Λένα Μαντά: Το μυστικό της επιτυχίας βρίσκεται στην ψυχή μας

Δε θα πάθει τίποτε αν κάνεις ό,τι σου λέμε. Πέντε λουκέτα, πέντε κλειδιά. Κάθε φορά που θα υπακούς, θα παραλαμβάνεις κι ένα κλειδί με το λουκέτο του. Το τελευταίο θα έρθει μαζί με την κόρη σου. Αν μιλήσεις σε κάποιον δε θα τη δεις ποτέ ξανά ζωντανή αλλά ούτε και πεθαμένη! Περίμενε οδηγίες… Από κείνη την ώρα άρχισε ο εφιάλτης. Η μικρή της κόρη, η Μαργαρίτα της, ήταν στα χέρια απαγωγέων, δεμένη με πέντε αλυσίδες σαν μικρό ζώο. Δεν μπορούσε να ζητήσει βοήθεια από κάποιον, αφού κανένας δεν ήξερε την ύπαρξη του παιδιού. Ούτε καν ο άντρας της, ο παντοδύναμος Ορέστης Δελμούζος. Έπρεπε να υπακούσει με όποιο τίμημα?

Η Λένα Μαντά η συγγραφέας του βιβλίου «Πέντε Κλειδιά» γράφει για το βιβλίο της: «Αυτό κι αν ήταν αλλόκοτο βιβλίο! Από πού να αρχίσω και πού να τελειώσω? Δεν ήθελε να ξεκινήσει με τίποτα, δεν μπορούσε να τελειώσει με τίποτε! Ας τα πάρω, όμως, από την αρχή? Πρώτα απ’ όλα, όταν γεννήθηκε η ιδέα, την απέρριψα! Από πού κι ως πού εγώ να γράψω κάτι που, αν δεν ήταν αστυνομικό, είχε πάντως τις? αποχρώσεις του; Πώς θα κατάφερνα κάτι που πάντα φοβόμουν; Έριξα την προσοχή μου σε κάτι άλλο που σκέφτομαι από καιρό. Ούτε αυτό ήθελε να βγει, όμως! Και ξαφνικά στην έκθεση βιβλίου στο Ζάππειο μια αναγνώστρια, η Ειρήνη, φεύγοντας, μου είπε κάτι που θεώρησα πως, αν δεν ήταν σημάδι, του έμοιαζε αρκετά. Μου δήλωσε: «Πολύ θα ήθελα να σε δω και σε κάτι αστυνομικό!» Αυτό ήταν? Εκείνη τη στιγμή ήξερα ότι θα έγραφα το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας. Ή έτσι νόμισα τουλάχιστον?

Όλα εναντίον μου! Κοσμογονικές αλλαγές, ανατροπές, πολλές στεναχώριες στο φιλικό μου περιβάλλον με γονάτισαν στην κυριολεξία. Με πολύ κόπο έπιασα το νήμα, κι εδώ χρωστάω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον γιο μου, τον Αλέξανδρο. Το παλικάρι μου πέρασε ώρες να συζητάει μαζί μου κάθε πιθανή εκδοχή του βιβλίου, με συμβούλευε, με βοηθούσε να μην κάνω λάθη, μου έδινε ιδέες, με ενθάρρυνε και με έκανε να συνεχίζω. Αρκετές φορές έψαχνε στο διαδίκτυο λεπτομέρειες που χρειαζόμουν και μου τις παρουσίαζε, δίνοντάς μου ακόμα ένα κίνητρο να προχωρήσω. Πρώτη φορά μέχρι και η κόρη μου κινητοποιήθηκε, είχε λόγο και άποψη ως προς την ιστορία. Ξαφνικά έγιναν? οικογενειακή υπόθεση τα πέντε κλειδιά! Κι όταν επιτέλους ολοκληρώθηκε το βιβλίο, όταν έγραψα τη λέξη «τέλος», τότε συνειδητοποίησα πόσο μεγάλη αλήθεια είναι αυτό που λέω πάντα: δεν υπάρχει καλύτερο ταξίδι μυαλού από αυτό που μόνο ένα βιβλίο μπορεί να προσφέρει! Τα πέντε κλειδιά με κράτησαν όρθια και λειτουργική. Το μυαλό έφευγε μακριά, γινόταν ένα με την ηρωίδα και τις αγωνίες της. Η Λένα δεν υπήρχε εκείνες τις ώρες? Γι? αυτό και αφιερώνω το συγκεκριμένο βιβλίο εξ ολοκλήρου στον άντρα μου και στα παιδιά μου και τους ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου που είναι δίπλα μου σε κάθε βήμα?»

