Τι σημαίνει η απόφαση της κυβέρνησης να επισπεύσει την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας; Το ερώτημα αυτό τέθηκε στον Άλκη Ν. Δερβιτσιώτη καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης μέσω της συχνότητας του ράδιο Χρόνος 87,5, με αφορμή τις πολιτικές εξελίξεις που είναι καταιγιστικές.
Τι σημαίνει η απόφαση της κυβέρνησης να επισπεύσει την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας; Έχουμε συνηθίσει όλα σε αυτή την χώρα να τα καλύπτουμε με τον «μανδύα» του Συνταγματικού δικαίου.
-Δεν τα καλύπτουμε με τον «μανδύα» του Συντάγματος, υποχρεούται η κυβέρνηση και κάθε άλλος πολιτικός και πολιτειακός παράγον, είτε είναι πολιτικά κόμματα είτε είναι η βουλή, υποχρεούνται να εφαρμόζουν το Σύνταγμα, γι’ αυτό το έχουμε. Δεν είναι ένας «μανδύας» νομιμότητας, είναι ακριβώς το πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να κινούμαστε σε ό, τι αφορά τα πολιτικά ζητήματα και σε ό, τι αφορά τη λήψη των αποφάσεων που είναι σχετικές με τα προβλήματα του ελληνικού λαού. Αυτό είναι το πρώτο. Το δεύτερο είναι ότι έχω διαφορετική εικόνα, ότι η κυβέρνηση ουδέποτε είπε ότι θα ξεκινήσει τη διαδικασία ένα μήνα πριν. Για να μην μακρηγορούμε, όμως, να σας πω τι λέει το Σύνταγμα. Το Σύνταγμα λέει ότι η σχετική διαδικασία, η πρώτη ψηφοφορία ορίζεται σε ειδική συνεδρίαση από τον Πρόεδρο της Βουλής, ένα τουλάχιστον μήνα πριν να λήξει η θητεία του προηγούμενη Προέδρου. Όλο το σκηνικό εδώ δεν καθορίζεται μόνο από την χρονική μονάδα «μήνας».
Καθορίζεται και συγκαθορίζεται αποφασιστικότερα από το «ελάχιστον». Το ελάχιστον είναι ο ένας μήνας και οπωσδήποτε οι δύο μήνες είναι εντός του πλαισίου. Σε αυτή τη λογική και σε αυτή την ανοιχτή ερμηνεία των 5 και των 6 μηνών, θα μπορούσαμε να έχουμε πολλές καταστρατηγήσεις, θα είχαμε έναν εκλεγμένο ΠτΔ δηλαδή και κάποιον ο οποίος θα υπολειπόταν η θητεία του κατά έξι μήνες. Δύσκολο αυτό. Συνταγματικώς τουλάχιστον άκομψο και δυνάμενο να προκαλέσει προβλήματα, αν ο νεοεκλεγείς και μη αναλαβών ακόμα καθήκοντα Πρόεδρος ζητούσε από τον απερχόμενο να παραιτηθεί νωρίτερα και ούτω καθεξής. Γι? αυτό υπάρχει αυτή η ελάχιστη πρόβλεψη του ενός μηνός και η απώτερη γνώμη, η γνώμη που θέλει τον απώτερο χρόνο από ό, τι έχω υπόψη μου, είναι οι 3 μήνες και 10 μέρες, διότι αυτή η γνώμη συνυπολογίζει τις 15 ημέρες που θα διαρκέσουν οι τρεις ψηφοφορίες στην πρώτη Βουλή, εάν δεν πετύχουν να εκλέξουν Πρόεδρο, την διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, που μπορεί να πάει μέχρι 25-30 μέρες κατά μέγιστο και ακολούθως τις άλλες 15 μέρες που ενδεχομένως να απαιτηθούν στη νέα Βουλή.
