Η κοινωνία καλείται να καταπολεμήσει την ομοφοβική βία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της αποτυγχάνουν να αντιμετωπίσουν τα ομοφοβικά και τρανσφοβικά εγκλήματα μίσους, καθώς και να προστατεύσουν όλους τους ανθρώπους από τις διακρίσεις, την παρενόχληση και τη βία, τονίζει σε έκθεσή της η Διεθνής Αμνηστία. «Η βία που υποκινείται από μίσος, έχει ιδιαίτερα επιζήμιες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στα θύματα. Παρ’ όλα αυτά, η Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και πολλά από τα κράτη-μέλη της, δεν αναγνωρίζουν στη νομοθεσία τους ως εγκλήματα μίσους, τα εγκλήματα με βάση τον πραγματικό ή υποτιθέμενο σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα του φύλου. Αυτό είναι απαράδεκτο, διότι το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων προστατεύει από τις διακρίσεις το σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα του φύλου», δήλωσε ο Marco Perolini, εμπειρογνώμονας της Διεθνούς Αμνηστίας για τις διακρίσεις στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία. 

Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας «Επειδή είμαι εγώ: Ομοφοβία, τρανσφοβία και έγκλημα μίσους στην Ευρώπη» επισημαίνει κενά στη νομοθεσία πολλών ευρωπαϊκών χωρών, όπου ο σεξουαλικός προσανατολισμός και η ταυτότητα του φύλου δεν περιλαμβάνονται ρητά ως λόγοι για τους οποίους μπορεί να διαπράττονται εγκλήματα μίσους. Η έκθεση, επίσης καταδεικνύει την ανεπάρκεια των προτύπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τα εγκλήματα μίσους, που αποσκοπούν στην καταπολέμηση της ομοφοβικής και τρανσφοβικής βίας. Γιατί υπάρχει ομοφοβία, από πού εκπορεύεται, ποια είναι τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις και πως μπορεί να περιοριστεί το φαινόμενο της ομοφοβίας; Σε αυτά και άλλα ερωτήματα και προβληματισμούς κλήθηκε να απαντήσει η εκδήλωση με θέμα «My Body, my rights-Stop Ομοφοβία» που διοργάνωσε το απόγευμα του Σαββάτου 31 Μαΐου η τοπική ομάδα δράστης της Διεθνούς Αμνηστίας στο εργατικό κέντρο Κομοτηνής με καλεσμένες τις Κορίνα Παυλίδου δικηγόρο και Λιζέτα Λιούρτα ψυχολόγο. 

«Δεν τασσόμαστε κατά ή υπέρ των ομοφυλόφιλων, των τρανς και όλων των «μειονοτήτων», αλλά υπερασπιζόμαστε το δικαίωμά τους να μη φοβούνται να κυκλοφορήσουν ελεύθεροι, να λένε τη γνώμη τους δημόσια. Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους κρύβονται, γίνονται αόρατοι σε μία προσπάθεια να προστατευτούν γιατί υπάρχουν σε βάρος τους ακόμα και φαινόμενα βίας», τόνισε η Δήμητρα Μακρυγιάννη υπεύθυνη Τύπου της τοπικής οργάνωσης της Διεθνούς Αμνηστίας ενημερώνοντας το κοινό της εκδήλωσης ότι το θέμα της ομοφοβίας αποτελεί τον κεντρικό άξονα παγκόσμιας εκστρατείας της Διεθνούς Αμνηστίας.  Στην ψυχολογική προσέγγιση της ομοφοβίας εστιάστηκε η εισήγηση της ψυχολόγου Λιζέτας Λιούρτας και πως οι στάσεις που υπάρχουν απέναντι στους ομοφυλόφιλους επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας και τι δημιουργεί τις στάσεις αυτές. Παράλληλα επισημάνθηκε ότι τα στερεότυπα επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας όχι μόνο αναφορικά με τους ομοφυλόφιλους, αλλά και με άλλες κοινωνικές ομάδες. Επιπλέον εξήγησε πως «υπάρχουν διάφοροι τύποι ομοφοβίας, που μπορούν να κατευθύνονται από έναν ετερόφυλο προς έναν ομοφυλόφιλο, αλλά έχουμε την ομοφοβία από τους ίδιους τους ομοφυλόφιλους για τους εαυτούς τους, όταν συνειδητοποιούν ότι έχουν αυτόν τον σεξουαλικό προσανατολισμό και ταυτότητα, πολλές φορές νιώθουν έντονη σύγχυση γιατί δυσκολεύονται να αποδεχτούν αυτό το κομμάτι του εαυτού τους. Συνήθως αυτοί οι άνθρωποι απευθύνονται σε ειδικούς. Η ομιλία της ψυχολόγου ολοκληρώθηκε παρουσιάζοντας τις παρεμβάσεις που μπορούν να γίνουν ώστε να επιτευχθεί η αλλαγή της στάσης και να επιτευχθεί η αποδοχή προς τη διαφορετικότητα, δηλαδή ενημέρωση, ευαισθητοποίηση, πολιτικές ισότητας, παρεμβάσεις σε πανεπιστήμια, σχολεία αλλά ακόμα και στο φιλικό ή οικογενειακό περιβάλλον.

