Ποιοι είναι και τι θέλουν να κάνουν «Οι φίλοι της Αρχαίας Εγνατίας Οδού»

Στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ένας από τους δύο πιο σημαντικούς δρόμους που ξεκινούσαν από την πρωτεύουσα Ρώμη ήταν η Via Egnatia, ουσιαστικά προέκταση της Via Traiana. Ξεκινώντας από τη Ρώμη και με νοτιοανατολική κατεύθυνση διέσχιζε την Απουλία (Puglia), μέχρι την παραθαλάσσια πόλη Γνάθια (Εgnazia) που βρισκόταν μεταξύ των πόλεων-λιμένων της Απουλίας Μπάρι και Μπρίντιζι και πιο συγκεκριμένα των πόλεων Monopoli και Fasano στις δυτικές πλευρές της Αδριατικής. Το επί ιταλικής χερσονήσου χερσαίο οδικό τμήμα ονομαζόταν Via Traiana προς τιμήν του Ρωμαίου αυτοκράτορα Τραϊανού. Ακολουθούσε η υπερπόντια προέκτασή της από τη Γνάθια στην απέναντι ανατολική πλευρά της Αδριατικής την αρχαία Επίδαμνο, το σημερινό Δυρράχιο, αποτελώντας ένα είδος πορθμείου μεταξύ των δυτικών και ανατολικών ακτών της Αδριατικής. Διέσχιζε τη Βαλκανική χερσόνησο από την ανατολική Αδριατική ως τα Κύψελα, περνώντας από την Επίδαμνο (Δυρράχιο), Λυχνιδό (Οχρίδα), Ηράκλεια, Βεύη, Πέλλα, Θεσσαλονίκη, Αμφίπολη, Φιλίππους, Τόπειρο, Μαξιμιανούπολη, Σάλη και Τραϊανούπολη[1], συνδέοντας τη νότια Ιταλία και τη δυτική Μεσόγειο με το Αιγαίο, την ανατολική Μεσόγειο, τον Εύξεινο Πόντο και τελικά την Ασία. Όταν οι Ρωμαίοι αποφάσισαν να κατασκευάσουν έναν από τους πιο σημαντικούς δρόμους για να συνδέσουν την Αδριατική με τον Ελλήσποντο, δεν ξέφυγαν και πολύ από τα ίχνη του προρωμαϊκού δικτύου που εκτεινόταν ανάμεσα στις αδριατικές χώρες και στο Αιγαίο φθάνοντας, πιθανόν, μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα, κάτι που αναφέρει και ο Αριστοτέλης. Γι' αυτό δεν αποτελούν έκπληξη προϊστορικοί και μεταγενέστερων εποχών οικισμοί που αποκαλύπτουν οι ανασκαφές των τελευταίων χρόνων, με αφορμή τη χάραξη της σύγχρονης Εγνατίας Οδού. Ουσιαστικά αποτέλεσε για πάνω από 2.000 χρόνια τον πρώτο οδικό άξονα όπως νοείται στις μέρες που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην τύχη της Ρώμης και όλων των άλλων δυνάμεων που κυριάρχησαν στα Βαλκάνια. Ακόμα και πριν την κατασκευή της κατά την διάρκεια των πολέμων μεταξύ Μακεδόνων και Περσών ακολουθήθηκε πορεία παραπλήσια με την τελική πορεία της Εγνατίας Οδού.

Τον δρόμο αυτόν έρχεται να αναδείξει αρχαιολογικά, αλλά και τουριστικά μία νεοσύστατη ομάδα εθελοντών «Οι φίλοι της Αρχαίας Εγνατίας Οδού», που ξεκίνησε από την Καβάλα, αλλά θέλει να επεκταθεί σε όλη την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Άλλωστε η αρχαία Εγνατίας Οδό διέρχεται μέσα από την πόλη της Καβάλας και στο παρελθόν είχαν δοθεί 120 εκ. δραχμές για την ανάδειξη του. Μέλος σε αυτήν την ομάδα είναι ο επικεφαλής της Ανεξάρτητης Δημοτικής Κίνησης «Ο τόπος της ζωής μας», δημοτικός σύμβουλος Μάκης Παπαδόπουλος και πρώην περιφερειακός σύμβουλος με την παράταξη του Άρη Γιαννακίδη. Με τον κ. Παπαδόπουλο επικοινώνησε ο «Χ» θέλοντας να μάθει τι είναι «Οι φίλοι της Αρχαίας Εγνατίας Οδού» και τι σκοπεύουν να κάνουν. 

Η ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ ΚΑΒΑΛΑΣ

Να σημειωθεί ότι ήδη έγινε η πρώτη εκδήλωση εξωστρέφειας της ομάδας. Συγκεκριμένα την αρχαία Εγνατία Οδό επισκέφθηκε ο δημοτικός σύμβουλος Μάκης Παπαδόπουλος μαζί με ομάδα εθελοντών και με τη συνοδεία ξεναγού, με σκοπό να περιηγηθούν το μνημείο και να αναδείξουν την πολιτιστική και τουριστική αξία που έχει το μνημείο για τον Δήμο Καβάλας. 

