Ο σύλλογος Αργώ παίρνει πρωτοβουλίες για να προστατεύσει ομογενείς από την ανάκληση ιθαγένειας

O αναπτυξιακός, πολιτιστικός και μορφωτικός σύλλογος παλιννοστούντων και μη Αργώ Αλεξανδρούπολης, στο πλαίσια εκπλήρωσης των σκοπών του σωματείου, και της αλληλεγγύης μεταξύ των μελών του και του κοινωνικού ρόλου που διαδραματίζει, θέλοντας να αναδείξει την διάσταση του προβλήματος που προκύπτει με την έκδοση αποφάσεων ανάκλησης ιθαγένειας σε αρκετά από τα μέλη του – και μη, αναζήτησε την αρωγή τοπικών φορέων, και ανθρώπων του πνεύματος και της επιστήμης, οι οποίοι έχοντας γνώση του προβλήματος, συνέταξαν υπομνήματα με τις θέσεις τους, τις απόψεις τους και τις προτάσεις τους. Η αρχή γίνεται με μία υπόμνημα από τον Χρήστο Κεφαλά του Ελευθερίου, δικηγόρου παρ’ Αρείω Πάγω, το οποίο υποβάλλεται μέσω του συλλόγου Αργώ στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας ? Θράκης με την ευχή και την παράκληση να το μελετήσει. 

Μετά την ενασχόλησή μου με κάποιον αριθμό υποθέσεων ανάκλησης ιθαγένειας από παλιννοστούντες, τις δικογραφίες που μελέτησα, τις απόψεις των θιγομένων, και τα αποδεικτικά έγγραφα που μου προσκόμισαν, κατέληξα στα εξής συμπεράσματα: (Δεν αναφέρομαι εν προκειμένω καθόλου στις δυσμενέστατες συνέπειες που συνεπάγεται η πράξη ανάκλησης της ιθαγένειας στον θιγόμενο, ούτε επεκτείνομαι στην παραβίαση άλλων αρχών όπως της χρηστής διοίκησης, της εμπιστοσύνη του πολίτη, της αναλογικότητας, κλπ.)

Έλαβαν χώρα αρκετές ανακλήσεις ιθαγένειας με απόφαση του Γενικού γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας ?Θράκης  από παλιννοστούντες για τον λόγο ότι, μετά από ελέγχους των φακέλων τους με τα αρχικά δικαιολογητικά, διαπιστώθηκε κάποιο προσκομισθέν έγγραφο ως πλαστό ή νοθευμένο, ή ανομοιόμορφο κλπ. Η διαπίστωση αυτή έλαβε χώρα είτε από κάποιο πόρισμα της ΙΝΤΕΡΠΟΛ, είτε της Ελληνικής Πρεσβείας στο εξωτερικό, πάντα βέβαια μετά από κάποιο έλεγχο των αρχείων του ξένου κράτους. Όμως οι θιγόμενοι που έρχονται στο γραφείο μου μετά την επιβολή της ανάκλησης της ιθαγένειάς τους, έχουν στην κατοχή τους νέα  πιστοποιητικά, ίδια με αυτά που η διοίκηση έκρινε ως πλαστά ή νοθευμένα, τα οποία είναι πρωτότυπα και επικυρωμένα με  apostille, και νομίμως μεταφρασμένα και τα οποία  διαψεύδουν τα πορίσματα της Διοίκησης. Τα έγγραφα αυτά (γνήσια, επικυρωμένα με apostille, νομίμως μεταφρασμένα) πληρούν όλες τις προϋποθέσεις του νόμου, και  έχουν πλήρη αποδεικτική ισχύ, σύμφωνα με τα άρθρα 170, 171, 172 και 173 ΚδιοικΔικ. σε συνδυασμό με τον ν. 1497/1984 περί κύρωσης της  Σύμβασης Χάγης 5ης Οκτωβρίου 1961.