Άρα μας περιμένουν 3 ψηφοφορίες στην παρούσα Βουλή, με 200, 200 κι 180 βουλευτές για πλειοψηφία αντίστοιχα;
-Ναι ακριβώς, είναι 3 οι ψηφοφορίες: 200-200-180. Η κάθε μία απέχει από την άλλη 5 ημέρες κι έχουμε και το εξής, για να γνωρίζουν όλοι. Δεν υπάρχει αιτιολόγηση της πρότασης και της ψήφου, δηλαδή υπάρχει απλή πρόταση υποψηφιότητας με ανακοίνωση ονόματος, εντός του Βουλευτηρίου μιλάω τώρα, και δεν υπάρχει και προθεσμία υποβολής ή ανακοίνωσης αυτών των υποψηφιοτήτων. Κρατήστε αυτή τη λεπτομέρεια, μήπως και την δούμε μπροστά μας.
Αυτό τι σημαίνει πρακτικά;
-Ότι υπάρχει το ενδεχόμενο στην δεύτερη ψηφοφορία να υπάρχει άλλος υποψήφιος ή να υπάρχουν 2 συνυποψήφιοι. Αυτό είναι το καινούργιο.
Δηλαδή μπορεί να αλλάξει το πρόσωπο ή να καθορίσει κι άλλο πρόσωπο η αντιπολίτευση;
-Ναι, αυτό δεν μπορεί να γίνει μόνο στην τελευταία ψηφοφορία της επόμενης Βουλής. Δηλαδή, εάν μετρήσουμε συνολικά τις ψηφοφορίες, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι δεν εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας, είναι δυνατό να έχουμε 3 ψηφοφορίες που ανάγονται στην παρούσα Βουλή, 2 ψηφοφορίες άγονες στην επόμενη Βουλή, οπότε στην τρίτη και τελευταία ψηφοφορία της επόμενης Βουλής θα βγει οπωσδήποτε Πρόεδρος. Σε εκείνη την πλειοψηφία δεν μπορούμε να έχουμε νέο υποψήφιο. Σε αυτή την πλειοψηφία απαιτείται σχετική πλειοψηφία, δηλαδή μπορεί και λιγότερους από 151.
Κι αν δύο υποψήφιοι ισοψηφήσουν με 150, τι γίνεται μετά;
- Έχουμε κανόνα στο Σύνταγμα ο οποίος προβλέπει αυτά τα πράγματα σε περίπτωση ισοψηφίας, αλλά είναι ένα σενάριο το οποίο μαθηματικώς συγκεντρώνει μια πιθανότητα στο 1τρισεκατομμύριο. Και δε στην παρούσα Βουλή αποκλείεται εντελώς.
Δε δίνεται αίσθηση όμως ότι σύρονται γρήγορα με πιέσεις της Τρόικα ή των δανειστών μας, να προχωρήσουν κάποιες διαδικασίες;
-Δεν νομίζω, νομίζω ότι η ελληνική κυβέρνηση αυτή τη στιγμή έχει κάνει μια κίνηση, με την οποία απειλεί όλους τους βασιλιάδες των αντίπαλων παιχτών, είτε σε εσωτερικό είτε σε εξωτερικό επίπεδο, διότι κέρδισε δίμηνη παράταση. Εντός αυτού του διμήνου μπορεί να αξιοποιήσει κάμποσα δις από αυτά που λιμνάζουν και δεν αξιοποιήθηκαν από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, γιατί δεν χρειάστηκαν. Εάν υποθέσουμε ότι αυτή η συμμαχική κυβέρνηση χάνει τις εκλογές (του ΠτΔ) κι έχουμε οδηγηθεί σε εκλογές (βουλευτικές) έχουμε μια νέα πλειοψηφία, η οποία κατά πάσα πιθανότητα θα πρέπει να είναι συμμαχική, άρα θα έχουμε διερευνητικές εντολές, αλλά πριν από αυτές θα έχουμε και προσπάθεια εκλογής ΠτΔ. Θα τελειώνει όμως και το δίμηνο εντός του οποίου μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα δις.
