Το έργο «Με δύναμη από την Κηφισιά», που παρουσιάζεται αύριο στην Κομοτηνή, είναι σίγουρα ένα αριστούργημα του νεοελληνικού θεάτρου, είπε ο σκηνοθέτης Γιάννης Ρήγας φιλοξενούμενος στο ράδιο Χρόνος 87,5 FM «Έλληνες –και αρχαίοι και σύγχρονοι- συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους παγκόσμιους συγγραφείς. Ένας από αυτούς είναι και ο Δημήτρης Κεχαΐδης. Σας παροτρύνω ανεπιφύλακτα να δείτε την παράσταση!» Συνέντευξη Δήμος Μπακιρτζάκης
«Η παράσταση αρχίζει και βλέπουμε μια κυρία πάνω σε ένα στατικό ποδήλατο να παλεύει με τα περιττά κιλά της και να λέει: «106, 107, 108». Πίσω από κάθε φράση, λέξη που λέει ο συγγραφέας, πίσω από κάθε δεδομένη εικόνα που ζητά να παρασταθεί («Η Αλέκα κάνει ποδήλατο γυμναστικής. Φοράει φόρμα» – σαφής η οδηγία των συγγραφέων) κρύβεται, για τον ερμηνευτή, ένα πελώριο γιατί. Στην προκείμενη περίπτωση, δύο. Γιατί 106; Γιατί ποδήλατο γυμναστικής; Δεν θα σας φανερώσω το μυστικό. Μετά την παράσταση θα ξέρετε. Ή θα φύγετε με περισσότερα ακόμα ερωτηματικά απ’ όσα είχατε όταν ήρθατε.
(Θα σας πω μόνο ότι Ταϊλάνδη σημαίνει… ?γιατί Ταϊλάνδη και όχι μια άλλη χώρα της «εξωτικής» Άπω Ανατολής;? Ταϊλάνδη σημαίνει: γη της ελευθερίας?)
Ο Κεχαΐδης και η Χαβιαρά λατρεύουν τα ερωτηματικά, τις επαναλήψεις, τις ανολοκλήρωτες ιστορίες. Τις ατέλειωτες υποθέσεις και τα αναπάντητα ερωτήματα, που γεννιούνται στους ρόλους και στους θεατές τους. Όταν απαντήσεις στις ερωτήσεις που σας είπα πριν ?με όποιες υποθέσεις κι αν κάνεις (γιατί φυσικά, ποτέ δεν θα μας κάνουν τη χάρη να μας διευκολύνουν)? αποκαλύπτεται μπροστά σου, φράση-φράση, ένα θεατρικό αριστούργημα. Αυτό που μοιάζει σαν ένας ποταμός από συναισθήματα, συγκρούσεις, κωμικές ή όχι καταστάσεις• δεν είναι παρά ένα καλοσχεδιασμένο γαϊτανάκι σκέψεων, φαινομενικά χαοτικό, αλλά και τόσο ξεκάθαρο όπως το σύμπαν ? όπου τα πάντα εν σοφία εποίησε. Στη περίπτωσή μας εποίησαν. Ένα κείμενο, που θα διαπεράσει τον χρόνο, γιατί είναι πολύ νωρίς ακόμα για να διαβάσουμε το σύμπαν των συγκεκριμένων συγγραφέων. Και εύχομαι να παραμείνει νωρίς, για να συνεχίσει να μας βασανίζει. Ο Κεχαΐδης και η Χαβιαρά συγκαταλέγονται στους μεγάλους συγγραφείς του κόσμου. Που δεν ονειρεύονται, φυσικά, να πάνε στη Μόσχα, αλλά στην ταπεινή Ταϊλάνδη».
