Κεφαλονιά: δύο μήνες μετά τους σεισμούς

Η Κεφαλονιά, που μόλις πριν από λίγους μήνες αναδείχθηκε σε ένα από τα 10 ομορφότερα νησιά της Ευρώπης, έχει πληγεί τους δύο τελευταίους μήνες από αναρίθμητους σεισμούς. Οι δύο από αυτούς ήταν ιδιαίτερα ισχυροί, 6 και 5,7 της κλίμακας ρίχτερ, ενώ παράλληλα  οι σεισμικές δονήσεις- σε μικρότερο βαθμό- δεν έχουν σταματήσει. Το Ληξούρι, η δεύτερη μεγαλύτερη κωμόπολη μετά το Αργοστόλι, την πρωτεύουσα του νησιού, υπέστη τις μεγαλύτερες ζημιές. Δεκάδες άνθρωποι είδαν τα σπίτια τους να γκρεμίζονται ή να αποκτούν ρήγματα, με αποτέλεσμα να καθίστανται ακατάλληλα για κατοίκηση. Σχολεία άλλαξαν κτίρια, γιατί δεν πληρούσαν πια τις απαραίτητες προϋποθέσεις ασφάλειας. Άνθρωποι είδαν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται. Αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να αναζητήσουν προσωρινά καταφύγιο είτε στο γήπεδο, όπου στήθηκαν σκηνές, είτε σε ξενοδοχεία είτε σε ένα από τα δύο κρουαζιερόπλοια, που προσάραξαν στο λιμάνι, για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες των κατοίκων.

Από την Αθήνα στο Ληξούρι μετέβη η υπηρεσία αποκατάστασης σεισμόπληκτων, που ανήκει στη γενική γραμματεία δημοσίων έργων. Γενικά, ασχολείται με φυσικές καταστροφές. Στην περίπτωση της Κεφαλονιάς καταγράφει τις ζημιές, εξετάζει τα κτίρια μετά τους σεισμούς και ορίζει  τον βαθμό καταλληλότητάς τους, δηλαδή σε τι φάση βρίσκονται μετά το συμβάν, και έχει και την αρμοδιότητα της αποκατάστασης των κτιρίων. Αντί να καταθέτουν οι μηχανικοί άδειες επισκευής στην πολεοδομία, μπορούν να την καταθέτουν στην υπηρεσία, καθώς σχετίζεται με το κοινωνικό γίγνεσθαι. Υπάρχει ένα ποσό αποζημίωσης. Αυτό για τη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ένα ποσό δωρεάν κρατικής αλληλεγγύης στο 80% και 20% άτοκο δάνειο σε συνάρτηση με τις βλάβες και το εμβαδό του κτίσματος. 

«Στις 28 Φεβρουαρίου τελειώσαμε τους επανελέγχους. Σύμφωνα με δικές μου πληροφορίες εδώ στην περιοχή της Παλικής είχαμε τις περισσότερες βλάβες σε σχέση με τα άλλα σημεία της Κεφαλονιάς. Σε γενικά πλαίσια οι βλάβες κυμαίνονται στο 60%», δήλωσε η Κυριακή Ποιμενίδου, πολιτικός μηχανικός και υπάλληλος της υπηρεσίας, που προσωρινά έχει παράρτημα στο Ληξούρι. Η διαδικασία της επισκευής ξεκίνησε τώρα. Υπάρχει η επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκησης είτε σε ιδιοκτήτες είτε σε ενοικιαστές. Οι ενοικιαστές δικαιούνται την επιδότηση μόνο για έξι μήνες, ενώ οι ιδιοκτήτες για δύο χρόνια.

Περπατώντας κανείς στα στενά του Ληξουρίου θα δει σπίτια με «πράσινους», «κίτρινους» και «κόκκινους» χαρακτηρισμούς στην πρόσοψη. Τα κτίσματα που έχουν υποστεί ολοκληρωτική καταστροφή και δεν μπορούν να επισκευαστούν, οπότε πρέπει να κατεδαφιστούν, θεωρούνται «κόκκινα». «Κίτρινα» θεωρούνται τα προσωρινά μη κατοικήσιμα και «πράσινα» αυτά που δεν διατρέχουν κίνδυνο σε επόμενο σεισμό. 

Οι άδειες επισκευής είναι δύο: η κανονική που αφορά ολόκληρο το κτίσμα και η μικρής κλίμακας που αφορά βλάβες στη στέγη, για να είναι γρήγορα κατοικήσιμο πάλι το σπίτι. Πολιτικοί μηχανικοί  ελέγχουν τα κτίρια και μετά η υπηρεσία τους δίνει τα ποσά, τα οποία εγκρίνονται σε δύο δόσεις. Η πρώτη δόση είναι με την έκδοση της άδειας για τις άδειες επισκευής και η δεύτερη με την ολοκλήρωση του 80% της επισκευής. 