Άρα θέλετε να πείτε ότι θα έχουμε και νέα δεδομένα μέσα σε αυτές τις διαδικασίες που θα αλλάζουν τις ισορροπίες;
-Λέω κάτι πολύ χειρότερο. Λέω ότι δεν θα ευχόμουν να ήμουν ο αρχηγός της επόμενης πλειοψηφίας, αν αυτή η πλειοψηφία ήταν σχετική, διότι πέραν της αγωνίας να φτιαχτεί κυβέρνηση, θα έπρεπε η νέα Βουλή να ψηφίσει πρώτα και πάνω από όλα για ΠτΔ. Ταυτόχρονα θα έπρεπε να ξαναμίλησω με την Τρόικα και με τους Ευρωπαίους, διότι τελειώνει το δίμηνο στα τέλη Φεβρουαρίου, εντός του οποίου μπορούμε να αξιοποιήσουμε τα χρήματα. Άρα, εάν εγώ ήμουν ο αρχηγός της νέας σχετικής πλειοψηφίας, θα βρισκόμουν με μία θηλιά στο λαιμό και με τους Ευρωπαίους να μου λένε «παρακαλώ πολύ, περάστε να υπογράψετε κάτι».
ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Ποιος είναι ο Σταύρος Δήμας
Την κοινή απόφαση του ιδίου και του προέδρου του ΠΑΣΟΚ να προτείνουν ως υποψήφιο για την Προεδρία της Δημοκρατίας τον Σταύρο Δήμα, ανακοίνωσε με διάγγελμά του ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς το μεσημέρι της Τρίτης
Την κοινή απόφαση του ιδίου και του προέδρου του ΠΑΣΟΚ να προτείνουν ως υποψήφιο για την Προεδρία της Δημοκρατίας τον Σταύρο Δήμα, ανακοίνωσε με διάγγελμά του ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς το μεσημέρι της Τρίτης. Όπως είπε, με την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας έως το τέλος του μήνα, θα καθαρίσουν τα σύννεφα της πολιτικής αβεβαιότητας και η χώρα θα είναι έτοιμη να συζητήσει για την μετά το μνημόνιο εποχή. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η υποψηφιότητα του Σταύρου Δήμα είναι η καλύτερη, καθώς πρόκειται για πρόσωπο που ενώνει και εμπνέει. Σημείωσε, δε, ότι θα είναι υποψήφιος και για τις τρεις ψηφοφορίες. Με την εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας η χώρα θα είναι πλέον σταθερή πολιτικά και οικονομικά, κατέληξε ο Αντώνης Σαμαράς.
ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΔΗΜΑΣ
Ο Σταύρος Δήμας γεννήθηκε το 1941 στην Κλένια του νομού Κορινθίας. Σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Πολιτικές και Οικονομικές Επιστήμες στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη. Την περίοδο 1968-1975 εργάσθηκε στη Γουόλ Στριτ στη Νέα Υόρκη και αργότερα στη Διεθνή Τράπεζα του ΟΗΕ ως ανώτερο στέλεχος, με αρμοδιότητες για επενδύσεις στις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Το 1975 ανέλαβε υποδιοικητής της Ελληνικής Τράπεζας Βιομηχανικής Ανάπτυξης (ΕΤΒΑ). Παράλληλα ήταν μέλος της Κεντρικής Επιτροπής που έκανε τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ. Το 1977 εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Επικρατείας με το ψηφοδέλτιο της ΝΔ. Το διάστημα 1981-1986 ήταν τακτικό μέλος της αντιπροσωπείας της Ελληνικής Βουλής στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Από τον Οκτώβριο του 1985 έως τον Ιούνιο του 1989 υπήρξε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ. Το 1986 εξελέγη ομόφωνα πρόεδρος της Ομάδας Κοινοβουλευτικού Έργου (ΟΚΕ) Οικονομικών της ΝΔ. Στις 8 Δεκεμβρίου 1989, στις εκλογές που διεξήγαγε η Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ, εξελέγη μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και μία εβδομάδα αργότερα, η Σύνοδος της Κεντρικής Επιτροπής τον εξέλεξε πέμπτο, με 34 ψήφους, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του κόμματος.
