Όταν παθαίνουμε συλλογική ιστορική αμνησία

Πάντα πίστευα ότι ημέρες εθνικής μνήμης είναι αυτό που λένε οι λέξεις, δηλαδή ευκαιρία μνήμης. Ημέρες μνήμης για αυτούς που αγωνίστηκαν για τη δική μας ελευθερία και αντίστασης απέναντι στον καθένα που θέλει να μας κάνει να ξεχάσουμε ή να μη μάθουμε. Γι’ αυτό με θλίψη είδα το πρωί της Παρασκευής 9 Μαΐου στο ηρώο της Κομοτηνής  άδειες τις θέσεις των…επισήμων σε μία τελετή για τα μάτια του κόσμου, όπου πρώτοι και καλύτεροι θα έπρεπε να ήταν οι φορείς της παιδείας ή καλύτερα οι ίδιοι οι μαθητές, ώστε βγαίνοντας από την αίθουσα να μάθουν κάτι για την ιστορία και γιατί αυτή δεν πρέπει να επαναλαμβάνεται όταν αφορά φαινόμενα φασισμού και ναζισμού. Δεν πιστεύω ότι οι ημέρες αυτές προορίζονται για να κατατίθενται στεφάνια, να γίνονται παρελάσεις ή να εκφωνούνται λόγοι ξύλινοι.

Πιστεύω όμως στην παιδεία και στην αξία που μόνο αυτή μπορεί να προσδώσει στις ημέρες εθνικής μνήμης, πιστεύω στους εκπαιδευτικούς με ιστορική συνείδηση και γνώση, την οποία θα μεταλαμπαδεύσουν στους νέους και κυρίως πιστεύω ότι το παρελθόν πρέπει να διδάσκεται. 

Το τυπικό μέρος του εορτασμού των εθνικών αγώνων και της εθνικής αντίστασης κατά του ναζισμού και του φασισμού, ο οποίος καθιερώθηκε με τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 2703/1999 και περιλαμβάνει δοξολογίες και καταθέσεις στεφάνων, προσωπικά με αφήνει αδιάφορη. 

Πιστεύω όμως ότι πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να τιμούμε τη γενιά που δε λύγισε απέναντι στη ναζιστική κατοχή και αγωνίστηκε για την ελευθερία του έθνους μας και να αναγνωρίζουμε ότι εθνική αντίσταση ήταν η υπέρτατη πράξη ευθύνης απέναντι στο φασισμό και το ναζισμό. Η 9η Μάιου είναι ημέρα λήξης του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ημέρα πανελλαδικού εορτασμού των εθνικών αγώνων και της εθνικής αντίστασης κατά του ναζισμού και του φασισμού, για την έμπρακτη απόδοση της οφειλόμενης από το έθνος τιμής προς τους πολεμιστές, τους αγωνιστές, τους νεκρούς και τα θύματα του ιερού αγώνα και της Εθνικής Αντίστασης 1941-1944 του ελληνικού λαού εναντίον των εχθρικών στρατευμάτων κατοχής. Την ημέρα αυτή έστω πιστεύω ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η άνοδος του φασισμού και η επικράτηση του ναζισμού δεν ήταν αποτέλεσμα μιας ξαφνικής ή απρόσμενης ιδεολογικής μεταστροφής της κοινωνίας. Ο ναζισμός και ο φασισμός βρήκαν πρόσφορο έδαφος και καλλιεργήθηκαν σε μια περίοδο, βαριάς ύφεσης, υψηλών ποσοστών ανεργίας, οικονομικών και κοινωνικών ανωμαλιών. Μία τέτοια περίοδο βιώνει σήμερα η χώρα μας και η Ευρώπη γενικότερα και γι? αυτό στην Ολλανδία, την Αυστρία, παρατηρούνται και καταγράφονται τάσεις μετακίνησης προς τα άκρα και γι? αυτό στη χώρα μας ευνοούνται χρυσαυγίτες τακτικές.

Το βάρος της ιστορικής μνήμης δεν μας επιτρέπει σε καμία περίπτωση να ξαναζήσουμε γεγονότα που στο παρελθόν οδήγησαν στο χάος, στις θηριωδίες, σε ολοκαυτώματα. Γι? αυτό οφείλουμε να θυμόμαστε και τέτοιες τελετές όπως αυτή που έλαβε χώρα χθες στην Κομοτηνή μόνο προς αυτήν την κατεύθυνση δεν ευνοούν, αντίθετα ευτελίζουν το νόημα της ημέρας. 

Μόνο στην παιδεία μπορούμε να ελπίζουμε για να μην πάθουμε συλλογική ιστορική αμνησία?

Δήμητρα Συμεωνίδου