Η κ. Μαρία και ο σύζυγός της μένουν στο σπίτι τους που κρίθηκε προσωρινά μη κατοικήσιμο. Η στέγη τους είναι γκρεμισμένη και τώρα σκεπασμένη με νάιλον. Τη βρήκαμε να σκουπίζει και να φροντίζει με μεράκι τον κήπο της. «Επιδοτήσεις δεν έδωσαν ακόμη. Είπαν ότι θα δώσουν, δεν μπορούμε να πούμε. Τώρα γράφουν για οικοσυσκευές. Κίνηση υπάρχει από αμέσως. Υπάρχει κίνηση που δεν υπήρχε στον σεισμό του 1953. Κινητοποιήθηκαν ο ίδιος ο δήμαρχος, άνθρωποι από όλα τα μέρη, πολιτικοί μηχανικοί. Ήρθαν φαγητά, ρούχα και βοήθεια από παντού», δήλωσε η 77χρονη κ. Μαρία. «Μας έβγαλαν «κίτρινο» το σπίτι, μη κατοικήσιμο, αλλά λέω «Όπως τα φέρει ο Θεός». Είναι σκεπασμένο με το νάιλον και όταν μας δώσουν κάτι για να πετάξουμε τα κεραμίδια και να το φτιάξουμε, καλώς. Είπαν ότι θα δώσουν, αλλά κανείς δεν ξέρει το πότε», συμπλήρωσε και συνέχισε να σκουπίζει μπροστά από την είσοδο του σπιτιού.

Πολλά από τα σχολεία που εδράζουν στο Ληξούρι αναγκάστηκαν να αλλάξουν κτίρια, επειδή τα προηγούμενα υπέστησαν ζημιές και δεν εξασφάλιζαν πια τον απαραίτητο βαθμό ασφάλειας. Ένα από αυτά είναι και το Πετρίτσειο γυμνάσιο που εγκαταστάθηκε προσωρινά στο κτίριο του ΕΠΑΛ. Άλλα, πάλι, μεταφέρθηκαν σε κοντέινερ. «Τα μέτρα σε περίπτωση σεισμού είναι ακριβώς τα ίδια σύμφωνα με τον Ο.Α.Σ.Π. και τις οδηγίες που έχουμε, απλώς έχουμε εντατικοποιήσει το πρόγραμμα. Έχουμε κάνει συχνές ασκήσεις εγκατάλειψης του κτιρίου. Είμαστε πάντα σε ετοιμότητα και προσπαθούμε να διαφυλάξουμε όσο το δυνατόν τους μαθητές, τους συναδέλφους και σε δεύτερο βαθμό βέβαια το υλικό του σχολείου και το αρχείο», επεσήμανε ο Σπύρος Παπαδάτος, διευθυντής του γυμνασίου. Το κτίριο του ΕΠΑΛ είναι μια κατασκευή βαρέως τύπου, που δεν παρουσίασε την παραμικρή βλάβη κατά τη διάρκεια των σεισμών και γι’αυτό επιλέχτηκε να στεγάσει το σχολείο. Το προηγούμενο παρουσίασε αρκετά προβλήματα, όχι σοβαρά όμως. «Πιστεύω ότι επιδιορθώνονται και γρήγορα θα γυρίσουμε πίσω, γιατί μας αρέσει πιο πολύ. Εκείνο που τώρα φοβόμαστε είναι να μην συνεχίσουν οι σεισμοί. Ευχόμαστε να σταματήσουν και όσο μπορούμε να μαζέψουμε τις πληγές που έχουν αφήσει οι δύο προηγούμενοι σε όλο τον χώρο της Παλικής, που είναι πολύ σημαντικές», τόνισε. 

Μαθητές και εκπαιδευτικοί, ξάγρυπνοι, με ζήλο αλλά και με αισιοδοξία συνεχίζουν να οργώνουν τα μονοπάτια της γνώσης, προσπαθώντας να βάλουν στην άκρη τις όποιες δυσκολίες και να αναπληρώσουν τις χαμένες διδακτικές ώρες. Η μετακίνηση από το Αργοστόλι στο Ληξούρι διεξάγεται με φέριμποτ, καθώς ο δρόμος είναι επικίνδυνος και με άσχημες καιρικές συνθήκες γίνονται κατολισθήσεις βράχων. 

Αυτό σημαίνει πως καθημερινά μαθητές, εκπαιδευτικοί, υπάλληλοι, στρατιωτικοί και όσοι θέλουν να μεταβούν απέναντι επιβιβάζονται στα πλοία, τα οποία έχουν μεν συχνά δρομολόγια, αλλά επίσης συχνά απαγόρευση πλεύσης, όταν τα μποφόρ δεν επιτρέπουν τη μετακίνησή τους.