Η έκδοση της απόφασης ανάκλησης της ιθαγένειας κατά πάγιο τρόπο γίνεται πλέον μονομερώς, δηλαδή χωρίς την τήρηση της συνταγματικής επιταγής του άρθρου 20 παρ. 2 του Συντάγματος για προηγούμενη ακρόαση του ενδιαφερόμενου, διότι θεωρείται ότι ο λόγος ανάκλησης είναι ¨αντικειμενικός¨. Συνεπώς δεν χορηγείται  ουδόλως η δυνατότητα στον θιγόμενο να  αντικρούσει τις αιτιάσεις της διοίκησης πριν την επιβολή του δυσμενέστατου μέτρου. 

Στην συνέχεια, τόσο στην αίτηση θεραπείας η Διοίκηση, όσο και στις αιτήσεις ακύρωσης τα Διοικητικά Εφετεία, δεν εξετάζουν τα νέα πιστοποιητικά ?που είναι επανέκδοση των αρχικών-  που προσκομίζουν  οι θιγόμενοι προσφεύγοντες (καίτοι έχουν πλήρη αποδεικτική ισχύ), διότι  κατά την κρατούσα νομολογιακή άποψη αποτελούν επιγενόμενα αποδεικτικά στοιχεία  εκτός φακέλου της Διοίκησης! 

Με την πρακτική αυτή ο θιγόμενος αφοπλίζεται πλήρως ?καίτοι έχει αποδεικτικά στοιχεία- για να αντικρούσει  τους λόγους  ανάκλησης που επικαλείται η Διοίκηση, τόσο πριν την επιβολή του επαχθούς μέτρου, όσο και μετά. Και ενώ ως αποδεικτικό μέσο, τα νέα πιστοποιητικά που προσκομίζει ο θιγόμενος δεν υστερούν ούτε υπολείπονται των αποδεικτικών μέσων που επικαλείται η Διοίκηση (είναι και αυτά πλήρους αποδεικτικής ισχύος), εν τούτοις δεν λαμβάνονται υπόψη. Εν κατακλείδι το σύστημα απαγορεύει στον θιγόμενο να ανταποδείξει το σφάλμα ή την πλημμέλεια που για κάποιο λόγο εμφιλοχώρησε στην έρευνα που  έλαβε χώρα από την Ιντερπολ ή κάποια άλλη αρχή. Η αστοχία δε του συστήματος να εκτιμήσει νέα αποδεικτικά στοιχεία πλήρους αποδεικτικής ισχύς καταφαίνεται σε περιπτώσεις όπως πχ πολυμελούς οικογένειας παλιννοστούντων ελληνικής καταγωγής όπου 5 αδέλφια και ο πατέρας έχουν όλοι λάβει  ελληνική ιθαγένεια, στα 4 αδέλφια να γίνεται ανενδοίαστα δεκτό ότι έχουν πατέρα ελληνικής καταγωγής βάση των προσκομισθέντων πιστοποιητικών γέννησής των, και  για τον 5ο  αδελφό να υπάρχει πόρισμα της Ιντερπολ ότι το δικό του πιστοποιητικό είναι νοθευμένο ως προς την καταγωγή του πατέρα (!) και αιτία αυτού να γίνεται ανάκληση της ιθαγένειάς του, χωρίς να του παρέχεται η δυνατότητα  ανταπόδειξης του πορίσματος.  Πως μπορεί κάποιος να εξηγήσει στον πατέρα των 5 παιδιών, ότι το ένα το παιδί του η πολιτεία δεν το θεωρεί  Έλληνα για ¨αντικειμενικούς λόγους¨. Εγώ πάντως δεν μπόρεσα. 

Στο σημείο αυτό να παραθέσω ως παρατήρηση για την ύπαρξη των εσφαλμένων πορισμάτων και το γεγονός ότι αφενός τα αρχεία των ξένων κρατών δεν είναι ενιαία (πχ και σε αντιστοιχία με το Ελληνικό σύστημα, άλλα στοιχεία υπάρχουν στο Ληξιαρχείο και άλλα στο Δημοτολόγιο, και πολλάκις διαφέρουν) το φαινόμενο της ύπαρξης αντιφατικών πιστοποιητικών δεν είναι καθόλου σπάνιο ούτε για την Ελληνική Δημοκρατία (οι αιτήσεις διορθώσεις ληξιαρχικών πράξεων στο Πρωτοδικείο είναι συνηθέστατη διαδικασία), είναι ακόμη πιο συχνό στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης που αποσπάσθηκαν από το γραφειοκρατικό σύστημα της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και για τον λόγο αυτό  εμφιλοχωρούν  πολλά περισσότερα σφάλματα στο διοικητικό τους σύστημα. 

