τους πάνω στην Εγνατία Οδό, λίγο πριν τη δυτική έξοδο της Κομοτηνής. Η οργισμένη αντίδραση των παραγωγών ήταν το αποτέλεσμα μίας δύσκολης χρονιάς για το βαμβάκι. Οι παρατεταμένες βροχοπτώσεις, οι χαμηλές θερμοκρασίες και το πράσινο σκουλήκι είχαν σχεδόν καταστρέψει την παραγωγή του νομού. Η ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος, η μείωση του κόστους παραγωγής, η αύξηση της επιστροφής του ΦΠΑ, το φθηνό πετρέλαιο, η στήριξη της κτηνοτροφίας και η στήριξη των αγροτικών συνεταιρισμών για την ισορροπία της αγοράς στις τιμές των προϊόντων, ήταν μεταξύ άλλων τα αιτήματα που εξέφρασαν οι παραγωγοί. 

Οι αγρότες του νομού Ροδόπης συμμετείχαν στις πανελλαδικές κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν σχεδόν σε κάθε γωνιά της χώρας και την παρέλυσαν. Τους αποκλεισμένους δρόμους και τις πλατείες με τα τρακτέρ κλήθηκε να αντιμετωπίσει ο τότε υπουργός Γεωργίας Σωτήρης Χατζηγάκης. Ήταν εκείνος ο οποίος πήρε την εντολή από τον τότε πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή να δώσει τις ενισχύσεις στον αγροτικό πληθυσμό της χώρας. 

Δόθηκαν εκατομμύρια ευρώ και σταμάτησαν οι κινητοποιήσεις. Ήρθε όμως η ώρα του ταμείου από την ΕΕ. Οι αγροτικές ενισχύσεις, ύψους 387,4 εκατ. ευρώ, που χορηγήθηκαν σε Έλληνες αγρότες το 2008 και το 2009, είναι ασύμβατες με την εσωτερική αγορά της ΕΕ και συνεπώς πρέπει να ανακτηθούν από το ελληνικό κράτος, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. 

Η υπόθεση αυτή ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2009, όταν, σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορήθηκε «σχετικά με τις αντισταθμιστικές πληρωμές τις οποίες επρόκειτο να καταβάλει ο ΕΛΓΑ, κατόπιν διαμαρτυριών μεγάλου αριθμού Ελλήνων παραγωγών γεωργικών προϊόντων, λόγω των ζημιών που είχαν υποστεί κατά το έτος 2008, εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών». Συγκεκριμένα, στις 7 Δεκεμβρίου 2011, η επιτροπή εξέδωσε απόφαση με την οποία έκρινε ότι οι αποζημιώσεις που δόθηκαν πριν τις 28 Οκτωβρίου 2009 «ενδέχεται να νοθεύουν τον ανταγωνισμό... παρέχοντας επιλεκτικό οικονομικό πλεονέκτημα στους Έλληνες παραγωγούς, σε σχέση με άλλους παραγωγούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Στις 8 Φεβρουαρίου 2012, η Ελλάδα ζήτησε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της ΕΕ την ακύρωση της απόφασης. Με ξεχωριστό δικόγραφο, κατέθεσε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ζητώντας την αναστολή εκτέλεσης της απόφασης. Με τη διάταξή του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2012, ο πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου δέχθηκε την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. Ωστόσο, με την απόφασή του, το έβδομο τμήμα του Γενικού Δικαστηρίου της ΕΕ απορρίπτει όλα τα επιχειρήματα που επικαλείται η Ελλάδα και την προσφυγή στο σύνολό της. Επικυρώνει, δε, την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η λέξη «ανάκτηση» είναι που προβληματίζει,  όμως το ενδεχόμενο να ζητηθούν τα χρήματα πίσω από τους αγρότες είναι το πιο ακραίο σενάριο. Αυτό είπε στον «Χ» ο Κυριάκος Κρόκος πρόεδρος της Ένωσης Επαγγελματιών Επιχειρηματιών Αγροτών Ροδόπης. Εκείνη την εποχή ο κ. Κρόκος εκτελούσε χρέη αντιπροέδρου του ΕΛΓΑ και, μετά το άκουσμα της είδησης για ανάκτηση των επιδοτήσεων επικοινώνησε με τον Οργανισμό και η απάντηση που πήρε ήταν ενθαρρυντική. «Κατά καιρούς έχει ανακινηθεί αυτό το θέμα και τότε που ανακινήθηκε ήταν για πολιτικούς λόγους. 

