Το μνημόνιο 1 έδειξε το δρόμο της απορύθμισης του εργατικού δικαίου Το μνημόνιο 2 άλλαξε το ρου της ιστορίας του εργατικού δικαίου

«Οι εργασιακές σχέσεις στην εποχή των μνημονίων και οι περικοπές των συντάξεων ενόψει των πρόσφατων αποφάσεων των ελληνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων» είναι το θέμα της εκδήλωσης που διοργανώνει ο Δικηγορικός Σύλλογος Ροδόπης την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου στις 17.00 το απόγευμα στο ίδρυμα Παπανικολάου στην Κομοτηνή με ομιλητές τους Δημήτριο Ζερδελή, καθηγητή Νομικής Α.Π.Θ., Άγγελο Στεργίου, καθηγητή Νομικής Α.Π.Θ., Λευκή Κιοσσέ – Παυλίδου, επίκουρη καθηγήτρια Νομικής Δ.Π.Θ. Παρεμβαίνει ο Δημήτριος Γούλας, διδάκτωρ Νομικής Α.Π.Θ.. Το μνημόνιο 1 έδειξε το δρόμο για την απορύθμιση του εργατικού δικαίου. Το μνημόνιο 2 κυριολεκτικά άλλαξε το ρου της ιστορίας του εργατικού δικαίου στην χώρα μας, είπε η Λευκή Κιοσσέ ? Παυλίδου, επίκουρη καθηγήτρια Νομικής Δ.Π.Θ. στην οποία ο «Χ» έθεσε κρίσιμα ερωτήματα για τις εργασιακές σχέσεις στην εποχή των μνημονίων.

- Το ένα μετά το άλλο άρχισαν να αλλάζουν την πρώτη διετία, δηλαδή από το 2010 μέχρι και το 2012 σηματοδοτούνται οι πιο δραστικές αλλαγές, στο συλλογικό ιδιαίτερα, που είναι ο κορμός οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας, αλλά και στο ατομικό εργατικό δίκαιο. Οι νόμοι ψηφίζονταν διαδοχικά. Το μνημόνιο 1 ψηφίστηκε στις 6 Μαΐου του 2010, ενώ τρεις μήνες μετά, στις 17 Αυγούστου του 2010, ψηφίζεται άλλος νόμος. Γι’ αυτό και θα δείτε ότι σε αυτό το διάστημα των δύο χρόνων έχουμε εισαγωγές δικαίου, το οποίο στη συνέχεια τροποποιείται ή καταργείται προς το δυσμενέστερο. Η κατάργηση που έγινε αφορά τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας και την προσφυγή στην διαιτησία. Ειδικότερα για να πάνε εργοδότες και εργαζόμενοι στη διαιτησία, θεσπίστηκε ότι πρέπει να πάνε μόνο με κοινή συμφωνία των δύο μερών, ενώ πρώτα μπορούσε να πάει κάποιος και μονομερώς. Ως προς αυτό το σημείο, η πρόσφατη απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματική αυτή την διάταξη, γι? αυτό και ψηφίστηκε στις 10 Οκτωβρίου νέος νόμος, ο οποίος επαναφέρει τη διαιτησία όπως ίσχυε. Το πρώτο στην ουσία καταργούσε τη διαιτησία. Αυτό κρίθηκε αντισυνταγματικό, διότι πράγματι προσκρούει στο άρθρο 22 και 23 του Συντάγματος, αλλά υπάρχουν κι άλλες διατάξεις, όπως πχ η διάταξη που έδωσε προβάδισμα στις ενώσεις προσώπων μέσα στις επιχειρήσεις, με σκοπό να υπογραφούν οι επιχειρησιακές συμβάσεις και με σκοπό να κατέβουν οι μισθοί στα όρια της εθνικής γενική σύμβασης εργασίας. Το 2012 έγιναν 960 τέτοιες συμβάσεις, ούτε μία από τις οποίες ανέβαζε το όριο τον αποδοχών, αλλά το κατέβαζε στα όρια της εθνικής γενικής σύμβασης εργασίας. Αυτές έχουν τριετή διάρκεια και συνεχίζουν να ισχύουν, ήταν δηλαδή ένας μηχανισμός, προκειμένου να κατέβουν οι μισθοί στα όρια των εθνικών γενικών.

-Είναι ένας φαύλος κύκλος. Όλα συμβάλλουν στο να μη γίνεται κατανάλωση, γιατί οι μισθωτοί έχουν χάσει πολύ μεγάλο μέρος της αγοραστικής τους δύναμης. Όλα γίνονται υπό την πίεση της οικονομικής κατάστασης που βιώνει η χώρα μας και όλοι οι πολίτες της. Όσοι είμαστε κάτοικοι αυτού του τόπου, έστω κι αν άμεσα δεν το υφίσταται κάποιος, όλο και κάποιο μέλος στην οικογένειά του υφίσταται την ανεργία πλέον. Τα τελευταία 5 χρόνια έχουν χαθεί περίπου 1 εκ. θέσεις εργασίας κι έχουν κλείσει το 36% των επιχειρήσεων, δηλαδή έχουν υποστεί ζημιά όλοι.

