Πετούν εξοπλισμό εκατομμυρίων ευρώ γιατί άργησε ο διαγωνισμός

Ζήτησαν την αγορά των μηχανημάτων αξίας εκατομμυρίων πριν από 4 χρόνια, εταιρίες έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό επενδύοντας χρόνο και χρήμα, και τώρα που ο διαγωνισμός επιτέλους ολοκληρώθηκε τα μηχανήματα δεν τους κάνουν. Αυτή η απίστευτη ιστορία, ενδεικτική του τρόπου που λειτουργεί το ελληνικό κράτος, έχει πρωταγωνιστές την Περιφέρεια ΑΜΘ, τη ΔΙΑΜΑΑΘ και μία εταιρία της Θεσσαλονίκης. 

Κορεσμένοι ΧΥΤΑ, εξοπλισμός που κοστίζει εκατομμύρια ευρώ, χρονοβόρες και κοστοβόρες διαδικασίες και τέσσερα χρόνια ταλαιπωρία. Τα παραπάνω συνθέτουν την υπόθεση του διαγωνισμού για την προμήθεια εξοπλισμού προεπεξεργασίας στερεών αποβλήτων και κομποστοποίησης που έγινε από την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης για λογαριασμό της ΔΙΑΜΑΑΘ (φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων ΑΜΘ) και κινδυνεύει να ματαιωθεί. Το θέμα για την οριστική ή μη ματαίωση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού επρόκειτο να συζητηθεί στην τελευταία συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου, την περασμένη Τρίτη στην Κομοτηνή, ωστόσο αναβλήθηκε. Η απόφαση για την αναβολή της συζήτησης πάρθηκε γιατί απουσίασε από την συνεδρίαση εκπρόσωπος της  ΔΙΑΑΜΑΘ, του περιφερειακού φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων ΑΜΘ, φορέας που ζητά την ματαίωση του διαγωνισμού. Παρόντες ήταν πάντως δύο εκπρόσωποι καθώς και ο νομικός σύμβουλος της εταιρίας ΑΦΟΙ Σιβρή ΟΕ που κέρδισε τον διαγωνισμό. 

Η υπόθεση ανάγεται στο Νοέμβριο του 2012, οπότε η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης προκηρύσσει τον διαγωνισμό για την προμήθεια εξοπλισμού προεργασίας στερεών αποβλήτων και κομποστοποίησης. Πρόκειται για λειοτεμαχιστή που χρησιμοποιείται για τον τεμαχισμό των διαφόρων σύμμεικτων απορριμμάτων, καθώς και για ογκώδη και δύσκολα υλικά προς κοπή. Ιδανικός για χρήση, για μείωση όγκου, ανεξάρτητος από την χρήση άλλων μηχανημάτων. Επίσης για περιστροφικό κόσκινο που είναι κατάλληλο για την επεξεργασία, κοσκίνισμα και διαχωρισμό διαφόρων υλικών και απορριμμάτων όπως: αστικά απορρίμματα, υλικά κομπόστ, φλοιοί δέντρων, ξύλα-άχυρα, άμμος-βότσαλα, υλικά που προέρχονται από εργασίες εκσκαφής, διάφορα πετρώματα κτλ. 

