Οδοιπορικό? στη Βυζαντινή Κομοτηνή

Σχεδόν ένα εκατομμύριο ευρώ είναι ο προϋπολογισμός του έργου αναστήλωσης του βυζαντινού τείχους της Κομοτηνής. Το έργο βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης και όταν πλέον περατωθεί τότε στους Κομοτηναίους θα απομείνει ένας ειδικά διαμορφωμένος χώρος, επισκέψιμος, απέναντι από την εκκλησία της Παναγίας. Αυτό είναι ένα μέρος του έργου, είπε ο Γιώργος Εφραιμίδης, αρχιτέκτονας στην Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων,  μιλώντας στο πλαίσιο εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στην Κομοτηνή.  Ειδικότερα η Λέσχη Lions Κομοτηνής «Ορφέας» και Λεό  «Θράξιππος» στο πλαίσιο των «Ελευθερίων» οργάνωσαν σε συνεργασία με την τοπική Εφορεία Αρχαιοτήτων, ομιλία διανθισμένη με εικόνες και μουσική εποχής, με θέμα: «Περίπατος στη Βυζαντινή Κομοτηνή με λόγο εικόνα και μουσική». 

Το Φρούριο της Κομοτηνής, γνωστό και ως το Βυζαντινό Τείχος Κομοτηνής είναι μια οχύρωση η οποία ανεγέρθηκε την πρωτοβυζαντινή περίοδο (τον 4ο αιώνα μ.Χ.) από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α' (379-395 μ.Χ.). Το φρούριο είχε στρατηγική θέση, γιατί βρισκόταν επί της αρχαίας Εγνατίας οδού και έλεγχε το πέρασμα από την οροσειρά της Ροδόπης προς το Θρακικό Πέλαγος. Το φρούριο ήταν τετράπλευρο με τέσσερις εισόδους, 16 πύργους και είχε τείχος ύψους 9,6 μέτρων. Μέσα βρισκόταν οχυρωμένη η Βυζαντινή πόλη Κουμουτζηνά. Σήμερα ερείπια της οχύρωσης βρίσκονται στο κέντρο της Κομοτηνής και μέσα στα ερείπια σήμερα βρίσκεται ο μητροπολιτικός ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου ο οποίος χρονολογείται από το 1800. Στις αρχές του 20ου αιώνα μέσα στα τείχη ζούσε η Εβραϊκή κοινότητα της Κομοτηνής και η συνοικία ονομαζόταν Εβραγιά. Μέσα στα τείχη βρισκόταν και η συναγωγή των Εβραίων, αλλά μετά την εξόντωση της Εβραϊκής κοινότητας από τους Γερμανούς και Βούλγαρους κατακτητές η συναγωγή ερειπώθηκε και το 1994 κατεδαφίστηκε. Για την συντήρηση και αποκατάσταση του έργου στερέωσης και διαμόρφωσης του βυζαντινού τείχους του, το φρούριο έχει ενταχτεί στο επιχειρησιακό πρόγραμμα Μακεδονίας - Θράκης 2007-2013. «Το έργο είναι στην τελική του φάση. 

Οι λιθοδομές του κάστρου έχουν ολοκληρωθεί κατά 85-90% γιατί δεν μιλάμε για την αναστήλωση, αλλά περισσότερο με συντήρηση και στήριξη του. Απέναντι από την εκκλησία της Παναγίας θα γίνουν διαδρομές, στάσεις, θα υπάρχει εποπτικό υλικό, υλικό, ράμπες, θα είναι επισκέψιμος ένας πύργος του κάστρου και θα υπάρχει υλικό με τρισδιάστατη αναπαράσταση πως ήταν επί Βυζαντίου οι πύργοι αυτοί», ανέφερε ο κ. Εφραιμίδης.  «Η προσδιοριστική έννοια αυτής της εγκατάστασης είναι το κάστρο και από το κάστρο πηγαίνουμε σε χαρακτήρα στρατοπέδου-εγκατάσταση, η οποία λειτουργούσε στην πορεία της Εγνατίας Οδού, έχουν βρεθεί υπολείμματα εκατέρωθεν και ενισχυτικά του μεγάλου αστικού κέντρου που ήταν η Μαξιμιανούπολη», τόνισε κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ο αρχαιολόγος Νίκος Τριβυζαδάκης. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης οι παραβρισκόμενοι έκαναν έναν περίπατο νοερά στην βυζαντινή Κομοτηνή, μέσα από την παρουσίαση στοιχείων, εικόνων που έδωσαν οι επιστήμονες κατά τη διάρκεια των παρουσιάσεων τους. 

Όλγα Τσιούλφα