Μία υπόθεση υπερχρεωμένου νοικοκυριού δέχθηκε το Ειρηνοδικείο Κομοτηνής σε τρεις μήνες!

Περισσότερη γραφειοκρατία και μεγαλύτερο κόστος έφερε ο αναθεωρημένος νόμος Κατσέλη, που είναι σε ισχύ από τον περασμένο Αύγουστο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα Ειρηνοδικεία σε όλη την Ελλάδα να μη δέχονται υποθέσεις το τελευταίο τρίμηνο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ειρηνοδικείου Κομοτηνής, το οποίο από τον Αύγουστο, οπότε έγινε η αναθεώρηση, μέχρι σήμερα, δέχθηκε μία και μόνο υπόθεση υπερχρεωμένου και αυτή κατά παρέκκλιση, όπως είπε στο «Χ» η πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών Ροδόπης και δικηγόρος Ροδόπης Αγγελική Κατσή. 

Ο Νόμος 3869/2010, γνωστός και ως «Νόμος Κατσέλη», τροποποιήθηκε πρόσφατα με το Νόμο 4336/2015 (δηλ. το τρίτο μνημόνιο). Οι βασικότερες αλλαγές είναι οι εξής:

-Διεύρυνση υπαγόμενων οφειλών: Στις οφειλές που υπάγονται στο νόμο συμπεριλαμβάνονται όλες οι οφειλές σε ιδιώτες, καθώς και όλες οι οφειλές προς το Δημόσιο, τις Δ.Ο.Υ., του Δήμους, τις Περιφέρειες και όλα τα ασφαλιστικά ταμεία (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ κλπ).

-Αύξηση των απαιτούμενων δικαιολογητικών: Διευρύνεται το σύνολο των απαιτούμενων από το νόμο εγγράφων που πρέπει να συνυποβάλλει ο οφειλέτης μαζί με την αίτησή του στο Ειρηνοδικείο για την έναρξη της διαδικασίας ρύθμισης των οφειλών του. Ενδεικτικά, προβλέπεται υποχρεωτικά η προσκόμιση αντιγράφου του ποινικού μητρώου του οφειλέτη και του/της συζύγου του, αντίγραφα των τίτλων ιδιοκτησίας τους, φύλλο υπολογισμού αξίας της κύριας κατοικίας του, αντίγραφα όλων των δανειακών συμβάσεων κ.α. 

-Προέλεγχος φακέλων από τις γραμματείες των ειρηνοδικείων: Προβλέπεται τυπικός έλεγχος των απαιτούμενων εγγράφων από τη Γραμματεία του Ειρηνοδικείου εντός δύο ημερών από την κατάθεση της αίτησης από τον οφειλέτη. 

-Συντομότερες οι νέες ημερομηνίες συζήτησης των αιτήσεων. Η δικάσιμος για τη συζήτηση της αίτησης του οφειλέτη προσδιορίζεται υποχρεωτικά μέσα σε έξι (6) μήνες από την ολοκλήρωση της κατάθεσης της αίτησης. 

-Ταχεία διαγραφή μικροοφειλών: Προβλέπεται διαδικασία ταχείας διευθέτησης των μικροοφειλών, για οφειλέτες που τα χρέη τους δεν ξεπερνούν συνολικά το ποσό των 20.000 ευρώ, το εισόδημά τους είναι μηδενικό, δε διαθέτουν ακίνητη περιουσία, και δεν έχουν καταθέσεις ή κινητά περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 1.000 ευρώ. 

-Καθιερώνεται το κριτήριο των «εύλογων δαπανών διαβίωσης»: Με το νέο Νόμο εισάγεται το κριτήριο των «εύλογων δαπανών διαβίωσης» όπως αυτές διαμορφώνονται από την ΕΛΣΤΑΤ. 

-Επαναπροσδιορισμός όλων των παλαιών αιτήσεων σε συντομότερες δικασίμους (το αργότερο μέχρι τις 19-8-2018). 

- Επικαιροποίηση των παλαιών φακέλων με νέα έγγραφα μέχρι 19/2/2016), ενώ καμία νέα υποχρέωση δεν υπάρχει για αιτήσεις που δικάζονται οριστικά μέχρι 19/2/16. 

«Ενώ από τη μία στο νόμο εντάσσονται οφειλές προς το δημόσιο, από την άλλη τα απαραίτητα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίσουν οι ενδιαφερόμενοι προκειμένου να ελεγχθούν από τον γραμματέα του δικαστηρίου, για να προσδιοριστεί η υπόθεση τους, είναι πολλά και πολλές φορές δυσεύρετα», δήλωσε η κ. Κατσή. Τα αντίγραφα όλων των δανειακών συμβάσεων είναι ανάμεσα στα απαιτούμενα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίσει ο οφειλέτης στο φάκελο του, όμως από τις τράπεζες κοστολογούνται με υπέρογκα ποσά. Ένα αντίγραφο δανειακής σύμβασης κοστολογείται 30-50 ευρώ. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι εάν ένας οφειλέτης έχει 10 δανειακές συμβάσεις, θα πρέπει να πληρώσει μόνο για τα αντίγραφα τους 300-500 ευρώ. «Οι περισσότεροι δανειολήπτες δεν λάμβαναν αντίγραφα των δανειακών τους συμβάσεων από τις τράπεζες. 