Αναφορές σε παραδείγματα καταπατήσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουν υποστεί άνθρωποι ανά τον κόσμο, έκανε η Κορίνα Παυλίδου δικηγόρος με μεταπτυχιακές σπουδές πάνω στα ανθρώπινα δικαιώματα, υποστηρίζοντας παράλληλα «ενστερνιζόμενη τη θεωρία που υπάρχει στη νομική επιστήμη ότι η βία δεν είναι ένα φαινόμενο που υφίστανται μόνο οι γυναίκες, αλλά είναι φαινόμενο που έχει να κάνει με τις δομές που υπάρχουν στην κοινωνία, με τις κοινωνικές ανισότητες. Η βία είναι ένα σύμπτωμα και πρέπει να αναζητηθούν τα βαθύτερα αίτια του».  Στο άρθρο 66 του Ποινικού Κώδικα στη χώρα μας αναφέρεται ότι τα κίνητρα που σχετίζονται με τη φυλή ή το σεξουαλικό προσανατολισμό των θυμάτων αποτελούν επιβαρυντικά στοιχεία επί σειρά ετών. Τον Μάρτιο του 2013 το άρθρο αυτό τροποποιήθηκε, ούτως ώστε να περιλαμβάνει και την ταυτότητα του φύλου. Οι τοπικές ΜΚΟ έχουν διαμαρτυρηθεί, ωστόσο, στην πράξη, οι αστυνομικές και δικαστικές αρχές παραλείπουν τακτικά να λαμβάνουν υπόψη τους ισχυρισμούς για κίνητρα μίσους κατά την έρευνα και δίωξη εγκλημάτων μίσους. Η δημιουργία  ειδικών αστυνομικών διευθύνσεων και τοπικών μονάδων τον Δεκέμβριο του 2013 θεωρούνταν ότι θα συμβάλει στην επίλυση του προβλήματος, αλλά αυτές οι μονάδες και διευθύνσεις έχουν συσταθεί για να αντιμετωπίζουν μόνο εγκλήματα μίσους που σχετίζονται με τη φυλή και όχι εγκλήματα που διαπράττονται για άλλους απαγορευμένους λόγους, όπως ο σεξουαλικός προσανατολισμός και η ταυτότητα φύλου.

Το 2013 το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας ξεκίνησε να συλλέγει στοιχεία για εγκλήματα μίσους υποκινούμενα από το σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου. Μέχρι σήμερα έχουν αναφερθεί δύο υποθέσεις. Δεν έχει συλλεχθεί κανένα επίσημο στοιχείο για ομοφοβικό και τρανσφοβικό έγκλημα μίσους.