Περονόσπορος στα καπνά της Ροδόπης

Η άνοδος των θερμοκρασιών σε συνδυασμό µε τις βροχοπτώσεις και τη μεγάλη ατμοσφαιρική υγρασία το τελευταίο χρονικό διάστημα στην περιοχή μας, δημιούργησαν ευνοϊκές συνθήκες για την εμφάνιση περονοσπόρου. Στις καπνοκαλλιέργειες του νομού Ροδόπης παρατηρήθηκε η ασθένεια, ακόμα και σε αυτές που έγινε ο απαραίτητος ραντισμός, όπως έκανε γνωστό μιλώντας στο «Χ» ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Καπνοπαραγωγών Θράκης Εσάτ Χουσεΐν. Ο περονόσπορος του καπνού εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1960 και αποτελεί τη σοβαρότερη μυκητολογική ασθένεια. Η έκταση της προσβολής εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες, την φυσιολογική κατάσταση του φυτού, την ποικιλία και την λίπανση. Η μόλυνση μπορεί να ξεκινήσει από το σπορείο και με ζεστό και υγρό καιρό να εξαπλωθεί στο χωράφι, προκαλώντας σοβαρή ζημιά. Στα καπνοσπορεία η ασθένεια εμφανίζεται όταν το φυτό αποκτήσει τα δύο πρώτα φύλλα. Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ένα γκρι-άσπρο χνούδι (καρποφορίες παθογόνου) στην κάτω επιφάνεια των φύλλων. 

Στην επάνω επιφάνεια η ασθένεια εκδηλώνεται με τη μορφή κίτρινων «κηλίδων», ενώ τα άκρα των φύλλων συστρέφονται. Με θερμό και ξηρό καιρό η εξάπλωση της ασθένειας σταματά αλλά οι περιοχές των κηλίδων νεκρώνονται και τα φύλλα καταστρέφονται. Με ευνοϊκές συνθήκες εμφανίζονται οι καρποφορίες του παθογόνου και στην πάνω επιφάνεια των φύλλων. Στη συνέχεια προκαλούνται νεκρώσεις στους βλαστούς και μέσα σε 1-2 εβδομάδες καλύπτεται όλο το σπορείο και τα φυτά καταστρέφονται. Στο χωράφι η ασθένεια εκδηλώνεται με την μορφή κίτρινων κηλίδων στα φύλλα, ενώ στην κάτω επιφάνεια εμφανίζεται άσπρο-γκρι χνούδι (καρποφορίες του μύκητα). Σε μεγαλύτερη προσβολή η ασθένεια εξαπλώνεται και στον κορμό του φυτού (διασυστηματική προσβολή) προκαλώντας νέκρωση της κορυφής και του στελέχους.

Για την αντιμετώπιση του περονόσπορου συστήνονται προληπτικοί ψεκασμοί με κατάλληλα μυκητοκτόνα από το σπορείο, στο «σταύρωμα» και στη συνέχεια σύμφωνα με το πρόγραμμα προληπτικών επεμβάσεων. Στο χωράφι μετά τη μεταφύτευση οι ψεκασμοί για τον περονόσπορο ξεκινούν μετά από 15 ημέρες κι επαναλαμβάνονται ανά 7-10 ημέρες ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.  Για την επιτυχή καταπολέμηση συνιστάται οι ψεκασμοί να γίνονται έγκαιρα και να αποφεύγονται όψιμες εφαρμογές. Ειδικά στο σπορείο, επιβάλλεται η απολύμανση του εδάφους πριν την εγκατάστασή του. Παράλληλα, θα πρέπει να στραγγίζει καλά, να είναι σε ηλιόλουστη θέση, η σπορά να γίνεται σε κανονικές αποστάσεις ώστε τα φυτά να αερίζονται καλά. Πολύ βασικό είναι επίσης η μεταφύτευση να γίνεται με χαμηλές σχετικά θερμοκρασίες εδάφους και τα φυτά που θα μεταφυτευθούν στο χωράφι να είναι απολύτως υγιή. «Ο περονόσπορος εμφανίστηκε σε όλη την περιοχή του καπνού, όποιος δεν πρόσεξε και δε ράντισε καλά, αλλά ακόμα και περιοχές όπου ραντίστηκαν εμφανίστηκε το φαινόμενο γιατί δεν περίμενε ο κόσμος να εξαπλωθεί τόσο η αρρώστια και να ξεραθούν τα φυτά», ανέφερε σχετικά ο κ. Χουσεΐν. 

Μέχρι 15 – 20 Ιουνίου έπρεπε κανονικά να έχει ολοκληρωθεί η φύτευση του καπνού, αλλά αναμένεται να πάρει παράταση και λόγω του περονόσπορου και λόγω των καιρικών συνθηκών και μπορεί η διαδικασία να διαρκέσει μέχρι τέλος Ιουνίου. Να σημειωθεί ότι ο περονόσπορος δεν καλύπτεται από τον ΕΛΓΑ.