Μάθημα οικολογικής συνείδησης η γιορτή του Πελίτι

Οι παραδοσιακοί σπόροι, είναι ένα σύμβολο για τη συνέχεια της ζωής. Με το σύνθημα αυτό και τη συμμετοχή εκατοντάδων Κομοτηναίων, πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σάββατου 3 Μαΐου η γιορτή του Πελίτι στο θερινό δημοτικό θέατρο της πόλης. Ήταν μία εντυπωσιακή γιορτή, διαφορετική από όλες τις άλλες, όπου το περιβάλλον, η φύση, η οικολογία και οι ντόπιοι σπόροι βρέθηκαν σε πρώτο πλάνο, μαζί με νέους, μαθητές, μουσική, χορό και τραγούδι, αλλά και χρήσιμες πληροφορίες για την αξία της διατήρησης και διάδοσης των ντόπιων ποικιλιών. Η γιορτή του Πελίτι στην Κομοτηνή ανέδειξε δυνάμεις εθελοντικές και δημιουργικές, ανθρώπους που αγαπούν τον τόπο τους και ό,τι αυτός παράγει και κυρίως θέλουν να μεταδώσουν τις γνώσεις τους σε όλο τον κόσμο, ώστε ο καθένας από εμάς να κατανοήσει ότι με την ντόπια παραγωγή μπορούμε να είμαστε αυτόνομοι και αυτάρκεις. Για την επιτυχία της γιορτής συνέδραμαν δεκάδες εθελοντές.

Μάθημα οικολογικής συνείδησης χάρισε στους συμμετέχοντες της γιορτής ο Νίκος Δομπάζης δάσκαλος στο 9ο δημοτικό σχολείο και μέλος του Πελίτι Κομοτηνής με την ομιλία του, όπου σημείωσε: «Ας οραματιστούμε τη ζωή μας γεμάτη αγάπη, χαρά, με συντροφικότητα και ας εργαστούμε καθημερινά βήμα, βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτή θα είναι αύριο η κοινωνία μας. Δεν θα έρθει κανένας προφήτης με το μαγικό του ραβδί για να μας τη δημιουργήσει, τη δημιουργούμε εμείς κάθε στιγμή με τα όνειρα μας τις σκέψεις μας, τις επιθυμίες μας και τις πράξεις μας».

Ο Νίκος Δομπάζης μίλησε και για το ελεύθερο ταξίδι του σπόρου. «Κάποιοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να καλλιεργούμε μόνο ντόπιες ποικιλίες. Αν το κάναμε αυτό σήμερα δεν θα τρώγαμε ντομάτες, ούτε πατάτες, ούτε πολλά άλλα που θεωρούνται ντόπια. Το ελεύθερο ταξίδι του σπόρου και η αλληλεπίδραση της φύσης με την ανθρώπινη δημιουργικότητα, μας έχουν προσφέρει πολλά γεωργικά δώρα. Οι παραδοσιακοί σπόροι είναι ταυτόχρονα «Διεθνείς» και «Τοπικοί». Οι νόμοι δεν θα έπρεπε να εμποδίζουν το ελεύθερο ταξίδι του σπόρου γιατί αν το κάνουν, κλέβουν από την κοινωνία τον πλούτο του μέλλοντος. Οι παραδοσιακοί σπόροι που αναπαράγονται και βελτιώνονται από τους αγρότες έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζονται  σε διαφορετικά εδάφη  και κλίματα, δηλαδή προσαρμόζονται στις κλιματικές αλλαγές προσόν απαραίτητο για τη δική μας εποχή. Αυτή τη δυνατότητα προσαρμογής δεν την έχουν οι πιστοποιημένοι  σπόροι που οι νόμοι αναγκάζουν τους αγρότες να αγοράζουν. Οι φίλοι μας οι Πομάκοι που καλλιεργούν καπνό στο βουνό αν και αγοράζουν  αναγκαστικά αυτούς τους σπόρους, σπέρνουν τους δικούς τους γιατί οι πιστοποιημένοι δεν αποδίδουν στο περιβάλλον τους».  

Πολλές τοπικές ποικιλίες διατροφής έχουν γίνει διάσημες ως εξαιρετικά επιτυχημένες. Ως παραδείγματα αναφέρθηκε η φακή Εγκλουβής από τη Λευκάδα, τα φασόλια από τις Πρέσπες, τα κρασιά, η φάβα, η κάπαρη, και το ντοματάκι από τη Σαντορίνη που στο νησί αυτό έχει επιτυχημένα συνδεθεί με τον τοπικό τουρισμό. Εκτός όμως από τις εξαιρέσεις, οι περισσότερες παραδοσιακές ποικιλίες του πλανήτη και της Ελλάδας χάνονται, καθώς πολλές από αυτές καλλιεργούνται πλέον ελάχιστα ή καθόλου. Από τα δημητριακά έχουν σωθεί το 1 με 2%. Το ίδιο έγινε και στα λαχανικά καθώς τα τελευταία χρόνια οι τοπικές ποικιλίες αντικαθίστανται βιαστικά ακόμα και στους ερασιτεχνικούς κήπους από τα υβρίδια F1 (πρώτης γενιάς). Μαζί με το σπόρο χάνεται και η γνώση για παραγωγή και συντήρηση σπόρου. Αυτή η γνώση έχει κατά πλειοψηφία χαθεί και από την Ελλάδα, αλλά ξανάρχισε πρόσφατα να διαδίδεται από κινήματα πολιτών όπως το Πελίτι.

Η γιορτή του Πελίτι στην Κομοτηνή φέτος είχε τον περισσότερο κόσμο από κάθε άλλη φορά. Όλοι ήταν χαλαροί, δεν πήγαν να πάρουν τα φυτά και να φύγουν. Αντίθετα άκουσαν με υπομονή τις ομιλίες, απόλαυσαν τη μουσική του Χρήστου Χατζόπουλου και των μαθητών του από το εργαστήρι «Νότα» και τους υπέροχους μουσικούς με τα κρουστά τους. Και φυσικά πήραν φυτά που έφτασαν για όλους και διανεμήθηκαν μετά από κλήρωση. Ανάμεσά τους βρέθηκαν και Γερμανοί επισκέπτες, που ασχολούνται με τη διατήρηση και διάδοση ντόπιων ποικιλιών στη χώρα τους. Η αντιπροσωπεία τριών ατόμων, αφού συμμετείχε στη μεγάλη γιορτή των Σπόρων στο Παρανέστι Δράμας, τη γη του Πελίτι, ταξίδεψαν μέχρι την Κομοτηνή για την τοπική γιορτή και δήλωσαν εντυπωσιασμένοι από τη συμμετοχή.