Η θύελλα του πολέμου, πλησιάζει την Ελλάδα

Ήδη, με την έναρξη των επιχειρήσεων του πολέμου, η Γερμανία είχε να επιδείξει τις δικές της επιτυχίες. Ο δε έταιρος σύμμαχος της, ή Ιταλία, αναζητούσε διακαώς κάποια σημαντική επιτυχία, προς απόδειξη του φασιστικού της επεκτατικού σχεδίου.

Στα σχέδια αυτά της Ιταλίας, η Ελλάδα φάνταζε ως ο ιδανικότερος στόχος, διότι θεωρούσαν εύκολη την κυριαρχία της, με απώτερο σκοπό, την κυριαρχία στο νευραλγικό χώρο της Μεσογείου. Έτσι ο Μουσολίνι αναζητούσε από καιρό την "αφορμή" εκείνη που θα τον οδηγούσε στην κήρυξη του πολέμου, προς την Ελλάδα. Προπαρασκευαστικά, είχαν αρχίσει από το 1939 οι πρώτες προκλήσεις, τις οποίες η Ελλάδα αντιμετώπισε με ψυχραιμία, κατανοώντας πλήρως για το τι θα ακολουθούσε στο μέλλον, και δίδοντας όλη της την προσοχή στην προετοιμασία ενός πολέμου.

Η αποκορύφωση των προκλητικών ενεργειών, από πλευράς της φασιστικής Ιταλίας δε άργησε να έρθει, με το ύπουλο τορπιλισμό του Καταδρομικού 'ΕΛΛΗ', ανήμερα τον 15αύγουστο του 1940. Με την πράξη τους αυτή, οι Ιταλοί ολοκλήρωσαν ένα σχέδιο του Μουσολίνι, το οποίο ξεκίνησε από την καχυποψία του αναφορικά με τις γερμανοσοβιετικές βλέψεις - επιδιώξεις στα Βαλκάνια,  και την πιθανότητα ο αγγλικός στόλος να κατέφευγε στην Ελλάδα, σε περίπτωση που η αγγλοκρατούμενη Αίγυπτος περνούσε στα χέρια των Ιταλών. 

Για την προετοιμασία του όλου σχεδίου από το Μουσολίνι, και πριν φθάσουμε στο βυθισμό του καταδρομικού « Έλλη» επιχειρήθηκαν προκλήσεις, κυρίως προς τη Ναυτική δύναμη της Ελλάδος, κυρίως λόγω της γειτνίασης των δύο χωρών. Μια εκ αυτών έλαβε χώρα τη 12η Ιουλίου 1940, με το διαδοχικό βομβαρδισμό του Βοηθητικού Πλοίου "ΩΡΙΩΝ", και του αντιτορπιλικού «ΥΔΡΑ», ανοικτά της Γραμβούσας στην Κρήτη. Οι προκλήσεις συνεχίστηκαν, όταν τέσσερα ελληνικά υποβρύχια βομβαρδίστηκαν από ιταλικά αεροπλάνα (κόλπος ΙΤΕΑΣ), τα δε Ελληνικά αντιτορπιλικά "Βασιλεύς Γεώργιος" και το "Βασίλισσα Όλγα" καθώς και δύο υποβρύχια, δέχθηκαν επίθεση από την Ιταλική αεροπορία.  Έτσι η Ιταλία επισφράγισε τον "ψυχρό πόλεμο" κατά της Ελλάδος, που κατ' ουσίαν ξεκίνησε από τον Απρίλιο του 1940, με τη μεθοδευμένη συγκέντρωση ιταλικών στρατευμάτων στα Ελληνοαλβανικά σύνορα, και μια σειρά από παραβιάσεις του Ελληνικού Εναέριου Χώρου. Η χρήση προφάσεων για τις ενέργειες αυτές της Ιταλίας, επικεντρώθηκαν κυρίως στις δήθεν ωμότητες Ελλήνων της Ηπείρου, σε βάρος της αλβανικής μειονότητας.