Με τα λόγια αυτά ο σκηνοθέτης Γιάννης Ρήγας μας συστήνει την παράσταση «Με Δύναμη Από την Κηφισιά». Το Κλιμάκιο Μακεδονίας ? Θράκης του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος με την παράσταση «Με Δύναμη Από την Κηφισιά» των Δημήτρη Κεχαΐδη-Ελένης Χαβιαρά σε σκηνοθεσία Γιάννη Ρήγα, που ήδη παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη με πολύ μεγάλη επιτυχία, θα βρίσκεται στην Κομοτηνή, το Σάββατο 7 Μαρτίου 2015, στις 21.00 Τέσσερις γυναίκες σε ένα σπίτι μιλούν ασταμάτητα. Για τον εαυτό τους, τις σχέσεις τους, τους άντρες, το παρόν και το μέλλον. Ο διάλογος ανάμεσα στα πρόσωπα στήνεται αριστοτεχνικά σαν ιστός αράχνης. Τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, την κωμωδία και το δράμα, θαμπώνουν. Πόθοι, προθέσεις, ελπίδες, σκέψεις εναλλάσσονται δαιμονικά και ακατάπαυστα με τέτοια ταχύτητα που μοιάζουν ακίνητα, χωρίς διαφυγή. Ανελέητα.
Το έργο «Με δύναμη από την Κηφισιά» είναι σίγουρα ένα αριστούργημα του νεοελληνικού θεάτρου, όπως είπε ο σκηνοθέτης Γιάννης Ρήγας φιλοξενούμενος στο ράδιο Χρόνος 87,5 FM.
Η παραστάτη σε ποιους απευθύνεται;
-Είμαστε ένας λαός της υπομονής. Και όπως «οι γυναίκες της Κηφισιάς» θα μιλάμε ακατάπαυστα. Συνηθίζω να λέω ότι η παράσταση, ενώ φαινομενικά αναφέρεται στις γυναίκες, οι θεατές που πρέπει να την δουν είναι κυρίως οι άντρες, γιατί έτσι θα ανακαλύψουν τι λένε οι γυναίκες, όταν οι άντρες δεν είναι μπροστά. Έχουμε ένα διαφορετικό κώδικα επικοινωνίας και ?δεν θέλω να στεναχωρήσω τον αντρικό μας πληθυσμό- αλλά οι γυναίκες είναι εξαιρετικά πιο πολύπλοκες από τους άντρες. Δεν το κρίνω, αλλά να το έχουμε στο νου μας.
Το έργο είναι και κωμωδία και δράμα, ενώ κινείται στα όρια και της πραγματικότητας και της φαντασίας.
-Το έργο είναι κυρίως κωμωδία, δηλαδή ο θεατής θα ανακαλύψει από την αρχή ότι δεν θα μπορεί να σταματήσει να γελά, αλλά όλο αυτό υφαίνεται πάνω σε ένα δράμα. Οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν την χαρούμενη πλευρά, αλλά και τη δραματική πλευρά. Συνήθως είναι η δραματική πλευρά αυτό που απασχολεί το σύνολο των ανθρώπων, που έχουν τολμήσει να κάνουν σχέσεις. Γι? αυτά μπορεί να γελάμε μετά, όταν παρέλθει ο χρόνος, αλλά την ώρα που συμβαίνουν είναι εξαιρετικά δύσκολα, σχεδόν αιματηρά. «Οι γυναίκες της Κηφισιάς» είναι τέσσερις γυναίκες. Είναι τρεις γυναίκες σε τρεις διαφορετικές ηλικίες, η μεγαλύτερη, η μεσαία και η μικρότερη, και υπάρχει και μια τέταρτη που είναι η μικρότερη όλων και είναι κόρη μιας εκ των τριών. Και οι τέσσερις μιλούν για τους άντρες τους, για τα όνειρά τους και πάνω από όλα εκείνο που χαρακτηρίζει όλη την παράσταση και το κείμενο είναι η ανάγκη τους να ταξιδέψουν, να αλλάξουν παραστάσεις και να φύγουν κάπου που να είναι μαγικά, ονειρεμένα, απρόβλεπτα,. Όνειρό τους είναι να πάνε στη μακρινή Ταϋλάνδη.
