Ο ποδηλατόδρομος πουλάει?

«Η ζωή είναι σαν να οδηγάς ένα ποδήλατο – για να μπορέσεις να κρατήσεις την ισορροπία σου πρέπει να συνεχίσεις να κινείσαι. Το σκέφτηκα καθώς έκανα βόλτα με το ποδήλατο». Αυτό έλεγε ο Albert Einstein όταν αναφέρονταν στη θεωρία της σχετικότητας και το υιοθέτησα γιατί ταιριάζει απόλυτα στην σκέψη μου για την καθημερινότητα στην Κομοτηνή. Μία καθημερινότητα που αγκομαχεί στην κίνησή της, προσπαθώντας να ισορροπήσει από τις τέσσερις ρόδες του αυτοκινήτου, στις δύο ρόδες του ποδηλάτου, αλλά που επιβάλλεται να κινηθεί και να εξελιχθεί ακόμα και αν πρέπει να σπάει ταμπού, να αλλάξει νοοτροπίες και στερεότυπα. Μία καθημερινότητα που τείνει να γίνει προεκλογικό πυροτέχνημα και ενώ ακόμα απέχουμε δύο μήνες περίπου από τις εκλογές, αφού τελικά αποδεικνύεται ότι ο ποδηλατόδρομος πουλάει…

Παίρνω αφορμή από τις ανακοινώσεις των υποψήφιων δημάρχων που εμφανίζονται όλο και πιο συχνά εστιάζοντας στο πλέον πολυσυζητημένο θέμα, αλλά και τα εκατοντάδες σχόλια που κατακλύζουν κάθε αναφορά ή δημοσίευμα σχετικά με το έργο. Βρίσκομαι στο κέντρο της Κομοτηνής και φωτογραφίζω τις εργασίες που εξελίσσονται στην οδό Ορφέως. Αμέσως το μυαλό μου κατακλύζουν εικόνες ?Καΐρου. Ένα ταξίδι πραγματικό μάθημα για μένα για το τι σημαίνει να απουσιάζει κάθε έννοια κυκλοφοριακής αγωγής και η κόρνα να αποτελεί προέκταση του χεριού του οδηγού, τα πεζοδρόμια να μετατρέπονται σε πάρκινγκ, οι πεζοί να κάνουν ελιγμούς ανάμεσα σε μαινόμενους «μαχητές των δρόμων», τα φανάρια και οι αστυνομικοί να έχουν ρόλο διακοσμητικό, το ασθενοφόρο να παλεύει με τα δευτερόλεπτα και εσύ, ο ξένος επισκέπτης, αποσβολωμένος από το χάος, να μην ξέρεις που πρέπει να κάνεις το επόμενο βήμα σου, αφού δρόμος και πεζοδρόμιο αποτελούν το ίδιο και το αυτό.

Μπορεί όμως η καθημερινότητα μίας πόλης 7 εκατομμυρίων κατοίκων να έχει σχέση με την πόλη μας των 60.000 κατοίκων; Κι όμως όλα τα παραπάνω θα μπορούσα να τα χρησιμοποιήσω για να περιγράψω την καθημερινότητα της δικής μου πόλης. Και μάλιστα σε αυτές τις εικόνες θα πρόσθετα και τις εικόνες εκείνες όπου κυριαρχούν τα διάφορα αυτοσχέδια εμπόδια που σκαρφίζεται και χρησιμοποιεί ο κάθε ένοικος σπιτιού ή επαγγελματίας, από σκαμπό και κάσες, μέχρι, κούτες, κράνη και μηχανάκια, για να μου στερήσει παρανόμως μία από τις ελάχιστες θέσεις πάρκινγκ. Αναρωτήθηκα, λοιπόν, αυτό θέλουμε για την πόλη μας; Τόσο πολύ μας αρέσει αυτή η κατάσταση και θέλουμε να διαιωνίζεται επ’ αόριστον;

