Καμία παρέμβαση βελτίωσης συνθηκών στη λίμνη Βιστωνίδα δεν έγινε από το ?60

Τη βεβαιότητα ότι το φαινόμενο των νεκρών ψαριών θα επαναληφθεί στη λίμνη Βιστωνίδα, εφόσον δεν εφαρμοστεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης της, εξέφρασε η Άννα Κάλφα κτηνίατρος –ιχθυοπαθολόγος, προϊσταμένη του Εργαστηρίου Αναφοράς Νοσημάτων Ιχθύων και Οστρακοειδών της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κομοτηνή όπου βρέθηκε χθες το πρωί. Από την περασμένη Κυριακή βρίσκεται στην περιοχή μας η κ. Κάλφα εξετάζοντας επιτόπου την κατάσταση στη λίμνη, ενώ είχε ήδη εξετάσει δείγματα ψαριών και νερού που της εστάλησαν, αμέσως μετά την εμφάνιση του φαινομένου, σε εργαστήριο στη Θεσσαλονίκη. 

Η επιστημονική της γνώση και γνώμη ζητήθηκε από την Περιφέρεια ΑΜ-Θ, καθώς η κ. Κάλφα έχει ασχοληθεί πολλάκις στο παρελθόν με το περιβάλλον της λίμνης Βιστωνίδας και επισκέπτεται τακτικά την περιοχή μας. Όπως είναι γνωστό το χρονικό διάστημα της Παρασκευής 18-07-2014 και Σαββάτου 19-07-2014 παρατηρήθηκε μαζικός θάνατος υδρόβιων οργανισμών, κυρίως ιχθύων, στη λίμνη Βιστωνίδα. Η Περιφέρεια ΑΜ-Θ, ο Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Νέστου-Βιστωνίδας-Ισμαρίδας και τα αρμόδια τμήματα Κτηνιατρικής και Αλιείας της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Π.Ε Ξάνθης σε συνεργασία με τον Αλιευτικό Συνεταιρισμό Βιστωνίδας και Βιστωνικού κόλπου “Ο Άγιος Νικόλαος” κινητοποιήθηκαν άμεσα.

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία η ανάπτυξη ενός μοναδικού είδος φυτοπλαγκτού (κυανοβακτήριο), σε πολύ μεγάλη πυκνότητα σε σχέση με το φυσιολογικό (500-1000 φορές περισσότερο) είναι η κύρια αιτία της μεγάλης καταστροφής στη λίμνη. Η αυξημένη  παρουσία του συγκεκριμένου είδους, οδήγησε στην αύξηση της αλκαλικότητας (pH) και τη μείωση του διαθέσιμου οξυγόνου στο νερό κατά την διάρκεια της νύχτας. Η μικρή ποσότητα διαθέσιμου οξυγόνου, οδήγησε στην νέκρωση του φυτοπλαγκτού (σε αυτό οφείλεται το καφέ χρώμα του νερού) με αποτέλεσμα, με την αποσύνθεση αυτής της οργανικής ύλης να προσληφθεί ακόμη περισσότερο οξυγόνο από το νερό της λίμνης, επιδεινώνοντας τις συνθήκες ανοξίας και προκαλώντας την θανή των ψαριών. 

Εκεί ο Αλιευτικός Συνεταιρισμός ?Ο Άγιος Νικόλαος?, που λειτουργεί αδιάλειπτα 70 χρόνια προσφέροντας εργασία σε πάνω από 70 οικογένειες, υπέστη τεράστια ζημιά στην παραγωγή του.

Πάντως οι ειδικοί διαβεβαίωσαν ότι τα νεκρά ψάρια, από τις εξετάσεις που διενεργήθηκαν σε εργαστήρια, βρίσκονται σε άριστη οργανοληπτική κατάσταση. Αυτό σημαίνει εξήγησε η κ. Κάλφα ότι «δεν έχουν υποστεί τίποτα από την παρουσία των κυανοφυκών. Τα ψάρια μπορούν άμεσα να βγουν στην αγορά, δεν υπάρχει πρόβλημα και ούτε στο μέλλον θα υπάρξει πρόβλημα όσον αφορά στην ποιότητά τους». Την ποιότητα των αλιευμάτων που παράγονται στη Βιστωνίδα εξήρε και ο εκτελεστικός γραμματέας της Περιφέρειας Κώστας Κατσιμίγας σημειώνοντας χαρακτηριστικά «από δική μας ευαισθησία, της Περιφέρειας και του συνεταιρισμού, σταμάτησε η διοχέτευση των αλιευμάτων στην αγορά, μέχρι να είμαστε 100% βέβαια ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Η λίμνη εξακολουθεί και είναι ζωντανή και από σήμερα τα αλιεύματα θα επανέλθουν στην αγορά». 

