Οι λουόμενοι στο Φανάρι πετούν 14 αποτσίγαρα/τ.μ. ακτής

Οι λουόμενοι στο Φανάρι πετούν 14 αποτσίγαρα/τ.μ. ακτής. Αυτός είναι τουλάχιστον είναι ο μέσος όρος των αποτσίγαρων, που εντοπίστηκε στην παραλία του Δήμου Κομοτηνής, σύμφωνα με έρευνα που διενεργήθηκε εκεί. Πρόκειται για ολοκληρωμένη εκστρατεία ενημέρωσης για τον περιορισμό των απορριμμάτων καπνιστών στις παραλίες, που διενεργείται με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ευρωπαϊκό έργο LIFE AMMOS για την πρόληψη και των περιορισμό των απορριμμάτων καπνιστών στις παραλίες, που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2013, συνεχίζει εντατικά την πορεία του, οδεύοντας βαθμιαία στην τελική ευθεία και στην κορύφωση των δράσεών του το προσεχές καλοκαίρι. 

Βασικός άξονας του έργου και απαραίτητος όρος για την επιτυχή υλοποίησή του αποτελεί η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των χρηστών της παράκτιας ζώνης (λουομένων, επιχειρηματιών, δημοτικών αρχών κ.ά.) αναφορικά με τα προβλήματα που δημιουργεί η παρουσία των απορριμμάτων καπνιστών. Για το λόγο αυτό, η ουσιαστική γνωριμία με την τοπική κοινωνία σε κάθε μια από τις 15 περιοχές, που θα φιλοξενήσουν τη συγκεκριμένη προσπάθεια, αποτέλεσε τον θεμέλιο λίθο του έργου, το οποίο ξεκίνησε με επίσκεψη στις συγκεκριμένες παραλίες, καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης σχετικά με την παρουσία απορριμμάτων καπνιστών και συγκρότηση Τοπικών Συμβουλευτικών Επιτροπών με συμμετοχή των εμπλεκόμενων φορέων της κάθε περιοχής. 

Απότοκο των επισκέψεων αυτών αποτελεί η ολοκληρωμένη «Έκθεση αποτελεσμάτων αρχικής επίσκεψης στις 15 παραλίες υλοποίησης του προγράμματος LIFE AMMOS», η οποία περιέχει στοιχεία για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής, εμπεριστατωμένα δεδομένα για την υφιστάμενη κατάσταση των παραλιών με βάση τις επιτόπιες μετρήσεις απορριμμάτων καπνιστών που έγιναν το φθινόπωρο του 2013, καθώς και την άποψη των μελών των Τοπικών Συμβουλευτικών Επιτροπών, όπως αυτή αποτυπώθηκε στα ειδικά σχεδιασμένα ερωτηματολόγια που διανεμήθηκαν για την πληρέστερη αξιολόγηση της έντασης και έκτασης του προβλήματος στην κάθε περιοχή. 

Προκειμένου να επιτευχθεί αντιπροσωπευτικότητα ως προς το δείγμα της υφιστάμενης κατάστασης, αλλά και διασπορά των απότοκων της υλοποίησης του έργου, επελέγησαν 15 παραλίες που καλύπτουν σχεδόν όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας και οι οποίες αποτελούν το πεδίο δράσης του LIFE AMMOS. Πιο συγκεκριμένα οι περιοχές που θα διεξαχθεί το έργο είναι: Φανάρι (Δήμος Κομοτηνής), Επανομή (Δήμος Θερμαϊκού), Αγ. Ιωάννης/ Άη Γιάννης (Δήμος Ζαγορίου- Μουρεσίου), Λούτσα/ Βράχος (Δήμος Πάργας), Καλογριά (Δήμος Δυμαίων), Βοϊδοκοιλιά (Δήμος Πύλου- Νέστορος), Πλύτρα/ Παχιά Άμμος (Δήμος Μονεμβάσιας), Βάι (Δήμος Σητείας), Γεωργιούπολη (Δήμος Αποκορώνου), Τσαμπίκα (Δήμος Ρόδου), Καρφάς (Δήμος Χίου), Αγ. Ισίδωρος (Δήμος Λέσβου), Αγ. Ιωάννης/ Μοναστήρι (Δήμος Πάρου), Περίσσα (Δήμος Θήρας) και Σχινιάς (Δήμος Μαραθώνα). 