Οι τράπεζες προκαλούν προβλήματα ακόμα και στο να τους δώσουν τις δανειακές συμβάσεις, ενώ παράλληλα χρεώνουν με ποσά υπερβολικά για έναν υπερχρεωμένο. Για παράδειγμα οι περισσότερες τράπεζες χρεώνουν με 30- 50 ευρώ το αντίγραφο της δανειακής σύμβασης. Νομίζω ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικά ποσά για έναν υπερχρεωμένο που δεν έχει πού την κεφαλήν κλίνη. Με το νέο νόμο αναγκάζεται να τα προσκομίσει όλα τα στοιχεία αυτά, προκειμένου να μην τεθεί η υπόθεση του στο αρχείο, όταν θα πάει ο ίδιος ή ο δικηγόρος του να καταθέσει την αίτηση». Όταν δε μπαίνει η υπόθεση στο αρχείο, ο δανειολήπτης καλείται να υποβάλλει εκ νέου δικαιολογητικά, να πληρώσει όλα τα παράβολα από την αρχή και να περιμένει. «Το ζήτημα είναι ότι μετά την ψήφιση και τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ, δηλαδή μετά τις 17 Αυγούστου, πανελλαδικά τα περισσότερα Ειρηνοδικεία δε λαμβάνουν την ευθύνη να θέσουν υπόθεση υπερχρεωμένου στο αρχείο, λόγω έλλειψης εγγράφων. Στο Ειρηνοδικείο της Κομοτηνής, από τις 17 Αυγούστου μέχρι σήμερα, έχει κατατεθεί μόνο μία υπόθεση υπερχρεωμένου. Όλα τα Ειρηνοδικεία της χώρας δε δέχονται αυτό το τρίμηνο αιτήσεις υπερχρεωμένων νοικοκυριών». 

Μάλιστα αυτό το διάστημα διεξάγεται σεμινάριο για τους ειρηνοδίκες ειδικά για τις αλλαγές του νόμου Κατσέλη και προκειμένου να δουν πως θα χειριστούν τον τεράστιο όγκο των υποθέσεων αυτών. «Η ουσία είναι ότι τρεις μήνες ο νόμος αυτός, αν  και δεν είναι παγωμένος, στην πράξη έχει παγώσει», τόνισε η κ. Κατσή. Η αντίδραση των Ενώσεων Καταναλωτών αλλά και της Ομοσπονδίας τους ήταν άμεση. Απεύθυναν επιστολές προς τα αρμόδια υπουργεία επισημαίνοντας τα ζητήματα που προκαλεί ο αναθεωρημένος νόμος και ελπίζουν ότι θα εισακουστούν.  

Το σπουδαιότερο όλων είναι ότι ο νόμος Κατσέλη φέρνει νέα δεδομένα στην προστασία της πρώτης κατοικίας.  Με νέα κοινή υπουργική απόφαση για την κύρια κατοικία αναμένονται να τεθούν νέα περιοριστικά κριτήρια για την προστασία της κύριας κατοικίας που θα σχετίζονται με το ύψος των οφειλών του αιτούντος, το μικτό ετήσιο οικογενειακό του εισόδημα και την αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας. 

«Ο νόμος άφησε αρρύθμιστη μία συγκεκριμένη περίπτωση, και αυτό  μας ανησυχεί ιδιαίτερα», είπε η Αγγελική Κατσή. Η ίδια εξήγησε ότι έως τώρα για την προστασία της κύριας κατοικίας, θα έπρεπε ο οφειλέτης να καταβάλλει το 80% της αντικειμενικής αξίας σε βάθος χρόνου, ενώ με το νέο νόμο, ορίζονται οι προϋποθέσεις αλλά και οικονομικά κριτήρια.  

«Αυτό που φημολογείται είναι ότι ήδη έχουν βρει μία φόρμουλα σύμφωνα με την οποία τα εισοδηματικά κριτήρια είναι μέχρι 35.000 ευρώ, η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας 200.000-250.000 ευρώ, αλλά το σύνολο ενός υπερχρεωμένου 200.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ένας στους δύο υπερχρεωμένους θα χάνει την κύρια κατοικία του.  Φυσικά αυτό είναι αντισυνταγματικό, παραβαίνει κατάφορα τα ανθρώπινα δικαιώματα γιατί δεν μπορείς να διαχωρίζεις έναν υπερχρεωμένο, σύμφωνα με τα χρέη του», ανέφερε η πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών.  «Το κυρίαρχο είναι ότι από τη στιγμή που κατατέθηκε ο φάκελος του για ρύθμιση στο νόμο Κατσέλη, μέχρι σήμερα που επικαιροποιούνται τα στοιχεία, λόγω μη πληρωμής των δανείων αλλά και με τα υπερβολικά επιτόκια και τους ανατοκισμούς των τραπεζών ένα οφειλέτης που είχε 150.000 ευρώ χρέη, τώρα μπορεί να έχει 220.000 ευρώ». 

Ο συγκεκριμένος οφειλέτης μπαίνει στο νόμο Κατσέλη, διαγράφεται ή ρυθμίζεται η οφειλή του, αλλά δεν προστατεύεται η κύρια κατοικία του. Οι Ενώσεις Καταναλωτών εκφράζουν φόβους ότι εάν ισχύσουν τελικά όλα αυτά, τότε οι μισοί υπερχρεωμένοι θα χάσουν τα σπίτια. Δε θα οφείλουν, αλλά θα είναι και άστεγοι!