«Όταν οι φτωχοί έρθουν στο Βορρά», έλεγε ο Σωτήρης Μουσούρης το 1994

«Όταν οι φτωχοί έρθουν στο Βορρά», υπό τον τίτλο αυτό η εφημερίδα ‘Ελευθεροτυπία’ φιλοξενούσε το 1994 συνέντευξη του πρώην αναπληρωτή γενικού γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Σωτήρη Μουσούρη, με την φράση αυτή να επανέρχεται στη δημοσιότητα σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ. Ο Σωτήρης Μουσούρης, πτυχιούχος νομικής του πανεπιστημίου Αθηνών, έκανε μάστερ στα οικονομικά, στο πανεπιστήμιο της Βοστόνης και διδακτορικό στη διοίκηση επιχειρήσεων του Χάρβαρντ, όπου φοίτησε με υποτροφία του ιδρύματος Φουλμπράιτ από το 1962. Το 1966 προσελήφθη ως στέλεχος της γραμματείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Γρήγορα έφθασε σε ανώτατες πολιτικές θέσεις με ιδιαίτερη σημασία για το διεθνές δίκαιο. Διετέλεσε υπαρχηγός αποστολής στην Αφρική (1968-69) και γραμματέας της Ομάδας Προσωπικοτήτων για τη διερεύνηση και κατάρτιση προτάσεων για τις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις.  Με άδεια από τον ΟΗΕ επέστρεψε το 1982, για ένα χρόνο, στην Ελλάδα, όπου διορίστηκε υποδιοικητής της Τράπεζας Βιομηχανικής Ανάπτυξης (ΕΤΒΑ). Από το 1987 κατείχε χαρτοφυλάκια του πολιτικού τομέα του Οργανισμού και είναι ο μόνος Έλληνας μέχρι σήμερα που κατέλαβε τόσο υψηλό αξίωμα σε αυτόν. Για πέντε χρόνια διετέλεσε διευθυντής του Κέντρου Εναντίον των Φυλετικών Διακρίσεων (απαρτχάιντ), και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην προετοιμασία και διαπραγμάτευση της ομόφωνης Διακήρυξης της Γενικής Συνέλευσης για τη Νότιο Αφρική. Ο κ. Μουσούρης έχει προωθήσει σημαντικά την ιδέα του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τον Απρίλιο του 2006 παρασημοφορήθηκε σε ειδική τελετή στην Πρετόρια, από τον πρόεδρο της Νοτίου Αφρικής, για τις προσπάθειές στην κατάργηση των φυλετικών διακρίσεων.

Ο Σωτήρης Μουσούρης ήταν ανάμεσα στους καλεσμένους ομιλητές της εκδήλωσης με θέμα "70 χρόνια ΟΗΕ: Μια αποτίμηση", που διοργάνωσε η ELSA Komotini, σε συνεργασία με τον Τομέα Διεθνών Σπουδών της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης στην Κομοτηνή. 

Η εκδήλωση διοργανώθηκε στο πλαίσιο δύο επετειακών εορτασμών, των 70 χρόνων από την ίδρυση των ΗΕ, και της ELSA Day. Η φετινή ELSA Day ήταν αφιερωμένη στα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και στην ισότητα των δύο φύλων, θέματα που αναδείχθηκαν εξ αφορμής της δράσης του ΟΗΕ. 

Στην πόλη που γεννήθηκε επέστρεψε, αυτή τη φορά, ως ομιλητής ο κ. Μουσούρης και δεν έκρυψε την χαρά του γι? αυτό, αλλά και για το γεγονός ότι κλήθηκε να μιλήσει για τα 70 χρόνια του ΟΗΕ. Μάλιστα η ομιλία του είχε εξαιρετικά επίκαιρο χαρακτήρα, αν αναλογιστεί κανείς τις συγκρούσεις που σήμερα λαμβάνουν χώρα ανά τον κόσμο. Σύμφωνα με τον κ. Μουσούρη «θεσμικά ο ΟΗΕ μπορεί να παρέμβει, αν δοθούν τα εφόδια και αρμοδιότητες στο γενικό γραμματέα. 

Γι? αυτό και το ποιος θα εκλεγεί αρχηγός είναι πολύ σημαντικό. Πρέπει να γίνει μια σωστή, ανοιχτή δημοκρατική διαδικασία, για να έχουμε έναν κατάλληλο άνθρωπο, άνδρα ή γυναίκα». Πάντως ο ίδιος διευκρίνισε πως «δεν είναι δυνατό (σ.σ. να αποκτήσει δικιά του δύναμη ο ΟΗΕ), βάσει του καταστατικού «χάρτη». Υπήρξε μια προσπάθεια με τον «οδηγό ειρήνης» να προωθηθεί η προληπτική διπλωματία, που μπορεί να γίνει χωρίς εντολή από τις κυβερνήσεις. Αυτό δεν άρεσε σε πολύ κόσμο, γιατί έδινε δικαιώματα στο γενικό γραμματέα, με τα οποία θα μπορούσε να αντιστρατευόταν από τα σχέδια των μεγάλων δυνάμεων. Αυτή τη στιγμή, για να είναι αποτελεσματικός ο ΟΗΕ, πρέπει να έχει και τη δύναμη των μεγάλων δυνάμεων. Αυτός είναι ο ρεαλισμός: δε μπορούν να αγνοηθούν οι μεγάλες δυνάμεις. Πρέπει να λάβουμε υπόψη και θεσμικά συμφέροντα, γι? αυτό και ο «χάρτης» του ΟΗΕ έχει και ιδεαλισμό αλλά και ρεαλισμό». 

Όταν ρωτήθηκε για το προσφυγικό ο Σωτήρης Μουσούρης ήταν σαφής «είναι κάτι που το αναμέναμε. Εγώ το 1994 έκανα μια συνέντευξη στην ?Ελευθεροτυπία? με τίτλο «όταν οι φτωχοί έρθουν στο Βορρά». Είπα ότι η Ελλάδα έπρεπε να έχει μεταναστευτική πολιτική, αλλά πλέον το θέμα δεν είναι μόνο της Ελλάδας, είναι διεθνές. Νομίζω πως οι ροές θα συνεχιστούν, γιατί έχουμε μια παγκοσμιοποίηση: το κεφάλαιο κινείται ελεύθερο, οι άνθρωποι όμως δεν κινούνται ελεύθεροι, αλλά διακινδυνεύουν τη ζωή τους. 

Οι κοινωνίες που τους δέχονται δεν το βλέπουν και πολύ ευχάριστα, γιατί αλλάζει η «υφή» της κοινωνίας. Βέβαια και πολλοί μετανάστες προσπαθούν να επιβάλουν τα δικά τους έθιμα στις κοινωνίες που τους φιλοξενούν. 

Αυτό είναι απαράδεκτο. Δεν είναι δυνατό ένας φανατικός μιας θρησκείας να επιβάλει τα δικά του έθιμα στην χώρα που τον φιλοξενεί».

Εισηγητές της εκδήλωσης ήταν επίσης οι Παρασκευή Νάσκου-Περράκη, τέως καθηγήτρια, τμήμα ΔΕΣ ΠΑΜΑΚ, Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής Νομικής Σχολής ΔΠΘ, Ευθύμιος Παπασταυρίδης, ειδικός επιστήμων Νομική Σχολή ΔΠΘ και Χαρίκλεια Αρώνη, διδάσκουσα στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Σπουδές ΝΑ Ευρώπης».