Την 16η Αυγούστου 1940, ο Μεταξάς συγκαλεί Υπουργικό Συμβούλιο, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «Ενώπιον αυτής της καταστάσεως, σας δηλώ κύριοι συνάδελφοι, ότι η πολιτική της Ελλάδος είναι καθαρά. Χωρίς επιφυλάξεις και χωρίς παζαρέματα, είμεθα με το πλευρόν της Αγγλίας. Αυτήν την δήλωσιν δε σας την κάμνω δια να προκαλέσω συζήτησιν. Είναι πολιτική αποφασισθείσα που την εγκρίνει ολόκληρος ο Ελληνικός Λαός, ο Στρατός και ο Βασιλεύς. Εάν υπάρχει αντίθετος ο οποίος θέλει να ακολουθήσει η χώρα Ιταλόφιλον πολιτικήν ας εκδηλωθεί. Εάν υπάρχει μεταξύ υμών κανείς ο οποίος να μην εγκρίνει ή να έχει επιφυλάξεις, ας αποχωρήσει».

Και τα δυσάρεστα γεγονότα, δεν άργησαν να ξεκινήσουν. Την 4η Οκτωβρίου 1940, συναντώνται ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι, καθώς και οι υπουργοί εξωτερικών των δύο χωρών φον Ριμπεντροπ και Τσιάνο, σε ένα Ιταλικό χωριό (Μπρέννερο) κοντά στα Ιταλοαυστριακά σύνορα, με σκοπό να συζητήσουν διεξοδικά την υπόθεση της Ελλάδος.

Ο Μεταξάς, γνωρίζοντας τις ιταλικές επιδιώξεις από καιρό, γράφει στο ημερολόγιο του, τη 2η Οκτωβρίου 1940 : «Εις τα αλβανικά σύνορα εξακολουθεί συγκέντρωσης ιταλικού στρατού. Εμείς επιστρατεύομε και την ΙΧ Μεραρχίαν. Είμαι αποφασισμένος για κάθε θυσίαν υπέρ της τιμής της Ελλάδος». 

Την 15η Οκτωβρίου 1940, πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη, στο γραφείο του Μουσολίνι, η κρίσιμη σύσκεψη στην οποία λήφθηκε η απόφαση για την διεξαγωγή της επιθετικής στρατιωτικής επιχείρησης, εναντίον της Ελλάδος. Στη σύσκεψη αυτή, μεταξύ των άλλων ήταν παρόν και ο αρχιστράτηγος των ιταλικών δυνάμεων στην Αλβανία από τον Ιούνιο 1940 Σεβαστινός Βισκόντι Πράσκα, στον οποίο αργότερα χρέωσε την αποτυχία της επιχείρησης αυτής ο Μουσολίνι, παρόλο που δεν πραγματοποιήθηκαν αυτά που αποφασίστηκαν στη σύσκεψη, και ήταν μεταξύ των άλλων:

• Η μη κατάληψη της Κέρκυρας πριν ή ταυτόχρονα με την έναρξη των εχθροπραξιών.

? Στην ανεπαρκή ροή ενισχύσεων από την Ιταλία στην Αλβανία.

? Στην ελλιπή αεροπορική υποστήριξη. 

Κατ΄ ουσίαν, όλη στρατιωτική ηγεσία, που ήταν παρούσα στην παραπάνω σύσκεψη, δεν επιθυμούσε τον πόλεμο με την Ελλάδα, ουδείς όμως τόλμησε να το πει στο Μουσολίνι, και να εναντιωθεί στα παράλογα σχέδια του. Περιορίστηκαν μόνο να πουν πως ο πόλεμος με την Ελλάδα, είναι υπόθεση δύο εβδομάδων, ο δε Πράσκα υποστήριξε ότι για την επιχείρηση αυτή αρκούν τρείς μεραρχίες. Παρόλα αυτά, εγκρίθηκε το σχέδιο «Εμεργκεντσα Γκ.», το οποίο μεταξύ των άλλων ανέφερε ότι θα ριχνόταν στη μάχη στα Ελληνοαλβανικά σύνορα 100.000 άντρες, ενώ ταυτόχρονα θα γίνονταν επίθεση των Βουλγάρων στη Μακεδονία, η Μεραρχία «Μπάρι» θα έκανε απόβαση στη Κέρκυρα, και διαδοχικά θα καταλάμβανε την Κεφαλληνία και τη Ζάκυνθο. 

Ο Βασιλιάς της Βουλγαρίας Βόρι Γ΄ απογοήτευσε το Μουσολίνι, λέγοντας του ότι ναι μεν επιθυμεί την κατάληψη της Μακεδονίας, φοβάται όμως την επέμβαση της Τουρκίας. 

