Ο μακρύς δρόμος της απεξάρτησης για τον Αϊχάν και τον Ανδρέα

Για κάποιους η σημερινή παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών είναι ευκαιρία για ευχολόγια, δηλώσεις και γιορτές, για κάποιους άλλους όμως είναι μία ακόμα ημέρα στο μακρύ δρόμο της απεξάρτησης, της δύσκολης πραγματικότητας που περνάει από την πόρτα του ΟΚΑΝΑ Κομοτηνής. Ο Αϊχάν Χασάν και ο Ανδρέας Νιζαμίδης τους οποίους συνάντησε ο «Χ» στην αναμονή για τη μονάδα φαρμακευτικής αντιμετώπισης της εξάρτησης, αποτελούν τα πρόσωπα της σημερινής ημέρας, συμβολικής για ορισμένους, πραγματικής για τους ίδιους. Αυτοί είναι που δίνουν στην πράξη τη μάχη τους κατά των ναρκωτικών, έχοντας για σύμμαχο μόνο τον εαυτό τους. Άλλωστε το παραδέχονται και οι δύο ότι η απεξάρτηση ξεκινάει από τους ίδιους. Έχουν και οι δύο ζήσει για πολλά χρόνια στον κόσμο των ναρκωτικών, στερήθηκαν πολλά, σχέσεις, φιλίες, δουλειά, όμως παλεύουν για την ευκαιρία να ζήσουν χωρίς εξαρτήσεις. 

Την ευκαιρία αυτή τη βρήκαν στη μονάδα του ΟΚΑΝΑ που στεγάζεται στο νοσοκομείο Κομοτηνής. Το υποκατάστατο βουπρενορφίνη για άτομα εξαρτημένα από οπιούχες ουσίες χορηγεί η μονάδα του Οργανισμού Κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ), δίνοντας τη δυνατότητα επανένταξης. Περίπου 20 άτομα εξυπηρετούσε τον Μάιο του 2012, μετρώντας ήδη τους πρώτους μήνες ζωής του. Πλέον χορηγεί το υποκατάστατο σε δεκάδες τοξικομανείς. Το φάρμακο που χορηγείται σε μορφή χαπιού ονομάζεται βουπρενορφίνη και είναι ένα συνθετικό οπιούχο, το οποίο έχει τη δυνατότητα να χορηγείται κάθε δεύτερη ή τρίτη μέρα. Έτσι διαμορφώνονται οι σταθερές μέρες χορήγησης στην μονάδα του ΟΚΑΝΑ, δηλαδή Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή για τους περισσότερους. Αυτό δεν αποκλείει το ενδεχόμενο χορήγησης του υποκατάστατου και άλλες ημέρες την εβδομάδα, εφόσον κάποιος χάσει τη χορήγηση των άλλων ημερών. Είναι ένα φάρμακο ιδιαίτερα ασφαλές, το οποίο, βοηθάει τα άτομα να σταματήσουν τη χρήση ηρωίνης, σταματά όλα τα στερητικά και είναι σημαντικό ότι καταπολεμά την «δίψα» από τη χρήση ηρωίνης.

Περίπου 1,5 χρόνο παρακολουθεί πρόγραμμα απεξάρτησης ο 35χρονος Αϊχάν Χασάν, χρήστης ναρκωτικών από τα 20 του χρόνια. Ζούσε στην Αθήνα όταν για πρώτη φορά ήρθε σε επαφή με τον κόσμο των ναρκωτικών, «οι παρέες…» θα μας πει. «Στην Αθήνα άμα έχεις λεφτά πίνεις?ήταν μία συνήθεια, μία αρρώστια. Εγώ δεν το έπινα επειδή ήταν αρρώστια, αλλά επειδή είχα λεφτά, τα λεφτά με χάλασαν», παραδέχεται με όλη του την ειλικρίνεια. Δέχεται να μιλήσει και δεν κρύβει το πρόσωπό του. Είχε προσπαθήσει και στο παρελθόν πολλές φορές να σταματήσει τα ναρκωτικά. «Έκοβα αλλά άρχιζα ξανά, αν έχεις λεφτά και αν στεναχωρηθείς εκεί που είναι να πιεις ξύδια, πίνεις ναρκωτικά». Η διαδικασία απεξάρτησης, σύμφωνα με τον Αϊχάν, «εξαρτάται από σένα, αν πεις δε θα ξαναπιώ, δεν ξαναπίνεις». Σήμερα δηλώνει τη θέλησή του να σταματήσει, αφού η εξάρτηση του στέρησε πολλά «στερούν πολλά πράγματα τα ναρκωτικά», γι’ αυτό συμβουλεύει τους νέους να προσέχουν τις παρέες τους, να μην μπλέξουν. Είναι παντρεμένος, έχει παιδί στο γυμνάσιο και σε αυτό θέλει να επικεντρωθεί. 

Χρήστης ναρκωτικών από το 1996, από τη στιγμή που απολύθηκε από το στρατό, ο 40χρονος σήμερα Ανδρέας Νιζαμίδης είναι στο πρόγραμμα απεξάρτησης της μονάδας της Κομοτηνής για 1,5 χρόνο, όμως θέλει να τελειώσει, επιτέλους να απεξαρτηθεί. Δηλώνει κουρασμένος γι? αυτό προσπαθεί «χαμηλώνω τη δόση μόνος μου, γιατί θέλω να φύγω από το πρόγραμμα, δε θέλω να έρχομαι, θέλω να τελειώσω». Έκανε χρήση ναρκωτικών για περισσότερο από 15 χρόνια, αλλά ήρθε η στιγμή που αισθάνθηκε ότι πρέπει να σταματήσει, είδε ότι οδηγείται σε αδιέξοδο. Είχε ατύχημα με το αυτοκίνητο εξαιτίας της χρήσης, έχασε τη δουλειά του και τώρα είναι πολύ δύσκολο να ξαναβρεί δουλειά. Όλα πρέπει να γίνουν από την αρχή, μας λέει. Δηλώνει όμως αισιόδοξος γιατί βρήκε ένα αποκούμπι, τη μονάδα του ΟΚΑΝΑ στην Κομοτηνή. «Από τότε που άνοιξε η μονάδα ΟΚΑΝΑ πολύ βοηθάει, όταν προσπάθησα μόνος μου να κόψω τα  ναρκωτικά ήταν δύσκολα, πρέπει κάποιος να βοηθήσει».

Ο τοξικομανής μπορεί να χτυπήσει τις πόρτες πολλών προγραμμάτων. Ελάχιστες φορές αποδίδουν αμέσως η πρώτη ή η δεύτερη προσπάθεια. Γι' αυτό είναι αναγκαίο να υπάρχουν πολλά και διαφορετικά προγράμματα για να μπορεί ο χρήστης να επιλέξει το κατάλληλο. Η εξάρτηση από τα ναρκωτικά είναι κοινωνικό πρόβλημα κι ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται, γι? αυτό και είναι απαραίτητο να υπάρχουν δομές όπως αυτή της Κομοτηνής, όπου ο Αϊχάν και ο Ανδρέας μπορούν να βρουν την ευκαιρία της απεξάρτησης. 

Το μήνυμα ελπίδας για σήμερα είναι ότι οι διαταραχές από τη χρήση των ναρκωτικών είναι και προλήψιμες και θεραπεύσιμες.