Ο Καζαντζάκης λέει ότι πολλοί ταξιδεύουν τον κόσμο αλλά δεν μπορούν να ξεφύγουν από την αυλή του σπιτιού τους. Ισχύει κάτι τέτοιο;
-Και ο Βιζυηνός στο «μόνο της ζωής του ταξίδιον» διηγείται ένα μαγικό παραμύθι στον εγγονό του και ο εγγονός πιστεύει ότι πήγε, αλλά στην πραγματικότητα δεν είχε φύγει ποτέ από το χωριό του. Όλα είναι στην φαντασία μας. Οι συγγραφείς επιλέγουν να στείλουν τις γυναίκες να ονειρεύονται να πάνε στην Ταϋλάνδη. Η Ταϋλάνδη σημαίνει κάτι συγκεκριμένο: τη γη της ελευθερίας, δηλαδή έχει και άλλη μια σημασία. Οι γυναίκες ονειρεύονται να πάνε εκεί, άρα κρύβεται ένα δράμα σήμερα. Η αδυναμία της ελληνικής κοινωνίας ?και το έργο γράφτηκε το 1995 και ήταν τότε προφητικό- να κάνει ένα βήμα μπροστά. Όλο σχεδιάζουμε το ταξίδι προς την ελευθερία, όλοι σχεδιάζουμε το ταξίδι προς την Ταϋλάνδη, και τελικά αυτό μένει ως όνειρο. Και πάντα μένουν κλεισμένες σε ένα διαμέρισμα οι ηρωίδες μας. Βέβαια πρόκειται για τέσσερις απολαυστικές κυρίες.
Η άποψή σας για τις πρωταγωνίστριες;
-Σαν σκηνοθέτης θα σας πω ότι έχω σκηνοθετήσει εκατοντάδες παραστάσεις, αλλά η συνάντηση με αυτές τις τέσσερις συγκεκριμένες γυναίκες ήταν αποκαλυπτική. Είναι τέσσερις ηθοποιοί εξαιρετικοί. Είναι του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Συμβαίνει με έναν τυχερό τρόπο ?έτσι όπως μας τα επιφυλάσσει η μοίρα- να είναι και οι τέσσερις μαθήτριες μου σε διαφορετικές χρονικές στιγμές της ζωής μου. Οπότε είχαμε έναν ενιαίο κώδικα.
Μένετε πιστός στο κείμενο και στην σκηνοθετική γραμμή, το κείμενο του Κεχαΐδη του 1995 εκφράζει ακόμα το ελληνικό κοινό;
-Ο Κεχαΐδης υπήρξε φίλος μου και δάσκαλός μου σε επίπεδο θεατρικό. Τον λάτρευα και είχαμε μιλήσει και λίγο πριν φύγει από κοντά μας. Η τελευταία του παρότρυνση ήταν «Γιάννη μου, μην μου αλλάζουν το κείμενο». Πως θα μπορούσα λοιπόν να του αλλάξω το κείμενο; Σέβομαι εξαιρετικά στο συγκεκριμένο κείμενο. Δεν έχει αλλάξει ούτε λέξη, σε πείσμα των καιρών που θέλει να αλλάζουμε διαρκώς τα πάντα. Τα μεγάλα έργα είναι διαχρονικά, πάντοτε εδώ. Το «Με δύναμη από την Κηφισιά» είναι ένα τεράστιο έργο.
Επιμένετε νεοελληνικά ή τείνετε και προς το ξένο ρεπερτόριο;
-Η σκηνή του κρατικού θεάτρου, που είναι ένα πολύ μεγάλο θέατρο, είναι μονόδρομος να μπορεί και να επιβάλει το βλέμμα προς το νεοελληνικό κείμενο. Αυτό το κάνει συστηματικά. Φέτος είναι το «Με δύναμη από την Κηφισιά» και μια παράσταση που ανέβηκε πριν από λίγες μέρες, το «Ωχ, τα νεφρά μου» που είναι επίσης νεοελληνικό κείμενο. Όταν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα, ένας μεγάλος οργανισμός μπορεί να ρισκάρει. Και πιστέψτε με, ποτέ δεν χάνει.
Η τέχνη περνάει και αυτή την κρίση της.
-Ακριβώς. Κανείς δεν υποτιμά το ξένο ρεπερτόριο και τους τεράστιους ξένους συγγραφείς. Απλά να θυμόμαστε κάτι: οι Έλληνες ?και οι αρχαίοι και οι σύγχρονοι- μερικοί από αυτούς συγκαταλέγονται στους πολύ μεγάλους παγκόσμιους συγγραφείς. Ένας από αυτούς είναι και ο Κεχαΐδης. Σας παροτρύνω ανεπιφύλακτα να δείτε την παράσταση. Πιστεύω ότι το κοινό που θα τολμήσει να πάει, θα διασκεδάσει πραγματικά πολύ.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News