-Ο τρόπος που δομείς στην ιστορία, ο τρόπος που τελικά την αποδίδεις, οι λέξεις που διαλέγεις, αυτό που βγαίνει από την ψυχή σου, αν τώρα αυτό μπορούμε να το πούμε μυστικό, θα την ακολουθούσαν τότε όλοι αυτή τη συνταγή, άρα δεν νομίζω ότι υπάρχει μυστικό.

-Ναι, ήταν λίγο δύσκολες οι συνθήκες. Συνήθως, πάντως, πρώτα πάντα μιλάει η καρδιά και μετά όλα τα άλλα, τουλάχιστον όσον αφορά εμένα. Η οικογένεια, τουλάχιστον σε αυτό το βιβλίο, με βοήθησε ως προς το ό, τι είχε ήδη γραφτεί, όχι κατά τη διάρκεια της γραφής. Δεν επεμβαίνουν στην φαντασία μου και στην πλοκή που θέλω εγώ να δώσω. Απλά συζητάμε αυτά που έχουν γίνει, δεν τους αποκαλύπτω ποτέ, όσο και να ρωτάνε, τη συνέχεια. Δεν τους αποκαλύπτω ποτέ τι είναι αυτό που θα γράψω στη συνέχεια, μόνο και μόνο γιατί και εγώ δε θέλω να το μοιραστώ πριν το εξωτερικεύσω αλλά να χαλάσω και τη δική τους αγωνία. Ειδικά ο άντρας μου διαβάζει τη δουλειά μου -10, 12 σελίδες- κάθε μέρα.

-Είναι και μπορώ να πω ότι αυτό μου κάνει απίστευτο καλό. Ίσως λίγο παραπάνω να είναι ο γιος μου πιο σκληρός και το απολαμβάνω πάρα πολύ.

-Δεν γράφω βάσει προγράμματος, απλά εμένα με βολεύει πολύ περισσότερο να γράφω τον χειμώνα, γιατί είναι το σπίτι άδειο, με την έννοια ότι όλοι έχουν τις δικές τους δουλειές, άρα είμαι μόνη στο σπίτι, ενώ το καλοκαίρι είναι κάπως σκόρπια, δηλαδή είμαι με το ένα πόδι μάλλον έξω. Ο Μάιος ξεκίνησε και ήρθε συμπτωματικά πριν από πολλά χρόνια, όταν αποφασίσαμε με τις εκδόσεις Ψυχογιός να βγει το «Βαλς με δώδεκα θεούς». Από εκεί και πέρα και επειδή είμαι και πολύ προληπτική ως άτομο, το πήρα ως γούρι και γι? αυτό θέλω τα βιβλία μου να βγαίνουν πάντα Μάιο αλλά είναι και η εποχή που γράφω, δηλαδή εγώ ξεκινάω να γράφω κάπου τον Οκτώβριο, ολοκληρώνω γύρω στο Πάσχα, παραδίδω τα βιβλία μου και είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε με τον τελικό έλεγχο. 

-Νομίζω ότι αγγίζει τους περισσότερους ανθρώπους αλλά νομίζω στα εκδοτικά αγγίζει περισσότερο –και είναι κάτι που με στεναχωρεί αφάνταστα- τους πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς. Δηλαδή, παρακολουθείστε λίγο τον συλλογισμό μου: κάθε καλοκαίρι, οι περισσότεροι αναγνώστες, και επειδή είμαστε λίγο πιο χαλαροί, πήγαιναν στο βιβλίο της αρεσκείας τους και αγόραζαν επτά και οκτώ βιβλία. Όμως τι γινόταν, ο βιβλιοπώλης που είναι ενημερωμένος, μέσα σε αυτά τα βιβλία είχε τη δυνατότητα να προτείνει και κάποιους πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς. Ο κόσμος, λοιπόν, τότε δοκίμαζε. Τώρα, όταν δεν σου περισσεύουν και θα πάρεις με το ζόρι και αν τρία με τέσσερα βιβλία, καταλαβαίνετε ότι ο κόσμος δεν πειραματίζετε και αυτό σημαίνει ότι δυσκολεύουν τα πράγματα για τους πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς. Ο αναγνώστης θα εμπιστευτεί και ξέρει τι θα διαβάσει αγοράζοντας συγκεκριμένους συγγραφείς, ενώ καινούργιες φωνές λίγο δυσκολότερο. Αυτό είναι που με στεναχωρεί περισσότερο, γιατί κατανοώ τον καημό τους. 