Στις 25 Ιουλίου 1991, ενώ συνόδευε τον πρωθυπουργό Κ. Μητσοτάκη στο επίσημο ταξίδι του στην πρώην Σοβιετική Ένωση, δήλωσε ξαφνικά ότι παραιτείται από υπουργός Βιομηχανίας. Τα αίτια της παραίτησης, τα οποία δεν αποσαφηνίστηκαν από τον ίδιο, αποδόθηκαν από το σύνολο του Τύπου σε φραστικό επεισόδιο που είχε με τη σύζυγο του πρωθυπουργού Μαρίκα Μητσοτάκη. Η παραίτηση υπεβλήθη και τυπικά στις 27 Ιουλίου -είχε ήδη γίνει αποδεκτή από τον πρωθυπουργό την προηγούμενη ημέρα- ενώ τα καθήκοντα του υπουργού Βιομηχανίας ανατέθηκαν προσωρινά από τις 29 Ιουλίου στον υφυπουργό Β. Μαντζώρη.
Στις 11 Νοεμβρίου 1993, εξελέγη πρόεδρος της Ομάδας Κοινοβουλευτικού Ελέγχου (ΟΚΕ) της ΝΔ για θέματα σχετικά με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και τρεις ημέρες αργότερα, ανέλαβε γραμματέας της Γραμματείας Προγράμματος του κόμματος.
Στις 24 Απριλίου 1994, στο 3ο Συνέδριο της Nέας Δημοκρατίας, επανεξελέγη μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και στις 10 Μαΐου εξελέγη μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του κόμματος (πρώτος με 89 ψήφους).
Στις 24 Νοεμβρίου 1994, εξελέγη πρόεδρος της Ομάδας Κοινοβουλευτικού Ελέγχου (ΟΚΕ) της ΝΔ για θέματα σχετικά με την Εθνική Οικονομία.
Τον Ιανουάριο του 1995, με απόφαση του προέδρου της ΝΔ ορίστηκε γενικός γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας (ΚΟ) του κόμματος.
Στις 23 Μαρτίου 1997, στο 4ο Συνέδριο της ΝΔ εξελέγη εκ νέου μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και στις 2 Απριλίου του ίδιου έτους, επανεξελέγη διά βοής γραμματέας της ΚΟ του κόμματος.
Στις 10 Μαρτίου του 2004, ορίστηκε επίτροπος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αρμόδιος για τα χαρτοφυλάκια της Απασχόλησης και των Κοινωνικών Υποθέσεων, στη θέση της Άννας Διαμαντοπούλου, η οποία παραιτήθηκε, ενώ από τον Νοέμβριο του ιδίου χρόνου ανέλαβε υπεύθυνος για θέματα περιβάλλοντος.
Τον Ιούλιο του 2010, μετά από απόφαση του προέδρου της ΝΔ, Αντώνη Σαμαρά, ανέλαβε καθήκοντα αντιπροέδρου του κόμματος για τους τομείς Οικονομίας, Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, Ναυτιλίας, Ενέργειας, Περιβάλλοντος, Υποδομών και Μεταφορών, Υγείας, Κοινωνικής Πολιτικής και Κυβερνητικού Προγράμματος. Το Νοέμβριο του 2011 ορκίστηκε υπουργός Εξωτερικών στη μεταβατική κυβέρνηση συνεργασίας του Λουκά Παπαδήμου.
Διετέλεσε: Υφυπουργός Συντονισμού (28/11/1977-10/05/1980), Υπουργός Εμπορίου (10/05/1980-11/10/1980), Υπουργός Ανευ Χαρτοφυλακίου (11/10/1980-17/09/1981), Υπουργός Ανευ Χαρτοφυλακίου (17/09/1981-21/10/1981), Υπουργός Γεωργίας (02/07/1989-12/10/1989), Υπουργός Γεωργίας (23/11/1989-13/02/1990), Υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας, Τεχνολογίας (11/04/1990-29/07/1991), Υπουργός Εξωτερικών (11/11/2011-17/05/2012).
Είναι παντρεμένος με την Άλκηστη Κοντού κι έχουν δυο γιους και μία κόρη.