Στις 22 Οκτωβρίου 1940 ο υπουργός εξωτερικών της Ιταλίας κόμης Γκαλεάτσο Τσιάνο, συντάσσει το σχετικό τελεσίγραφο προς την Ελλάδα. Μια μέρα αργότερα, μετά από εύστοχες πληροφορίες που είχε ο Πρεσβευτής της Ελλάδας στη Ρώμη, ενημερώνει την ελληνική κυβέρνηση, ότι «κατά πληροφορίες στρατιωτικής πηγής οι Ιταλοί έχουν προσδιορίσει την επίθεση τους, στην Ελλάδα, μεταξύ 25ης και 28ης Οκτωβρίου 1940». 

Ως μέσο αποπροσανατολισμού, για ένα πόλεμο που πλέον ήταν βέβαιος, στις 26 Οκτωβρίου 1940, και αφού είχε ματαιωθεί η ημερομηνία αυτή ως η ημέρα κηρύξεως του πολέμου προς την Ελλάδα, ο ιταλός πρέσβης στην Ελλάδα, έδινε δεξίωση με σκοπό την σύσφιξη σχέσεων, μεταξύ Ελλάδας - Ιταλίας. Την ίδια στιγμή, μέσα στα μισοσκότεινα γραφεία της πρεσβείας, οι γραμματείς της, αποκρυπτογραφούσαν το τελεσίγραφο προς την Ελλάδα, το οποίο έφθανε σε τέσσερα μακροσκελή τηλεγραφήματα. 

Στις 27 Οκτωβρίου 1940, η Μεραρχία Μπάρι επιβιβάστηκε σε πλοία, με σκοπό την απόβαση στην Κέρκυρα. Λόγω όμως απρόσμενης θαλασσοταραχής, τα πλοία δεν απέπλευσαν, η δε ημερομηνία για την απόβαση μετεφέρθη για την 1η Νοεμβρίου. Λίγο αργότερα, η επιχείρηση απόβασης στην Κέρκυρα ματαιώθηκε, κρίθηκε δε ότι η Μεραρχία Μπάρι έπρεπε να μεταφερθεί στην Αλβανία. 

Την 27η Οκτωβρίου, αργά το βράδυ, ο Τσιάνο ανακοίνωνε επίσημα στον πρέσβη της Γερμανίας στη Ρώμη, ότι η Ιταλία θα απέδιδε το τελεσίγραφο στην Ελλάδα την 3η πρωινή της 28ης Οκτωβρίου, τα δε ιταλικά στρατεύματα ήταν έτοιμα στα Ελληνο-αλβανικά σύνορα για εισβολή. Για την 28η Οκτωβρίου είχε ορισθεί από τον υπουργό εξωτερικών της Γερμανίας Ρίμπεντροπ, η συνάντηση Μουσολίνι - Χίτλερ, στη Φλωρεντία. 

Τις δύο αυτές κρίσιμες ημέρες (26η & 27η) ο Μεταξάς γράφει χαρακτηριστικά στο προσωπικό του ημερολόγιο: 

26η Οκτωβρίου 

«… ούτε σήμερα επίθεσης. Ενισχύεται η χθεσινή μου γνώμη. Πανταχόθεν ησυχία δια την Ελλάδα. Αλλά Ισπανία?, Γαλλία? ?.»

27η Οκτωβρίου

«τι νύκτα κατά τις 2 το βράδυ(26ης προς 27ης) Υπουργός Τύπου Νικολούδης τηλεφωνεί για καταγγελία εναντίον μας, από Ιταλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι Ελληνική συμμορία εισήλθε εις αλβανικό έδαφος, συνεπλάκη, κτλ. Συνδυάζοντας πληροφορίας και φήμας, απέκτησα πεποίθηση ότι πρόκειται περί σκηνοθεσίας δια επικείμενη αύριον ίσως επίθεση». Αυτά έγραφε στο ημερολόγιο του, τις δύο αυτές κρίσιμες, για το μέλλον της Ελλάδας, ο πρωθυπουργός Μεταξάς.  Τις ημέρες αυτές, μεταξύ των άλλων, ο Μεταξάς βεβαίως για την ιταλική επίθεση, συνεργαζόμενος με τον Αρχιστράτηγο Παπάγο, έδινε προς αυτόν τις τελευταίες οδηγίες, για την αντιμετώπιση από στιγμή σε στιγμή της ιταλικής επίθεσης. 