-Όχι πάντα, γιατί υπήρξε και «Το τελευταίο τσιγάρο» που ήταν απόλυτα κοινωνικό, υπήρχαν άλλα δύο που άγγιζαν το ιστορικό. Το συγκεκριμένο, αν δεν είναι αστυνομικό, έχει σίγουρα τις αποχρώσεις του. Μιλάμε για πέντε κλειδιά που ανοίγουν πέντε λουκέτα, πέντε αλυσίδες που είναι δεμένες γύρω από ένα παιδικό κορμάκι, την τετράχρονη Μαργαρίτα που έχει απαχθεί. Η μητέρα της έχει παντρευτεί με έναν πανίσχυρο άνθρωπο, ο οποίος όμως δεν γνωρίζει την ύπαρξη του παιδιού και έτσι, όταν γίνεται η απαγωγή, η κύρια ηρωίδα δεν θα απευθυνθεί πουθενά για βοήθεια. Οι απαγωγείς, στο ολιγόλογο σημείωμά τους αναφέρουν ότι θα ακολουθήσουν πέντε εντολές. Κάθε φορά που η ηρωίδα θα εκτελεί μια εντολή, θα παίρνει και ένα κλειδί, μέχρι να πάρει πίσω το παιδί της.

-Είμαι καλεσμένη του βιβλιοπωλείου Βαφειάδης. Είναι μεγάλη η χαρά μου, γιατί και πέρσι ήμουν εκεί και είχα απολαύσει της εξαιρετικής φιλοξενίας των ανθρώπων αυτών, ενώ βρέθηκα και στο υπέροχο αυτό κτήριο της Λέσχης Κομοτηναίων με μια μαγική παρουσίαση, που ελπίζω ότι θα επαναληφθεί και φέτος.

-Νομίζω ότι κανένα βιβλίο δεν μπορεί να μας βγάλει από την οικονομική κρίση, γιατί αυτά δεν γίνονται εύκολα, θέλει τις προσπάθειες όλων και μέχρι στιγμής ο ελληνικός λαός έχει κάνει τεράστιες προσπάθειες, πράγμα το οποίο είναι προς τιμή του, γιατί κατανόησε ότι πολλά από τα λάθη ανήκαν και σε μας τους ίδιους. Άρα, λοιπόν, δεν είναι θέμα βιβλίου, μέρα με τη μέρα να προχωράμε προς τη σωστή κατεύθυνση.

-Πάντα αισιόδοξη, πάντα το ποτήρι μισογεμάτο, μου αρέσει να βλέπω την φωτεινή πλευρά της ζωής, γιατί θεωρώ ότι με ψυχολογία ηττημένου δεν κερδίζονται πόλεμοι. Αν βάλεις το κεφάλι κάτω θα νικηθείς δεν θα νικήσεις. Άρα, λοιπόν, πιστεύω ότι το κεφάλι πρέπει να είναι πάντα μπροστά και να προχωράμε από το κακό. Οι Έλληνες είμαστε ναυτικός λαός και ξέρουμε ότι οι καλοί καπεταναίοι φαίνονται στις φουρτούνες. Άρα, ναι είμαι αισιόδοξη ότι θα τα καταφέρουμε, είναι στο DNA μας.

-Ποτέ δεν λέω όχι σε κάτι, γιατί δεν ξέρω τι είναι αυτό που θα πυροδοτήσει την έμπνευση και που θα τοποθετηθεί η επόμενη ιστορία μου. Αγαπώ και τοποθετώ τις ιστορίες μου σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, ενώ έχω φτάσει μέχρι και στην Κύπρο να τοποθετήσω βιβλίο, όπως το «Όσο αντέχει η ψυχή». Δεν ξέρω ακόμη τι θα δείξει το μέλλον, πάντως πόλεις με τόση ιστορία πάντα μου φέρνουν ίντριγκα στο μυαλό μου.