Σχετικά με τους σκοπούς της δράσης αυτής, ο Μάκης Παπαδόπουλος δήλωσε τα εξής: «Έχουμε έρθει να περιηγηθούμε το τμήμα της αρχαίας Εγνατίας Οδού που βρίσκεται στην πόλη μας, στο πλαίσιο μίας σειράς δράσεων που θα οργανώσει η δημοτική μας κίνηση και θα ονομάζονται “Κάνε κάτι αντί να μιλάς για κάτι”. Σκοπός μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε τους πολίτες, τις τοπικές αρχές και τους φορείς σε διάφορα ζητήματα καθημερινής αλλά και ευρύτερης σημασίας. Κουραστήκαμε να ακούμε για το τι πρέπει να γίνει, χωρίς να κάνουμε κάτι για να έρθουν οι λύσεις. Θέλουμε αποτέλεσμα, όχι λόγια.

Ως αφετηρία της πρωτοβουλίας αυτής επιλέξαμε την αρχαία Εγνατία οδό, με σκοπό να αναδείξουμε αυτό το παγκόσμιου ενδιαφέροντος και παγκόσμιας αξίας ιστορικό μνημείο που βρίσκεται μέσα στην πόλη μας και είναι εντελώς απαξιωμένο. Δεν μπορούμε να μιλάμε για τουριστική ανάπτυξη στην περιοχή μας και να αγνοούμε παντελώς ότι υπάρχει ένα τμήμα της αρχαίας Εγνατίας Οδού, που συνέδεε την αρχαία Νεάπολη με τους Φιλίππους και την Αμφίπολη.

Από την εποχή που ο πρώην δήμαρχος Στάθης Εριφυλλίδης προχώρησε στην αποκατάσταση και τη συντήρηση της αρχαίας οδού, διαθέτοντας 120 εκατ. δραχμές και μεταφέροντας τα μεγάλα αυτά αγκωνάρια από το Ισραήλ, το μνημείο αυτό απουσιάζει από τις προτεραιότητες των τοπικών αρχών. 

Η προηγούμενη δημοτική αρχή προχώρησε σε κάποιου είδους συντήρηση και αποκατάσταση κάποιων φθορών, αλλά από τότε το μνημείο έχει αφεθεί στο έλεος του Θεού.

Αυτό σημαίνει πρώτιστα ότι το μνημείο απουσιάζει από την πολιτιστική και τουριστική μας συνείδηση. Για αυτό τον λόγο είμαστε εδώ, για να υπενθυμίσουμε, να αναδείξουμε και να προβάλλουμε το ίδιο το μνημείο και να το εντάξουμε στις προτεραιότητές μας όσον αφορά τον τουρισμό μας και την τοπική μας ιστορία».

Για να έχει όμως συνέχεια το εγχείρημα συστήθηκε η ομάδα εθελοντών ?Οι φίλοι της Αρχαίας Εγνατίας Οδού? και απευθύνει κάλεσμα στους πολίτες και τους συλλόγους που θα ενδιαφερθούν να συμμετέχουν, ώστε να ενισχυθούν οι δράσεις στην αρχαία Εγνατία Οδό. 

Για λόγους συμβολισμού μάλιστα, εθελοντές τοποθέτησαν πινακίδες που σηματοδοτούν την παρουσία του μνημείου σε πολίτες και ξένους επισκέπτες, προσπαθώντας να ξεπεράσουν αυτή την ιδιόμορφη ?αμνησία? που υπάρχει μέχρι σήμερα για το μνημείο και την τύχη του. 

Πρότειναν επίσης να ξεκινήσει άμεσα μία πρώτη παρέμβαση, με σκοπό να αποκατασταθεί ο φωτισμός, να φυλαχθεί ο χώρος, να συντηρηθεί το οδόστρωμα και να δημιουργηθεί μία μικρή πηγή νερού και στάση αναψυχής για τους επισκέπτες. Έτσι, μπορεί άμεσα και γρήγορα να γίνει ξανά επισκέψιμη η αρχαία Εγνατία οδός με στόχο:

• να προσελκύσει τους πολίτες και να γίνει τόπος περιπάτου

? να προσελκύσει τους επισκέπτες, και ιδιαίτερα αυτούς που φτάνουν με τα κρουαζιερόπλοια στην Καβάλα

? να ενθαρρύνει την πραγματοποίηση μαθητικών εκδρομών. 

Τέλος, πρότειναν να ξεκινήσει η μελέτη για τη σύνδεση αυτού του τμήματος της αρχαίας Εγνατίας με το τμήμα που βρίσκεται στον Σταυρό Αμυγδαλεώνα, ώστε να αναδειχθεί η αξία της αρχαίας Εγνατίας οδού στον άξονα αρχαία Νεάπολη – Φίλιπποι ? Αμφίπολη.