Το είχε ανακινήσει η αντιπολίτευση και στην ουσία βγάλαμε τα μάτια μας μόνοι μας κατά κάποιον τρόπο.  Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ ανακίνησαν το θέμα στην Ε.Ε. και τότε η Ε.Ε. άρχισε να ψάχνει αν τα χρήματα που έλαβαν οι αγρότες ήταν αποζημίωση ή επιδότηση».  

Στη Ροδόπη καλλιεργούνται περίπου 280.000-300.000 στρέμματα βαμβάκι. Μετά τη Θεσσαλία και τον κάμπο της Μακεδονίας, παράγει την μεγαλύτερη ποσότητα βαμβακιού. Η παραγωγή της είναι πολύ μεγαλύτερη από τους γειτονικούς νομούς Ξάνθης και Έβρου. Η καταστροφή που υπέστη εκείνη την χρονιά ήταν ανυπολόγιστη και αυτός ήταν ο λόγος που προκάλεσε τις κινητοποιήσεις τον χειμώνα. «Εκείνη την χρονιά υπήρχε πάρα πολύ μεγάλο πρόβλημα από τις καιρικές συνθήκες. Είχαμε πάρα πολύ μειωμένη παραγωγή σε όλη την Ελλάδα και δημιουργήθηκε αυτό το θέμα. Ο κανονισμός του ΕΛΓΑ έδινε την ευχέρεια στον υπουργό Γεωργίας και,- αυτό δεν έχει γίνει μόνο για το βαμβάκι- να κινήσει τις «κατ’ εξαίρεση αποζημιώσεις». 

Δίνονταν όταν τα αίτια των ζημιών δεν καλύπτονταν από τον ΕΛΓΑ.  Ήταν μια χρονιά με βροχοπτώσεις, καύσωνα και σκουλήκια, όλα αυτά μαζί, δημιούργησαν μια τέτοια κατάσταση η οποία μείωσε την παραγωγή. Τότε ο υπουργός Γεωργίας εισηγήθηκε στην κυβέρνηση να δοθούν αποζημιώσεις κατ? εξαίρεση όπως και έγινε». 

Περίπου 35-40 ευρώ το στρέμμα ήταν οι αποζημιώσεις που δόθηκαν εκείνη την χρονιά και δικαιούχοι ήταν και οι αγρότες της Ροδόπης. «Βεβαίως δόθηκαν και εδώ στην περιοχή και, μάλιστα τότε είχαμε και κάποιες κινητοποιήσεις. Οι αγρότες είχαν βγει  στους δρόμους γιατί ακριβώς ζητούσαν να αποζημιωθούν,  είχαν τεράστιο πρόβλημα με την παραγωγή», υπενθύμισε ο Κυριάκος Κρόκος. 

Τι γίνεται όμως με το ζήτημα της ανάκτησης; «Δεν γνωρίζω αν μας υποχρεώνει εμάς ως αγρότες να πληρώσουμε αυτά τα ποσά», είπε ο κ. Κρόκος μεταφέροντας τις πληροφορίες που είχε από τον ΕΛΓΑ.  «Δεν έχω τέτοια ενημέρωση. Δεν ξέρω πως προέκυψε αυτή η είδηση. Κατά καιρούς έχει αναμοχλευθεί αυτό το θέμα, πάλι για πολιτικές σκοπιμότητες, αλλά δεν ξέρω τι μπορεί να υπάρχει από πίσω αυτή τη στιγμή», ανέφερε. Και ενώ συμβαίνουν αυτά οι αγρότες του νομού μας δεν είναι οργανωμένοι συνδικαλιστικά. 

Ο κ. Κρόκος θεωρώντας ακραίο το σενάριο της επιστροφής των επιδοτήσεων από τις τσέπες των αγροτών, δήλωσε αισιόδοξος, ωστόσο τόνισε πως θα είναι σε συνεχή επαφή με τον ΕΛΓΑ προκειμένου οι αντιδράσεις να είναι άμεσες στην περίπτωση που τελικά τα χρήματα ζητηθούν πίσω.