Ο Πόντος ζει μέσα από τους ανθρώπους του

Ο Πόντος ζει μέσα από τους ανθρώπους του. Αυτή είναι η αίσθηση που παίρνει κανείς παρακολουθώντας του κυκλωτικούς χορούς και τα παραδοσιακά ποντιακά ακούσματα. Το Σάββατο 25 Απριλίου η Αλεξανδρούπολη γέμισε με παραδοσιακές στολές και στοιχεία που βρίθουν ποντιακό πολιτισμό και κουλτούρα. Με 700 χορευτές και χιλιάδες θεατές, παιδιά και έφηβοι χόρεψαν και τραγούδησαν, διατρανώνοντας την ποντιακή παράδοση και τις αξίες που δεν φθίνουν, στα πλαίσια του 7ου Παιδικού και Εφηβικού Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών. Το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε στο κλειστό γυμναστήριο Αλεξαδρούπολης “Μιχάλης Παρασκευόπουλος” υπό την αιγίδα της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος και του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Μακεδονίας και Θράκης. Ο «Χ» ταξίδεψε στην πρωτεύουσα του Έβρου μαζί με συλλόγους από την Καβάλα, την Δράμα, την Ξάνθη και φυσικά την Κομοτηνή αλλά και από κάθε άκρη της περιφέρειας, και σας παρουσιάζει όμορφες εικόνες από την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε προς τιμήν του αείμνηστου σπουδαίου Ποντίου Γεώργιου Κανδηλάπτη.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης ήταν ?χορταστικό? και φάνηκε να ικανοποιεί όσους παραβρέθηκαν. Την αρχή σήμανε η είσοδος των λαβάρων των σωματείων και των χορευτών της Περιφέρειας με τον Παμποντιακό Χορό Μονόν Ομάλ που γέμισε όλο το στάδιο. Τραγούδι, νταούλι και λύρα συνόδευαν πάντοτε τους χορούς, φυσικά και με ζωντανή ορχήστρα με πλήθος παραδοσιακών καλλιτεχνών. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν οι επίσημοι χαιρετισμοί, που έδωσαν την σειρά τους στα σωματεία της Δράμας, της Καβάλας και της Θράκης με την παραπάνω σειρά. Η παρουσίαση της εκδήλωσης έγινε από τους Γιάννης Λιανίδη και Γιάννη Χαραλαμπίδη που δεν έχασαν την ζωντάνια και την υπερηφάνειά τους σε καμία στιγμή.

Όπως συνηθίζεται σε τέτοιες εκδηλώσεις αποδόθηκε φόρος τιμής σε έναν μεγάλο Πόντιο, τον Γεώργιο Κανδηλάπτη για την προσφορά του στον πνευματικό ποντιακό πολιτισμό. Γεννήθηκε στην Αργυρούπολη του Πόντου το έτος 1881 και αποφοίτησε από το ιστορικό Φροντιστήριο Αργυρουπόλεως ως δάσκαλος. Δίδαξε σε σχολεία της περιοχής  συλλέγοντας πολύτιμα στοιχεία για την Λαογραφία και τη Δημώδη ποίηση. Από διάφορες υπεύθυνες θέσεις προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στον Ελληνισμό. Κατά την ανταλλαγή διέσωσε και μετέφερε στην Ελλάδα ιστορικά και λαογραφικά κειμήλια από τις Ι. Μονές και την Μητρόπολη Χαλδίας, τα οστά του Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Αλεξίου του Μεγαλοκομνηνού και την περίφημη βιβλιοθήκη της Αργυρουπόλεως «Ο Κυριακίδης». Δημοσίευσε βιβλία και πολυάριθμα άρθρα. Παρασημοφορήθηκε δύο φορές από την πολιτεία. Πέθανε το 1971 στην Αλεξανδρούπολη. 

Από τα σωματεία του Νομού Δράμας πραγματοποιήθηκε και τιμητική βράβευση στην Σοφία Παπαδοπούλου και τον Νίκο Σπυριδόπουλο, για την προσφορά τους στην ποντιακή μουσική παράδοση και κατόπιν οι τιμώμενοι καλλιτέχνες διάνθισαν μουσικά την εκδήλωση. Η κα. Παπαδοπούλου είναι μία από τις ιστορικότερες εν ζωή παραδοσιακές τραγουδίστριες με παρουσία από την δεκαετία του ’50, ενώ ο κ. Σπυριδόπουλος αποτελεί έναν ξεχωριστό λυράρη που έχει θητεύσει κόντρα σε παραδοσιακούς μουσικούς κι έχει μεταλαμπαδεύσει την τέχνη στους νεότερους.

Από τα σωματεία του Νομού Καβάλας πραγματοποιήθηκε τιμητική βράβευση στον Μιχάλη Γωνιάδη για την προσφορά του στην μουσική ποντιακή παράδοση και ο καλλιτέχνης συνέχισε το μουσικό πρόγραμμα μαζί με τον κ. Σπυριδόπουλο. Ο κ. Γωνιάδης είναι συντοπίτης του κ. Σπυριδόπουλου, ενώ έχουν και κοινή καταγωγή από την Σαντά του Πόντου. Διαθέτει συνεργασίες με τους σπουδαιότερους καλλιτέχνες και προέρχεται από λυράρη πατέρα που του μετέδωσε την τέχνη.