Σύμφωνα με τις επιτόπιες συζητήσεις που διενεργήθηκαν με τοπικούς φορείς, όσο και από τα συμπληρωμένα ερωτηματολόγια, η ανεξέλεγκτη απόθεση απορριμμάτων στην παραλία θεωρείται το μείζον πρόβλημα, ενώ σε ένα δεύτερο επίπεδο αναδείχθηκε και το πρόβλημα της ηχορύπανσης στην περιοχή, κατά την καλοκαιρινή περίοδο. Σε ένα ερωτηματολόγιο επισημάνθηκε επίσης, ως πρόβλημα, η απόρριψη υγρών αποβλήτων από τους χρήστες της παραλίας. Επιπρόσθετα, επισημάνθηκε ότι η αυξημένη τουριστική πίεση, και κατ’ επέκταση οι καθαρισμοί της παραλίας, συμπίπτουν με την έναρξη της αναπαραγωγικής περιόδου των πτηνών, γεγονός που επιδρά αρνητικά στους πληθυσμούς τους. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν κάδοι συλλογής απορριμμάτων στην παράκτια περιοχή- τα απορρίμματα των οποίων όμως δε συλλέγονται σε καθημερινή βάση, ενώ κατά κάποιους εκ των ερωτηθέντων συλλέγονται καθημερινά μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες- και αρκετές από τις δραστηριοποιούμενες επιχειρήσεις παρέχουν σταχτοδοχεία, πολλοί λουόμενοι εξακολουθούν να αφήνουν τα απορρίμματά τους στην παραλία, γεγονός που καταδεικνύει το έλλειμμα ευαισθητοποίησης των πολιτών. Ιδιαίτερα τονίστηκε ότι πρέπει να γίνουν προσπάθειες για τη συστηματική ενημέρωση μικρών και μεγάλων. 

Οι γνώμες για την ποσότητα των απορριμμάτων διίστανται με κάποιους από τους ερωτηθέντες να τα αξιολογούν ως πολλά, ενώ κάποιοι άλλοι ως λίγα. Στο πρόβλημα των απορριμμάτων καπνιστών, πάντως, υπάρχει σύγκλιση απόψεων και θεωρείται από τους ερωτηθέντες σοβαρό έως πολύ σοβαρό, με μειοψηφούσα (ένα ερωτηματολόγιο) την άποψη που το θεωρεί μέτριο. Η αποκομιδή των απορριμμάτων γίνεται με μηχανικά μέσα, με τα χέρια και στο πλαίσιο εθελοντικών καθαρισμών. Οι επισκέπτες της παραλίας είναι ως επί το πλείστον Έλληνες, Τούρκοι, Βούλγαροι, Ρουμάνοι και Ρώσοι ηλικίας 18-45 ετών. Για αυτό το λόγο και μια από τις προτάσεις που κατατέθηκαν ήταν το ενημερωτικό υλικό του έργου που θα διανεμηθεί στους λουόμενους, να περιλαμβάνει και κάποια αντίτυπα στη ρωσική και τουρκική γλώσσα. Οι συμμετέχοντες θεωρούν ότι η υλοποίηση του προγράμματος θα συμβάλλει στη βελτίωση της περιβαλλοντικής κατάστασης της παραλίας κι ως εκ τούτου φάνηκαν ιδιαίτερα πρόθυμοι να συμβάλουν στην προώθησή του, μέσα από συνέργειες ευαισθητοποίησης, διάχυση του ενημερωτικού υλικού μέσω των επιχειρήσεων, δικτύωση με τα τοπικά Μ.Μ.Ε., κ.ά.

To LIFE AMMOS είναι ένα έργο που αποσκοπεί στην πρόληψη και τον περιορισμό των απορριμμάτων καπνιστών στις παραλίες. Με δεδομένη την ένταση και έκταση εμφάνισης των συγκεκριμένων απορριμμάτων στις ελληνικές ακτές, καθίσταται επιτακτική τόσο η αλλαγή συμπεριφοράς του ευρέως κοινού (καπνιστών και μη), όσο και η ανάπτυξη υποδομών και μέσων για την άμβλυνση του φαινομένου. Παράλληλα, και έχοντας ως αιχμή το ζήτημα των απορριμμάτων καπνιστών, το LIFE AMMOS στοχεύει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για το γενικότερο πρόβλημα της θαλάσσιας ρύπανσης, που πλήττει το φυσικό περιβάλλον, τα οικοσυστήματα (χλωρίδα και πανίδα), την ανθρώπινη υγεία και το τουριστικό προϊόν της χώρας. Η επιδιωκόμενη αλλαγή στη συμπεριφορά των χρηστών του παράκτιου μετώπου, αναμένεται να διατηρηθεί και μετά το πέρας του έργου και να εμπεδωθεί ως μια υπεύθυνη περιβαλλοντικά στάση που θα λειτουργεί πολλαπλασιαστικά και, κυρίως, διαχρονικά με πολυεπίπεδο όφελος για την τοπική κοινωνία κάθε περιοχής. Δικαιούχοι του έργου είναι η περιβαλλοντική οργάνωση Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, η περιβαλλοντική, τεχνική, συμβουλευτική Ε.Π.Ε TERRA NOVA, το Πανεπιστήμιο Πατρών (Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας) και η εταιρεία ερευνών MARC A.E.