Πάντως το φαινόμενο των νεκρών ψαριών που σημειώθηκε στη λίμνη Βιστωνίδα, θα ξανασυμβεί, είπε με έμφαση η κ. Κάλφα, σημειώνοντας πως «οι κλιματολογικές συνθήκες που έχουν αλλάξει πολύ τα τελευταία χρόνια, θα γίνονται ακόμα πιο έντονες με αύξηση της θερμοκρασίας και αύξηση των βροχοπτώσεων. Όλα τα νερά από τα ποτάμια και τους ξηροποτάμους καταλήγουν στις λιμνοθάλασσες και δημιουργούν προβλήματα, αφού έχουν μειώσει το βάθος και τη βιοποικιλότητα της λίμνης. Η Βιστωνίδα πριν 20 χρόνια παρήγαγε 500 τόνους γριβάδια ανά έτος, ενώ σήμερα δεν παράγει καθόλου γιατί έχει αλλάξει η δομή της από άποψη ποιότητας νερού με αύξηση της αλατότητας. Αυτό επιτρέπει να ζουν και να αναπτύσσονται εκεί θαλασσινά ψάρια, τα οποία αποκαλούμε ευρίαλα, γιατί έχουν τη δυνατότητα να ζουν σε συνθήκες μειωμένης αλατότητας». Αυτό που συνέβη, πρόσθεσε η κ. Κάλφα, «ήταν μεν πρωτόγνωρο, αλλά θα πρέπει να το περιμένουμε και στο μέλλον, αν δεν αλλάξουν οι συνθήκες υποδομών. Όλα αυτά που κατεβάζουν τα ποτάμια δεν αναρωτήθηκε ποτέ το κράτος που καταλήγουν». Εμβαθύνεις, φράγματα είναι ορισμένες από τις ενέργειες που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην καλυτέρευση των συνθηκών στη λίμνη.

Τη δεκαετία του ‘60 έγιναν για τελευταία φορά παρεμβάσεις στη λίμνη Βιστωνίδα, έκανε γνωστό ο κ. Κατσιμίγας και επέκρινε το γεγονός ότι η ελληνική νομοθεσία δεν ευνοεί τη διαχείριση του περιβάλλοντος με όρους ισορροπίας ανάμεσα στην προστασία και την ανθρώπινη δραστηριότητα. Να σημειωθεί ότι καμία παρέμβαση εκ μέρους της Διεύθυνσης Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας ? Θράκης δεν έγινε για το θέμα των νεκρών ψαριών στη λίμνη Βιστωνίδα, παρόλο που τα στελέχη της ενημερώθηκαν εγγράφως από την πρώτη στιγμή εμφάνισης του φαινομένου. 

Το σίγουρο είναι ότι η λίμνη Βιστωνίδα είναι ένας από τους ομορφότερους υγροβιότοπους της Ελλάδας, με λιμνοθαλάσσια και λιμναία χαρακτηριστικά και εκτείνεται στους νομούς Ξάνθης και Ροδόπης, με έκταση 42.400 στρέμματα. 

Η ιδιαιτερότητα της λίμνης, έγκειται στο γεγονός, ότι στο βόρειο τμήμα της έχει γλυκό νερό, ενώ στο νότιο αλμυρό ή υφάλμυρο. Αυτό συνεπάγεται σε μεγάλη ποικιλία σε είδη χλωρίδας και πανίδας. 

Η Βιστωνίδα είναι η μεγαλύτερη ιχθυοπαραγωγός λίμνη της χώρας και τα αλιεύματα της διοχετεύονται εκτός από την Ελλάδα και σε αγορές του εξωτερικού.