Το 2012 η Περιφέρεια υλοποίησε δύο σημαντικά υποέργα που αφορούσαν την προμήθεια εξοπλισμού για τη διαχείριση απορριμμάτων. Το ένα από τα δύο υποέργα που είχε να κάνει με την προμήθεια 35 απορριμματοφόρων και 4.000 κάδων ανακύκλωσης ολοκληρώθηκε πριν από ενάμιση περίπου χρόνο. Το δεύτερο υποέργο ολοκληρώθηκε πρόσφατα καθώς κατατέθηκαν ενστάσεις από τους συμμετέχοντες. Οι προσφορές ανοίχθηκαν και οι υπηρεσίες ως όφειλαν απευθύνθηκαν στην προϊσταμένη αρχή (Οικονομική Επιτροπή Περιφέρειας) προκειμένου να ανατεθεί η προμήθεια των μηχανημάτων. Πριν όμως από αυτό, οι υπηρεσίες απευθύνθηκαν στον κύριο του έργου, δηλαδή τη ΔΙΑΜΑΑΘ και ζήτησαν να μάθουν εάν εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για τα μηχανήματα αυτά, διότι πέρασαν χρόνια. Η απάντηση που δόθηκε από τη ΔΙΑΜΑΑΘ ήταν θετική και προωθήθηκε στην Οικονομική Επιτροπή. Στο μεταξύ όμως είχε ξεκινήσει η αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑ (περιφερειακός σχεδιασμός για τα απορρίμματα) και το κράτος υποχρέωσε όλες τις Περιφέρειες να εναρμονιστούν με τον εθνικό σχεδιασμό για τη διαχείριση των απορριμμάτων, έτσι ξεκίνησε μια διαδικασία επικαιροποίησης του ΠΕΣΔΑ ΑΜΘ. Η επικαιροποίηση αυτή οδήγησε τη ΔΙΑΜΑΑΘ, όπως ισχυρίζεται στα έγγραφα που έστειλε στις υπηρεσίες, να εξετάσει τα μηχανήματα και τελικά να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο συγκεκριμένος εξοπλισμός που ζητήθηκε με τον διαγωνισμό του 2012 δεν συνάδει με τα νέα δεδομένα. Η ΔΙΑΜΑΑΘ υποστήριξε ότι τα μηχανήματα που ζητήθηκαν να αγοραστούν το 2012 δεν ταιριάζουν πλέον με το νέο σχέδιο διαχείρισης απορριμμάτων. Έτσι προέκυψε η εμπλοκή στην προμήθεια των μηχανημάτων με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να τιναχθεί στον αέρα ο διαγωνισμός. Λόγω της σοβαρότητας του θέματος αποφασίστηκε από την Οικονομική Επιτροπή της Περιφέρειας το θέμα να συζητηθεί στο περιφερειακό συμβούλιο και αυτό να αποφασίσει για την ματαίωση ή μη του διαγωνισμού. 

ΤΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ Η ΕΤΑΙΡΙΑ 
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε αντιδράσεις από τον υποψήφιο ανάδοχο του έργου. Η εταιρία ΑΦΟΙ Σιβρή ΟΕ υποστηρίζει πως ο διαγωνισμός είναι ήδη σε εξέλιξη τα τέσσερα τελευταία χρόνια και για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα βρίσκεται στο τελικό στάδιο και ένα βήμα πριν την υπογραφή της σύμβασης. Η προτεινόμενη ακύρωση δεν εξυπηρετεί στην επίλυση του προβλήματος των απορριμμάτων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. «Με εξοπλισμό που προσφέραμε στον διαγωνισμό, μετά από σκληρό ανταγωνισμό που διήρκησε 4 χρόνια, ανακηρυχτήκαμε μειοδότες και είμαστε υποψήφιοι ανάδοχοι της ομάδας Α. Τα μηχανήματα μας είναι τεμαχιστές απορριμμάτων και κόσκινα διαλογής που συμβάλλουν στην επίλυση του καυτού προβλήματος της διαχείρισης απορριμμάτων της ΠΑΜΘ. Είναι τελευταίας τεχνολογίας και μπορούν να ενσωματωθούν κάλλιστα σε κάθε γνωστό σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων. Επίσης μπορούν να παράξουν ωφέλιμο έργο στις υπάρχουσες δομές της Περιφέρειας, όπως στους ΧΥΤΑ ώστε να αποφευχθεί ο κορεσμός. Η σύγχρονη διαχείριση των οικιακών απορριμμάτων δια νόμου επιβάλλει την χρήση τεμαχιστών και κόσκινων διαλογής προτού οδηγηθούν για κάθε περαιτέρω διαδικασία, όπως η υγιεινή ταφή ή ανάκτηση υλικών. 

Εάν τελικά αποφασιστεί η ακύρωση του διαγωνισμού, τότε λόγω των γνωστών χρονοβόρων διαδικασιών στις οποίες υπόκεινται οι διαγωνισμοί, θα περάσουν άλλα τέσσερα χρόνια για να ξαναφτάσει σε τέτοιο σημείο ένας αντίστοιχος διαγωνισμός και φυσικά με όλα τα έξοδα για το ελληνικό δημόσιο αλλά και για τους υποψήφιους διαγωνιζόμενους». 

Εάν ακυρωθεί ο διαγωνισμός θα προκηρυχτεί νέος και θα γίνει προμήθεια αντίστοιχων μηχανημάτων καθώς ο τρόπος προεργασίας των απορριμμάτων είναι ένας διεθνώς κοινός. Όσον αφορά στο κόστος των μηχανημάτων, με τις προσφορές που έγιναν από την εταιρία ΑΦΟΙ Σιβρή ΟΕ φθάνουν περίπου τα 6,5 εκατ. ευρώ, χρήματα που είναι πιθανό ακόμα και να χαθούν εάν τελικά ματαιωθεί.