Σε λίγο, οι σάλπιγγες του πολέμου θα ηχήσουν?.!!! 

Την 3η πρωίαν της 28ης Οκτωβρίου 1940, ο πρέσβης της Ιταλίας στην Ελλάδα Γκράτσι, επιδίδει τελεσίγραφο στον πρωθυπουργό της Ελλάδας, με το οποίο γνωστοποιεί την πρόθεση της Ιταλίας να καταλάβει θέσεις εντός της Ελληνικής Επικράτειας, και εάν η Ελλάδα δε συμμορφωθεί εντός τριών ωρών ο ιταλικός στρατός θα εισβάλει εντός του ελληνικού εδάφους. Αμέσως, και χωρίς δεύτερη σκέψη, ήρθε από τον Έλληνα πρωθυπουργό η ιστορική απάντηση (στα γαλλικά) «Alors c' est la guerre» (Λοιπόν έχουμε πόλεμο), που έμεινε στην ιστορία ως το μεγάλο ΌΧΙ του ελληνικού λαού προς τον ξένο φασιστικό κατακτητή.

Λίγο αργότερα, έρχεται και το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν, του Γενικού Στρατηγείο: «Αι ιταλικαί στρατιωτικαί  δυνάμεις προβάλλουν από την πρωίαν 5:30 σήμερον τα ημέτερα τμήματα προκαλήψεως της Ελληνοαλβανικής μεθορίου. Αι ημέτεραι δυνάμεις αμύνονται του πατρίου εδάφους».

Η διαταγή του Αρχιστρατήγου Αλέξανδρου Παπάγου, προς τους διοικητάς των Μονάδων, ήταν λακωνική, σύντομη, και μαρτυρεί την άριστη επιτελική προπαρασκευή των πολεμικών σχεδίων της χώρας (ΓΕΣ / Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού: "Επίτομη ιστορία πολέμου 1940-41" σελ. 42): «Από έκτης πρωινής σήμερον περιερχόμεθα εις εμπόλεμον κατάστασιν προς Ιταλίας. Άμυνα Εθνικού εδάφους διεξαχθεί βάσει διαταγών ας έχετε. Εφαρμόσατε σχέδιον επιστρατεύσεως. Παπάγος».

Η Ημερησία Διαταγή του Αρχιστράτηγου Παπάγου ανέφερε: «Αναλαμβάνων την αρχηγίαν του Στρατού καλώ τους αξιωματικούς και οπλίτας του Ελληνικού Στρατού εις εκτέλεσιν του υψίστου προς την Πατρίδα καθήκοντος με την μεγαλυτέραν αυταπάρνησιν και σταθερότητα. Ουδείς πρέπει να υστερήσει. Η υπόθεσιςχτου αγώνος τον οποίον μας επέβαλαν ο αχαλίνωτος ιμπεριαλισμός μιας Μεγάλης Δυνάμεως, η οποία ουδέν είχε ποτέ να φοβηθή από ημάς, είναι η δικαιότερα υπόθεσις την οποίαν είναι δυνατόν να υπερασπισθή ένας Στρατός. Πρόκειται περί αγώνος υπάρξεως. Θα πολεμήσωμεν με πείσμα, με αδάμαστον εγκαρτέρησιν, με αμείωτον μέχρι τελευταίας πνοής ενεργετικότητα. Έχω ακράδαντον την πεποίθησιν ότι ο Ελληνικός Στρατός θα γράψει νέας λαμπράς σελίδας εις την ένδοξον ιστορία του Έθνους. Μην αμφιβάλλετε ότι τελικώς θα επικρατήσωμεν, με την βοήθειαν και ευλογίαν του Θεού και τας ευχάς του Έθνους. Έλληνες Αξιωματικοί και Οπλίτες φανήτε ήρωες.»

Τόσο ο Αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος, όσο και ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Ιωάννης Μεταξάς, είχαν απόλυτο δίκαιο, διότι πρωτίστως πίστεψαν στην ψυχή του Έλληνα, και λίγο αργότερα δικαιώθηκαν γι αυτόν.

Και φυσικά η ιστορία αποδεικνύει την τιμωρία όσων επιβουλεύονται την εδαφική ακεραιότητα των γειτόνων τους ?!