«Μια μέρα, ένας ντόπιος «επισκέπτης έγινε ο ήρωας μου… Με ρώτησε αν με κρατούσαν ενάντια στη θέληση μου και με βοήθησε να ελευθερωθώ, όταν έμαθε την αλήθεια», Μαρίγια, ετών 24. «Δεν ξέρω, δε θυμάμαι. Τη μια στιγμή έπαιζα και γελούσα και την άλλη βρέθηκα μόνος μου αλλού. Δεν καταλάβαινα τι μου ζητούσε. Πέρασαν μήνες. Κάηκε το δέρμα μου, στέγνωσαν τα χείλη μου, βάρυναν τα μάτια μου. Το πρώτο μέρος που επισκέφτηκα μετά ήταν εκείνη η παιδική χαρά. Πηγαίνω ακόμα», Σάββας, ετών 19.
.jpg)
Τα παραπάνω είναι μαρτυρίες νέων ανθρώπων που κατάφεραν να ξεφύγουν από ένα περιβάλλον που τους εκμεταλλεύονταν και τους κακομεταχειρίζονταν, όταν ήταν παιδιά. Ξέφυγαν, αισθάνθηκαν ασφαλή και κατάφεραν να μοιραστούν τα βιώματά τους, με σκοπό οι ιστορίες τους να συγκινήσουν και να κάνουν όλους εμάς να ενδιαφερθούμε περισσότερο για τα επόμενα ανήλικα θύματα εκμετάλλευσης. Εξάλλου η εικόνα παιδιών που ζητιανεύουν, ψάχνουν ανάμεσα σε σκουπίδια, πωλούν χαρτομάντιλα, ή καθαρίζουν παρμπρίζ στα φανάρια δεν είναι μακρινή για τους Κομοτηναίους. Αμέτρητες φορές ο «Χ» έχει αναδείξει την υπόθεση της παιδικής εκμετάλλευσης με εικόνες που σοκάρουν. Παιδιά ηλικίας 5 ή 6 ετών να μπαινοβγαίνουν μέσα σε κάδους απορριμμάτων πάντα με την εντολή ενός μεγαλύτερου που ψάχνει κάτι πολύτιμο στα σκουπίδια. Είναι αγώνας επιβίωσης για τον μεγαλύτερο ή μία επικερδής επιχείρηση; Μικρή σημασία έχει, ειδικά όταν ο κοινός παρανομαστής είναι ένα παιδί. Καταφύγιο για παιδιά, θύματα εκμετάλλευσης αποτελεί το έργο Gimmie Shelter / Joint Strategy for the Social Protection of Vulnerable Social Groups. «Κοινή Στρατηγική Κοινωνικής Προστασίας Ευπαθών Κοινωνικών Ομάδων (Παιδιών). Μέσω του προγράμματος Ευρωπαϊκής Διασυνοριακής Συνεργασίας «Ελλάδα-Βουλγαρία 2007-2013», η ΑΜΘ υλοποιεί το έργο ως επικεφαλής εταίρος. Γενικός στόχος του έργου είναι να υποστηριχθούν τα παιδιά που βρίσκονται σε κίνδυνο, θύματα ή πιθανά θύματα παραμέλησης, εκμετάλλευσης και παράνομης διακίνησης σε διασυνοριακό επίπεδο μέσω των ενεργειών κοινωνικής προστασίας.
Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, η Δημοτική Επιχείρηση Καραθεοδωρή Α.Ε. της Κομοτηνής, το Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ν. Ξάνθης «Η Στήριξη», η εταιρία ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων, η Νομαρχία Σμόλιαν της Βουλγαρίας μετέχουν στο πρόγραμμα διάρκειας 24 μηνών, το οποίο μάλιστα λήγει το Νοέμβριο του 2015, μετά από δίμηνη παράταση που έλαβε. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου είναι 2.300.000 ευρώ και στην ΑΜΘ αναλογούν 600.000 ευρώ. Η Περιφέρεια ανέλαβε την οργάνωση και λειτουργία κινητής μονάδας κοινωνικής εργασίας στο δρόμο, εξοπλισμένη με το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό, για την καταγραφή, ταυτοποίηση και αξιολόγηση των περιπτώσεων παιδιών που έχουν ανάγκη στήριξης. Τα παραπάνω έκανε γνωστά ο θεματικός αντιπεριφερειάρχης Υγείας Χρήστος Γεωργιτσόπουλος στο πλαίσιο της δεύτερης εθνικής συνάντησης του έργου, που έγινε χθες στο ξενοδοχείο ‘Ανατόλια’ της Κομοτηνής. «Στόχος είναι όσο το δυνατόν περισσότερα εγκαταλελειμμένα παιδιά να βρουν στέγη και να μην είναι θύματα εκμετάλλευσης. Ήδη έχει συσταθεί ομάδα στην Ξάνθη και υπάρχει μία κινητή μονάδα η οποία κυκλοφορεί στους δρόμους» είπε και πρόσθεσε πως το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στους πληθυσμούς των Ρομά και από τις δύο πλευρές, την Ελλάδα και τη Βουλγαρία. «Πολλά παιδιά τα έχουμε βγάλει από τους δρόμους και τα έχουν αναλάβει οι ειδικοί και παράλληλα υπάρχει στέγη όπου φιλοξενούνται», είπε ο κ. Γεωργιτσόπουλος. Το Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ν. Ξάνθης «Η Στήριξη» είχε την ευθύνη ίδρυσης και τώρα λειτουργίας του κέντρου ημερήσιας φροντίδας για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Το κέντρο στελεχώνεται με το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό και εφοδιάζεται με τον κατάλληλο τεχνολογικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό, όπου παραπέμπονται οι περιπτώσεις των παιδιών που έχουν ανάγκη στήριξης. Στο ίδιο πλαίσιο, η εταιρία ΑΡΣΙΣ ? Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων, έχει την ευθύνη λειτουργίας του κέντρου ημερήσιας φροντίδας ανήλικων στην πόλη της Θεσσαλονίκης όπου παιδιά, κυρίως από ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, λαμβάνουν διάφορες υπηρεσίες υποστήριξης όπως ενισχυτική διδασκαλία, νομική και ψυχολογική στήριξη, ρουχισμό κ.ά. Επίσης έχει στη διάθεση της κινητή μονάδα, όπως και στην περίπτωση της Ξάνθης, για τη εύρεση, προσέγγιση και υποστήριξη ανήλικων που εντοπίζονται να εργάζονται στο δρόμο. Η δικτύωση για την προστασία των ευπαθών ομάδων είναι το αντικείμενο του έργου Gimmie Shelter, όπως είπε κατά τη διάρκεια της συνάντησης ο Λάμπρος Τσούργιαννης, διαχειριστής του έργου και διευθυντής δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας στην Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης.
«Ο βασικός στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα δίκτυο μεταξύ των φορέων που εμπλέκονται στην προστασία των παιδιών. Γι΄ αυτό το λόγο υπάρχει η κινητή μονάδα στην Ξάνθη και μία δεύτερη κινητή μονάδα στη Θεσσαλονίκη. Ταυτόχρονα υπάρχουν κέντρα ημερήσιας φροντίδας σε αυτές τις περιοχές». Όσον αφορά στα παιδιά-θύματα εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι φορείς είναι παιδιά κοντά στην ηλικία των 12 ετών, περισσότερα κορίτσια στην Ξάνθη, περισσότερα αγόρια στην Ροδόπη. «Στην ΑΜΘ είναι παιδιά Ρομά ελληνικής καταγωγής και η βασική τους δραστηριότητα είναι η επαιτεία. Είναι παιδιά που δεν έχουν πάει στο σχολείο ή το έχουν διακόψει και είναι είτε χωρίς οικογένεια, είτε μέλη μονογονεϊκών οικογενειών», είπε ο κ. Τσούργιαννης. Από την κινητή μονάδα της Ξάνθης έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 100 παιδιά, αρκετά από τα οποία φιλοξενούνται στη στέγη που λειτουργεί στην πόλη. Όσον αφορά στο πρόγραμμα γίνεται προσπάθεια να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, με την ένταξη του στο νέο ΕΣΠΑ.
Από την πλευρά τους οι πολίτες καλούνται να μην τροφοδοτούν την παιδική εκμετάλλευση. Την επόμενη φορά λοιπόν που δείτε ένα παιδί να ζητιανεύει μην του δώσετε χρήματα, απλώς ρωτήστε εάν βρίσκεται εκεί με τη θέληση του και σε κάθε περίπτωση, καλέστε τις αρχές.