Σε καμιά περίπτωση δεν υπερασπίζομαι την μη λήψη αποφάσεων ανάκλησης σε περιπτώσεις πλαστότητας ή νόθευσης. Απλά  στέργω στο δικαίωμα των θιγόμενων να έχουν την δυνατότητα ή την ευκαιρία να ανταποδείξουν, παντί νόμιμω τρόπο και μέσο, ότι τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται από τον φάκελο της Διοίκησης. Γιατί μπορεί ένα πόρισμα της Ιντερπολ να θεωρείται ως πλήρη απόδειξη ή ως ¨αντικειμενικό γεγονός¨, αλλά και ένα καινούργιο πιστοποιητικό του Κράτους γέννησης, επικυρωμένο σύμφωνα με την διαδικασία της Χάγης αποτελεί και αυτό αποδεικτικό στοιχείο πλήρους ισχύος. Και σε κάθε περίπτωση, για την αποφυγή λάθους ή σύγχυσης, μπορεί να διεξαχθεί  έλεγχος γνησιότητας και στο καινούργιο πιστοποιητικό. ΑΡΚΕΙ να δοθεί προς τούτο δικαίωμα στον θιγόμενο, να προσκομίσει τα νόμιμα αποδεικτικά του στοιχεία. 

Σε καμιά περίπτωση δεν υφίσταται βλάβη το Ελληνικό Δημόσιο από την εξέταση των αποδεικτικών μέσων που προσκομίζει ο θιγόμενος. Και βέβαια είναι δημόσιας τάξης και κυριαρχικό το δικαίωμα της Ελληνικής Πολιτείας να ανακαλεί την ιθαγένεια όταν συντρέχουν προς τούτο λόγοι, όμως νομίζω ότι είναι το ίδιο σοβαρό για την δημόσια τάξη να μην αφαιρείται η ελληνική ιθαγένεια από κάποιον που είναι Έλληνας. Και επειδή οι Έλληνες δεν περισσεύουν, πρέπει οι ανωτέρω περιπτώσεις να τύχουν ειδικής αντιμετώπισης.

-Καταρχήν πρέπει να δοθεί στους θιγόμενους το δικαίωμα να αμυνθούν πριν την επιβολή του δυσμενούς μέτρου, με την υποχρεωτική τήρηση της συνταγματικής αρχής της προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερομένου, κατά την οποία να έχει την ευχέρεια και την δυνατότητα να προσκομίσει κάθε νόμιμο και έγκυρο αποδεικτικό μέσο. Αν οι αποδείξεις αυτές είναι πειστικές, να  μπορούν να ληφθούν υπόψη από την Διοίκηση για την αποτροπή της έκδοσης απόφασης ανάκλησης της ιθαγένειας, ή αν κριθεί σκόπιμο, να πιστοποιηθεί και τούτων η γνησιότητα. 

- Το ίδιο δικαίωμα να υπάρχει  και ενώπιον των Δικαστηρίων, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν η Διοίκηση  εκτίμησε ορθά ή όχι τα αποδεικτικά μέσα που προσκόμισε ο ενδιαφερόμενος.

- Τέλος θα πρέπει να υπάρξει ειδική ρύθμιση για τις περιπτώσεις που ήδη έλαβε χώρα η ανάκληση της ιθαγένειας, κυρίως για  όσες περιπτώσεις ο θιγόμενος  αρνήθηκε  την βασιμότητα της απόφασης ασκώντας νόμιμα μέσα,   ώστε να γίνει  επαναναφορά των πραγμάτων στην προτέρα της έκδοσης της απόφασης κατάσταση,  να ανασταλεί ή να ακυρωθεί η ισχύς των αποφάσεων αυτών, και να χορηγηθεί στον ενδιαφερόμενο το δικαίωμα να εκθέσει τις απόψεις κατά τα ανωτέρω.