Κάποτε ο σημερινός υποψήφιος δήμαρχος Νεκτάριος Δαπέργολας αναφερόμενος στην Κομοτηνή την είχε χαρακτηρίσει Καλκούτα. Τότε τον είχα θεωρήσει υπερβολικό, αλλά σήμερα θα αναθεωρήσω αν συνδέσω τον χαρακτηρισμό του με το κυκλοφοριακό χάος και όχι με τους πλημμυρισμένους δρόμους, όπως είχε κάνει αυτός. Κι όσο για τις «διακοσμητικές παρεμβάσεις» που επικαλείται η υποψήφια δήμαρχος Φελίνα Καζάκου ότι έχουν γίνει στον δακτύλιο του ποδηλατοδρόμου και σύμφωνα με την ανακοίνωση της, δεν μπορούν να καλύψουν τις κακοτεχνίες του έργου, το οποίο ακυρώνεται και αυτοκαταργείται στην πράξη, θα μπορούσα εγώ να προσθέσω στην ανακοίνωσή της τα πεζοδρόμια που δεν αυτοκαταργούνται, έτσι από μόνα τους, αλλά καταργούνται από τα σταθμευμένα οχήματα, τις πλατείες που επίσης δεν είναι δυνατόν να αυτοκαταργούνται, αλλά τις καταργούν κάποιοι. Και όσο για την αγωνία που εισπράττουν οι άνθρωποι στην παράταξη «Εμείς?η Πόλη», από τους Κομοτηναίους που, όπως λένε, διαμαρτύρονται, γιατί έχει διαταραχθεί η λειτουργικότητα της πόλης μας, αναρωτιέμαι πως ήταν πριν η αδιατάραχτη λειτουργικότατα στην πόλη μας; Κι αναρωτιέμαι ως οδηγός, ως άνθρωπος που λατρεύει το αυτοκίνητό του και δε χρησιμοποιεί ποδήλατο, αλλά λόγω της δουλειάς και της ταχύτητας που απαιτεί αυτή αναγκάζεται εκτός από τα πόδια να κινείται κυρίως με μηχανάκι ή αυτοκίνητο, που δυσκολεύεται να παρκάρει καθημερινά και που πρέπει να περιμένει υπομονετικά στις ουρές των οχημάτων για να φτάσει στον προορισμό. Όλα αυτά δηλαδή τα πολύ ωραία που συνέβαιναν και πριν αρχίσουν οι εργασίες του ποδηλατόδρομου. 

Και συνεχίζω να αναρωτιέμαι "η ελευθερία της μετακίνησης και της ανεμπόδιστης ανάπτυξης" γίνεται με τα διπλοπαρκαρίσματα, με τα αυτοκίνητα πάνω σε πεζοδρόμια, κλείνοντας τις ράμπες των ΑμεΑ, και όλα τα υπόλοιπα "όμορφα"; Γιατί αυτή την ανάπτυξη και την ελευθερία κίνησης είχαμε μέχρι σήμερα στην Κομοτηνή. Η στάθμευση στους δρόμους, τα πεζοδρόμια και τον ποδηλατόδρομο στην Κομοτηνή έχει αναχθεί σε μαγκιά, ενώ στην πραγματικότητα είναι παράνομη κατάληψη οδοστρώματος, είναι αλαζονεία, ιδιοτέλεια, ιδιοτροπία και κακή συμπεριφορά και εν τέλει τιμωρείται από τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Βέβαια ας μην πάμε πολύ μακριά, εδώ μία επαρχία όπως οι Σάπες, αντιμετωπίζουν κυκλοφοριακό πρόβλημα και μάλιστα σοβαρό, είναι δυνατόν να ξέφευγε μία αντικειμενικά μεγαλύτερη πόλη όπως η Κομοτηνή;

Κι όμως έτσι μας είχαν συνηθίσει και όταν ξεσυνηθίσαμε, τότε ξεσηκωθήκαμε. Όπως ξεσηκωθήκαμε όταν πεζοδρομήθηκε η Βενιζέλου και η κεντρική πλατεία Ειρήνης (σ.σ. οι παλαιότεροι σίγουρα θα θυμούνται καλύτερα από μένα), αλλά σήμερα θέλουμε να μεταφέρουμε την επιχείρησή μας στους πεζόδρομους. Εκεί πάμε όταν θέλουμε να κάνουμε βόλτα με το παιδί μας, το φίλο μας και τη φίλη μας, όταν θέλουμε να περπατήσουμε αμέριμνοι κοιτώντας τις βιτρίνες και όχι κοιτώντας πως θα βρούμε διέξοδο ανάμεσα στα κατειλημμένα από οχήματα πεζοδρόμια και οδηγούς που μπορούν ακόμα και να μας χτυπήσουν για να φτάσουν πιο γρήγορα στο επόμενο μποτιλιάρισμα. 