-Από ό, τι διάβασα στην έκθεση του ινστιτούτου της ΓΣΕΕ, η οποία δημοσιεύτηκε το τέλος τους 2013, η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας σήμερα ?και η ευρωπαϊκή έχει πρόβλημα- βρίσκεται σε ανάλογες συνθήκες οικονομικής ύφεσης, δηλαδή ένα κραχ ανεργίας, μετά από αυτές που ακολούθησαν το κραχ της χρηματαγοράς το 1929. Είναι πολύ μεγάλο το πρόβλημα της ανεργίας στην χώρα μας, ιδιαίτερα των νέων. 

-Οτιδήποτε οικοδομηθεί, είτε σπίτι είτε σχέση είτε ένα κοινωνικός κράτος δικαίου, χρειάζεται χρόνο. Το να το γκρεμίσεις δε θέλει τον ίδιο χρόνο. Στην απάντησή σας, για να ανακτηθούν αυτά, ιδιαίτερα οι θέσεις εργασίας, σύμφωνα με την έκθεση, χρειάζονται τουλάχιστον 20 χρόνια και μάλιστα με αύξηση του ΑΕΠ 4,2%. Αυτές οι 930.000 θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν από το 1992 μέχρι το 2008 στην χώρα μας. Ό,τι δημιουργήθηκε στα 17 χρόνια, χάθηκε στα 4. 

-Οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης, αυτών δηλαδή που απασχολούνταν και πλήρωναν εισφορές για 8ωρο, το 2009 ήταν το 79%, το 2012 κατήλθε στο 45%. Αν λοιπόν σκεφτεί κανείς, ότι έχουμε περισσότερο από το μισό μείωση, καταλαβαίνετε πόσοι νέοι πρέπει να δουλέψουν, για να πληρώσουν την σύνταξη του πατέρα τους και όχι τη δική τους. Έτσι η λογική λέει ότι πραγματικά και οι κύριες συντάξεις θα έχουν πρόβλημα. Δεν είμαι οικονομολόγος, αλλά ο καθένας μέσα από την εργασία του σκέφτεται και κοιτάει το μέλλον και κυρίως το μέλλον των νέων ανθρώπων. Η λογική, όμως, λέει ότι, αφού τα ποσοστά είναι τόσο δύσκολα και τόσο αμείλικτα ?ήδη καταγράφονται όλα αυτά- δεν χρειάζεται κανείς να ξέρει  πολλά οικονομικά, για να καταλαβαίνει ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο να έχουμε ετήσια αύξηση του ΑΕΠ 4,2%, για να δημιουργήσουμε το 1 εκ. θέσεις εργασίας που χάθηκε. Και με μία ανεργία που η ΓΣΕΕ την εκτιμά γύρω στο 31% και μια πλήρη απασχόληση που καταγράφεται στο 45% των συμβάσεων, αντιλαμβάνεστε πόσοι άνθρωποι θα πρέπει να δουλέψουν για να πληρώσουν τις συντάξεις. Και εδώ θα ήθελα να σημειώσω ότι κατά την περίοδο αυτής της οικονομικής κρίσης και ύφεσης που διέρχεται η χώρα από το 2009 μέχρι το 2012, παρουσιάζει και μεγάλη αύξηση και η ανασφάλιστη και η αδήλωτη εργασία, δηλαδή το 2012 καταγράφεται ένα ποσοστό 36%.

-Κάθε δικαίωμα, όταν περιορίζεται, ψαλλιδίζεται ή καταργείται, ο κάθε άνθρωπος που θεωρεί ότι αδικείται προσφεύγει στη δικαιοσύνη. Προσωπικά θεωρώ ότι η τακτική δικαιοσύνη, δηλαδή ο δικαστής του πρωτοδικείου, αντιστέκεται πολύ περισσότερο από τη διοικητική δικαιοσύνη. Δηλαδή πάρα πολλές αποφάσεις της τακτικής δικαιοσύνης, κάνοντας έλεγχο της συνταγματικότητας του μέτρου, είπαν ότι είναι αντισυνταγματικό αυτό το μέτρο, λόγου χάρη η διαθεσιμότητα. Αντίθετα οι αποφάσεις και σε επίπεδο ολομέλειας του ΣτΕ, όσες βγήκαν από το 2012, έκριναν στη συντριπτική πλειοψηφία, ότι οι ρυθμίσεις δεν έχουν πρόβλημα συνταγματικότητας. Κατά τη γνώμη μου «ταυτίζοντας» το δημοσιονομικό συμφέρον με το δημόσιο συμφέρον, είμαστε τα τελευταία 4-5 χρόνια σε μόνιμη κατάσταση έκτακτης ανάγκης.