Μύρισε ?Πάσχα

Πρώτες τη σκυτάλη πήραν οι Λαζαρίνες του Μορφωτικού Ομίλου Κομοτηνής. Τα κορίτσια των τμημάτων των παραδοσιακών χορών, ντυμένα με παραδοσιακές φορεσιές, βρέθηκαν το μεσημέρι του Σαββάτου 4 Απριλίου στην κεντρική πλατεία της πόλης μας και σε κεντρικές οδούς, τραγουδώντας τα όχι και τόσο γνωστά στους πολλούς «κάλαντα του Λαζάρου», που προμηνύουν την Ανάσταση του Κυρίου. 

Πλαισιωμένα τα κορίτσια από την αντιπρόεδρο του συλλόγου Ξένια Κυριαζίδου, περιέφεραν, όπως επιτάσσει το έθιμο από την εποχή της τουρκοκρατίας, τον «Λάζαρο», έναν ξύλινο σταυρό που κρύβεται πίσω από ένα ομοίωμα κούκλας, και προσέφεραν στον κόσμο γλυκίσματα και ευχές για Καλό Πάσχα, ενώ ο κουμπαράς τους δέχτηκε φιλοδωρήματα. Τις «Λαζαρίνες» συνόδευε ο νέος πρόεδρος του ΜΟΚ, Στέφανος Κούκλαρης και πολλοί ήταν οι πολίτες που έσπευσαν να δουν από κοντά τις Λαζαρίνες σχηματίζοντας έναν κύκλο γύρω από αυτές, χειροκροτώντας τες θερμά και δίνοντας το σχετικό φιλοδώρημα. Οι Λαζαρίνες τραγούδησαν τα κάλαντα και στο γραφείο του μητροπολίτη Μαρωνείας και Κομοτηνής. 

Τη Μεγάλη Δευτέρα επέλεξαν να τραγουδήσουν τα κάλαντα του Λαζάρου οι Ηπειρώτες του νομού Ροδόπης. Καθώς ξεκίνησε η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα πλησιάζει, θυμόμαστε έθιμα παλαιότερων... εποχών. Ένα από αυτά, τα κάλαντα του Λαζάρου, αναβίωσαν στην Κομοτηνή από το σύλλογο Ηπειρωτών Ν. Ροδόπης και στα γραφεία του «Χ». Η επίσκεψη των μικρών και μεγάλων μελών του συλλόγου ήταν μία έκπληξη το πρωί της Δευτέρας 6 Απριλίου για τους εργαζόμενους της εφημερίδας. Το Σάββατο του Λαζάρου είναι από τις μεγαλύτερες γιορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας και θεωρείται η «πρώτη γεύση» της Μεγάλης Εβδομάδας. Μέρα νίκης της ζωής επί του θανάτου. Όσοι πολίτες συνάντησαν τα μέλη του συλλόγου Ηπειρωτών τη Μεγάλη Δευτέρα στους δρόμους της πόλης μας, είχαν έναν καλό λόγο να πουν για την πρωτοβουλία τους και φυσικά κάποιο φιλοδώρημα να δώσουν, ευχόμενοι καλό Πάσχα.

Το Σάββατο του Λαζάρου ο σύλλογος γυναικών Μικρού Κρανοβουνίου με τη συνδρομή μικρών παιδιών τραγούδησε σπίτι – σπίτι τα κάλαντα και θύμισε σε όλους μικρούς και μεγάλους το έθιμο της ημέρας. Το Σάββατο του Λαζάρου, το έχει περιβάλει ο λαός μας με όμορφα έθιμα. Ένα από αυτά είναι τα κάλαντα του Λαζάρου. Τα κάλαντα αυτά, τα τραγουδούν τα Λαζαράκια-Λαζαρίνες. Από την προηγούμενη έχουν μαζέψει λουλούδια και με αυτά έχουν στολίσει καλαθάκια. Με αυτά τα καλαθάκια γυρνούν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν: Ήρθε ο Λάζαρος ήρθαν τα βάγια, ήρθε η Κυριακή που τρων'τα ψάρια. Σήκω Λάζαρε και μην κοιμάσαι, ήρθε η μάνα σου από την πόλη, σου'φερε χαρτί και κομπολόι. Γράψε Θόδωρε και συ Δημήτρη, γράψε Λεμονιά και κυπαρίσσι. Το κοφνάκι μου θέλει αυγά,κι η τσεπούλα μου θέλει λεφτά.Βάγια,βάγια των βαγιών, τρώνε ψάρι και κολιό και την άλλη Κυριακή τρώνε το παχύ τ'άρνι. Οι νοικοκυραίοι που άκουγαν τα κάλαντα, έδιναν στις Λαζαρίνες αυγά, χρήματα, φρούτα και διάφορα φαγώσιμα. Ό,τι είχε το κάθε σπίτι δόθηκε και φέτος στα παιδιά και τις γυναίκες του συλλόγου Μικρού Κρανοβουνίου. 

Στον Πόντο αλλά και στα μέρη που εγκαταστάθηκαν οι Πόντιοι, μέχρι και την δεκαετία του ’60, την Κυριακή των Βαΐων τα παιδιά περιφέρονταν στα σπίτια και έψελναν τα παρακάτω: Βάϊ βάϊ το βαγιό τρώγω ψάρι και κολιό και την άλλεν Κερεκήν τρώγω κόκκινον ωβόν. Βάϊ βάϊ το βαΐ τρώγω ψάρι και χαψί και την άλλεν Κερεκήν τρώγω το Παχύν τ? αρνί. Το φιλοδώρημα ήταν συνήθως καραμέλες ή στην καλύτερη των περιπτώσεων αυγά. Πολλές φορές όμως λόγω της φτώχειας έδιναν στα παιδιά βρασμένο καρπό καλαμποκιού το οποίο ονομαζόταν «τσιγκούλια». 

Στο τέλος λοιπόν του ψαλμού προέτρεπαν τα παιδιά τους οικοδεσπότες να μην τους δώσουν «τσιγκούλια» αλλά αυγά λέγοντας: Τα ωβά τ? εμέτερα τα τσιγκούλια τ? εσέτερα. Το έθιμο, αναβίωσε και φέτος την Κυριακή 5 Απριλίου ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου "Η Κερασούντα και το Γαρς" χάρη στην αεικίνητη πρόεδρο Χρύσα Μαυρίδου και την γραμματέα Μελίνα Σαββίδου. Τα παιδιά του συλλόγου, είπαν τα κάλαντα και μάζεψαν τα κερκέλια τους, τα χαρακτηριστικά κουλούρια που ετοιμάζουν στο χωριό από το Σάββατο του Λαζάρου...Τα «κερκέλια» είναι ένα είδος κουλουριού, που το φτιάχνουν οι πόντιες νοικοκυρές το Σάββατο του Λαζάρου για να το δώσουν στα παιδιά που θα ψάλλουν την άλλη μέρα.