Δεν ξεσηκωθήκαμε όμως που καμία μέχρι σήμερα δημοτική αρχή δε μερίμνησε πραγματικά και σοβαρά για το μεγαλύτερο σήμερα πρόβλημα της Κομοτηνής, το κυκλοφοριακό, δεν ξεσηκωθήκαμε όταν οι κυκλοφοριακές μελέτης εκτελούνταν πληρώνονταν, αλλά έμεναν χαρτιά, δεν ξεσηκωθήκαμε όταν το μοναδικό δημοτικό παρκινγκ της πόλης δόθηκε σε ιδιώτη ενώ θα μπορούσε να αναβαθμιστεί σε πολυόροφο κτίριο στάθμευσης, όταν οι αυτοδιοικητικοί μας σφύριζαν αδιάφορα στην ανάγκη δημιουργίας θέσεων στάθμευσης. Και συνεχίζουμε να μην ξεσηκωνόμαστε, όταν διερχόμενα λεωφορεία με επισκέπτες φτάνουν στην Κομοτηνή αλλά δε βρίσκουν να σταθμεύσουν ούτε καν στις θέσεις που προορίζονται γι? αυτά, γιατί είναι μονίμως κατειλημμένες με αποτέλεσμα να φεύγουν αυτοί και τα χρήματα που θα μπορούσαν να αφήσουν στην πόλη μας. Και φυσικά δε θα ξεσηκωθούμε όταν ο αστυνομικός της τροχαίας θα προσπεράσει το παράνομα παρκαρισμένο αυτοκίνητο και τον ασυνείδητο οδηγό που έχει ανάψει αλάρμ και πίνει καφέ, απολαμβάνοντας μαζί με τον καπουτσίνο του και τα κορναρίσματα από τις ουρές οδηγών που σχηματίζονται εξαιτίας του. Και φυσικά δε θα ξεσηκωθούμε γιατί πάνω απ? όλα ο αστυνομικός είναι φίλος μας και τον καλοπιάνουμε ώστε να αποφύγουμε το πρόστιμο όταν βρει το δικό μας αυτοκίνητο παράνομα σταθμευμένο. 

Λυπάμαι πολύ γιατί υπάρχουν πόλεις, όχι μόνο ευρωπαϊκές, αλλά και στην Ελλάδα, που έλυσαν την δεκαετία του '70 πολλά από τα προβλήματα που ταλανίζουν την τοπική μας κοινωνία ακόμα και σήμερα, στο 2014! Και θα λυπηθώ ακόμα περισσότερο (σ.σ. αν ακόμα είμαι εδώ για να γράφω) αν επανέλθω στο θέμα του ποδηλατόδρομου μετά από μία πενταετία με αφορμή μία εικόνα του μέλλοντος με μία μητέρα να μετακινεί τον (κρανοφόρο) πιτσιρικά της πάνω στο ποδήλατο, ανάμεσα σε? ανυπόμονους οδηγούς αυτοκινήτων. 

Δεν έχει σημασία ποια δημοτική αρχή εμπνεύστηκε το έργο και ποια το υλοποίησε, και αν κάποιοι προεκλογικώς υιοθετήσουν ή εν πάση περιπτώσει υποσχεθούν ή όχι την κατασκευή υποδομών στήριξης της κίνησης με ποδήλατο. Σημασία έχει ότι το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη και είναι καιρός να δούμε επιτέλους ένα συνολικό σχέδιο και συγκεκριμένα βήματα υλοποίησης, προκειμένου ο ποδηλατόδρομος να μην καταντήσει να γίνει ένα έργο ? φάντασμα.