Όλοι θυμόμαστε τα τηλεοπτικά πλάνα μέσα από τις εργατικές κατοικίες στο Ληξούρι. Σήμερα εκεί κυριαρχούν εικόνες καταστροφής και εγκατάλειψης. Σπίτια και πολυκατοικίες κομμένες κυριολεκτικά στα δύο, αποσπασμένα κομμάτια, ρωγμές και γκρεμισμένα τοιχάκια. Η μόνη νότα αισιοδοξίας στη γειτονιά είναι τα ανθισμένα δέντρα και λουλούδια. «Αλλάξαμε σπίτι μετά τους σεισμούς. Με τον πρώτο σεισμό τα έσπασε όλα. Είχα αναμμένη τη σόμπα και την αλογόνου και με μιας έρχεται όλο το σύνθετο και πέφτει πάνω μου. Ευτυχώς κρατήθηκε στην τραπεζαρία. Κάηκαν σημαντικά έγγραφα. Αν έμπαινα μέσα, θα καιγόμουν κι εγώ. Βγήκαμε έξω και τσιρίζαμε», ανέφερε η κ. Ελευθερία, κάτοικος των εργατικών κατοικιών που τώρα μένει με την οικογένειά της σε ένα μικρό δωμάτιο λίγο πιο κάτω. «Μετά τον πρώτο σεισμό μετακομίσαμε στην κόρη μου. Εκεί μας βρήκε ο δεύτερος σεισμός. Ύστερα κοιμόμασταν έξω, στα αυτοκίνητα. Αργότερα πήγαμε στο νηπιαγωγείο, που φιλοξενούσε άτομα. Εκεί καθίσαμε έναν μήνα. Τώρα μας έχει επιδοτήσει το κράτος ένα ενοίκιο», συμπλήρωσε. Αυτό το διάστημα γίνονται συνελεύσεις για να γκρεμίσουν τις εργατικές κατοικίες και να τις ξαναχτίσουν, αλλά δεν έχει παρθεί ακόμη καμία επίσημη απόφαση.

Ο τουρισμός είναι ένα άλλο σκέλος που προκαλεί ανησυχία στην τοπική κοινωνία μετά τους σεισμούς. Κοντά στο λιμάνι του Ληξουρίου είδαμε ένα ξενοδοχείο με τζαμαρίες σπασμένες, κολώνες πεσμένες και ρωγμές στους τοίχους, αλλά και εργολάβους να έχουν ξεκινήσει την αποκατάσταση των κατεστραμμένων. «Εμείς επιδιώξαμε να ακυρώσουμε τις κρατήσεις μας, διότι υπάρχει πιθανότητα να μην προλάβουμε τη μισή σεζόν. Και προκαταβολές που είχαμε πάρει τις επιστρέψαμε. Δεν μπορείς να δεσμεύσεις τον άλλο», δήλωσε ο Σπύρος Φαρακλός, ιδιοκτήτης ξενοδοχείου στο Ληξούρι, που υπέστη ζημιές στην πρόσοψη. «Ζούμε με τον φόβο ενός επόμενου σεισμού, κατά τα άλλα αυτά εδώ επιδιορθώνονται. Είμαι αισιόδοξος», συνέχισε. Στον πεζόδρομο του Αργοστολίου μάλιστα οι επιχειρηματίες δεν διστάζουν να κάνουν λογοπαίγνια, αναφερόμενοι στους σεισμούς: «Μετασεισμικές δονήσεις!!! Προσφορές έως 70%. Σαιζόν- σεισμός τέλος!!!» 

Οι πλατείες καθαρίστηκαν και τα καφέ έβγαλαν τα τραπεζάκια τους, για να υποδεχτούν την άνοιξη και τους πρώτους τουρίστες. Τι είδα λοιπόν στην Κεφαλονιά; Είδα ανθρώπους να εργάζονται με ζήλο για να αποκαταστήσουν τις ζημιές που άφησαν πίσω τους οι σεισμοί. Είδα ανθρώπους χαμογελαστούς και αισιόδοξους να συνεχίζουν την καθημερινή τους ζωή. Είδα δρόμους χαλασμένους, σπίτια γκρεμισμένα. Είδα εκπαιδευτικούς να δίνουν τον δικό τους αγώνα στις τάξεις, μαθητές να τραγουδούν στην αυλή του σχολείου. Επαγγελματίες να κάνουν τα αδύνατα δυνατά για να σώσουν τις επιχειρήσεις τους. Ξενοδόχους να ακυρώνουν κρατήσεις, για να μην δεσμεύσουν τουρίστες. Είδα ανθρώπους να βοηθάνε ο ένας τον άλλον, να μιλάνε. Είδα ένα νησί καταπράσινο γεμάτο λεμονιές, με πανέμορφες παραλίες, μοναστήρια, παράδοση. Είδα ένα νησί ανοιχτό στον κόσμο, φιλόξενο, που συνεχίζει να ζει και να παλεύει ακόμη και στις δύσκολες στιγμές.

Άννα Μαυρίκου