Η Ροδοπίτισσα πρόεδρος του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Μακεδονίας-Θράκης Χρύσα Μαυρίδου μίλησε αποκλειστικά στον «Χ» για το πόσο σημαντική είναι η διοργάνωση τέτοιων εκδηλώσεων που αναζωπυρώνουν την ποντιακή παράδοση, για την συνεισφορά της νέας γενιάς στην διαιώνιση της κουλτούρας, αλλά και την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου του 7ου Παιδικού και Εφηβικού Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών. 

«Είμαστε πολύ ευτυχισμένοι, γιατί είναι ο μόνος νομός στον οποίο δεν είχαμε πραγματοποιήσει το φεστιβάλ. Έτσι νιώθουμε ότι ολοκληρώνουμε έναν κύκλο, το πρώτο ταξίδι αυτού του φεστιβάλ». Το γήπεδο μάλιστα δεν χωρούσε όσους παραβρέθηκαν, καθώς η ανταπόκριση ήταν κορυφαία. «Νομίζω το γήπεδο δεν θα μας χωρέσει, αν σκεφτείτε κιόλας ότι έχουμε 700 παιδιά και εφήβους χορευτές από όλη την περιφέρεια, από 5-16 ετών» είπε η πρόεδρος. 

Τόσο στις δηλώσεις της, όσο και στον εναρκτήριο χαιρετισμό που απηύθυνε αναφέρθηκε στο φόρο τιμής στον Γεώργιο Κανδηλάπτη. Τα λόγια της αναδεικνύουν από μόνα τους την προσφορά του: «το γεγονός αφιερώνεται και σε έναν σπουδαίο άνθρωπο. Είναι ο αείμνηστος Γεώργιος Κανδηλάπτης, ένας άνθρωπος του πνεύματος και δάσκαλος με όλη την σημασία της λέξης, με μεγάλη ιστορία και προσφορά για τον ποντιακό πολιτισμό. Αλλά τιμούμε και άλλους ανθρώπους που προσφέρανε στη μουσική παράδοση του τόπου, δηλαδή την Σοφία Παπαδόπούλου, τον Νίκο Σπυριδόπουλο και τον Μιχάλη Γωνιάδη, οι οποίοι έχουν βάλει ένα πολύ σημαντικό λιθαράκι  στην ποντιακή μουσική παράδοση».

Βέβαια δεν λησμόνησε αυτούς οι οποίοι κρατούν τα έθιμα ζωντανά, τους ανθρώπους που σε βάθος χρόνου θα διαδεχτούν τη δική της γενιά, τους νέους. «Το μήνυμά μου όχι μόνο στα σωματεία της Ροδόπης αλλά και στα σωματεία όλου του Ελληνισμού, είναι ότι η ελπίδα μας είναι η νεολαία. Από εκεί αντλούμε δύναμη, κι αυτό που σήμερα θα διατρανώσουμε σε αυτούς τους κυκλωτικούς χορούς είναι η ενότητα, η αγάπη και η αισιοδοξία που μπορούμε να πάρουμε από τα παιδιά αυτά για το μέλλον. Δεν πρέπει να ξεχνάμε το χρέος μας, στους προγόνους μας και στα παιδιά μας. Εμείς θα είμαστε εδώ όσο μπορούμε, αλλά αυτή η νέα γενιά είναι που θα συνεχίσει».

Χαιρετισμό απηύθυνε και ο δήμαρχος της Αλεξανδρούπολης Βαγγέλης Λαμπάκης, ο οποίος ανέδειξε την συνεισφορά του ποντιακού πολιτισμού, ενώ μίλησε και με αισιόδοξα λόγια για τον ελληνισμό γενικότερα. «Όλο το ελληνικό έθνος είναι δίπλα στους Πόντιους. Αυτό είναι το ελληνικό έθνος, αυτός είναι ο ποντιακός πολιτισμός, αυτή είναι η μνήμη, αυτή η ιστορία του, αυτό εδώ το ?παρών?. Επτακόσια παιδιά που μας δίνουν τη δύναμη της αισιοδοξίας, να πιστεύουμε ότι αυτή η Ελλάδα, με την ιστορική μνήμη δεν μπορεί παρά να ευδοκιμήσει και πάλι, γιατί στο πέρασμα των αιώνων σταθήκαμε και θα σταθούμε και σήμερα απέναντι σε λαούς, οι οποίοι δεν μπορούν να μας αγγίξουν στο ελάχιστο στην ιστορία και στην αξία. Αισιόδοξοι λοιπόν, γιατί είμαστε Πόντιοι πάνω απ? όλα. Να είστε γεροί και να διοργανώνετε στην περιφέρειά μας τέτοιες εκδηλώσεις. Την αγάπη μου» είναι οι κουβέντες που απηύθυνε, αναγνωρίζοντας την συνεισφορά των Ποντίων στον Ελληνισμό, με τους παρουσιαστές να τονίζουν ότι με αυτά τα λόγια έγινε Πόντιος στην καρδιά.

Στο μεταξύ πλησιάζει η ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, η 19η Μαΐου. Η ιστορική ευθύνη των λαών απέναντι σε αυτό το διεθνώς αναγνωρισμένο όρο είναι εξαιρετική, ενώ οι Πόντιοι στέκονται και δίπλα στους Αρμενίους, αναδεικνύοντας τη δική τους προσπάθεια για νομική αναγνώριση του ιστορικά αποδεδειγμένου όρου «γενοκτονία» από τα Κοινοβούλια όλων των κρατών.