Γίνεται ένα ούζο τοπικής ποτοποιίας, ίδιας περιεκτικότητας, στο ίδιο μπουκάλι στα ράφια ενός συνοικιακού καταστήματος να πωλείται με δύο διαφορετικές τιμές; Το παράνομο εμπόριο οινοπνευματωδών ποτών στη Ροδόπη έχει τιμή και αυτή μπορεί να είναι διαφορετική, εφόσον πρόκειται για ένα μπουκάλι που διακινείται νόμιμα εντός των ορίων της Ελλάδας και για ένα μπουκάλι που εισάγεται παράνομα από τη Βουλγαρία. Η διαφορά φόρου στα οινοπνευματώδη μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας ευνοεί το λαθρεμπόριο ποτών από τη δεύτερη σε βάρος της πρώτης, ένα φαινόμενο που μεταφράζεται σε απώλειες τζίρου, τόσο για τους ντόπιους επαγγελματίες αλλά και για το ίδιο το κράτος.
Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ
Ποια είναι όμως η διαφορά φόρου μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας στα αλκοολούχα; Θα αναφέρουμε το χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός δημοφιλούς ποτού στην χώρα μας, που όμως καταναλώνεται κατά κόρον σε χώρες των Βαλκανίων και το βρίσκουμε πολύ εύκολα στα ράφια των καταστημάτων και των μάρκετ στη γειτονική χώρα. Για το αγαπημένο ούζο σε ένα μπουκάλι, ο ειδικός φόρος στη Βουλγαρία ανέρχεται στα 1,89 ευρώ, αφού εκεί ισχύει ο κατώτατος ειδικός φόρος που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την Ελλάδα ο ειδικός φόρος για το ούζο και το τσίπουρο ανέρχεται 4,39 ευρώ, με τη διαφορά μεταξύ των δύο χωρών να ανέρχεται στα 2,50 ευρώ. Στα υπόλοιπα οινοπνευματώδη ο φόρος είναι 8,78 ευρώ και η διαφορά σε ένα μπουκάλι μεταξύ των δύο κρατών είναι 6,89 ευρώ. Η μεγάλη διαφορά στην τιμή των οινοπνευματωδών στις δύο πλευρές των συνόρων δεν εδράζεται στο ότι στην Ελλάδα πουλάμε ακριβά και στη Βουλγαρία πουλάνε φθηνά, αλλά στην τεράστια διαφορά της φορολογίας.
ΤΑ ΣΚΛΗΡΑ ΟΙΝΟΠΝΕΥΜΑΤΩΔΗ
Στα λεγόμενα και σκληρά οινοπνευματώδη, δηλαδή ουίσκι, τζιν και βότκα, εντοπίζεται το φαινόμενο της παράνομης διακίνησης, με αποτέλεσμα η μείωση της δραστηριότητας στο νομό Ροδόπης να είναι τουλάχιστον της τάξης του 20-25%, πτώση που αφορά τόσο την πόλη της Κομοτηνής, αλλά και τους οικισμούς.
Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους και δεν αφορούν μόνο τη Ροδόπη αλλά το σύνολο της χώρας μας. Σε πάνω από 140 εκατ. ευρώ ετησίως υπολογίζονται οι απώλειες σε φορολογικά έσοδα εξαιτίας του λαθρεμπορίου αλκοολούχων ποτών, καθώς και της παράνομης διακίνησης τσίπουρου. Τα φαινόμενα αυτά από το 2009 κι έπειτα βρίσκονται σε έξαρση ως αποτέλεσμα της ύφεσης και της υπέρογκης αύξησης της φορολογίας στα αλκοολούχα ποτά τη διετία 2009-2010. Αντιθέτως, εάν μειωθεί σταδιακά ο ειδικός φόρος κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών έτσι ώστε από τα 25,5 ευρώ/λίτρο που είναι σήμερα να φτάσει τα 17,7 ευρώ/λίτρο το 2016 και σε συνδυασμό με άλλες διορθωτικές παρεμβάσεις στην αγορά εκτιμάται ότι μπορεί να προκύψει συνολικό δημοσιονομικό όφελος 182 εκατ. ευρώ για την τριετία 2014-2016. Στα συμπεράσματα αυτά καταλήγει μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) για τον κλάδο των αλκοολούχων ποτών.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΕΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΜΑΚΑΖΑ-ΝΥΜΦΑΙΑ
Ποιος όμως είναι ο ρόλος της διάνοιξης του κάθετου άξονα Μακάζα – Νυμφαία στην έξαρση του φαινομένου διακίνησης αλκοόλ στην περιοχή μας; Οι γνωρίζοντες λένε καταλυτικός, αφού από τότε που άνοιξε ο δρόμος, είναι εμφανής η διαφορά στην κατανάλωση. Το «κόλπο» με την εισαγωγή μικρών ποσοτήτων κάθε φορά, ευνοεί την παράνομη διακίνηση, χωρίς παράλληλα να εγκυμονεί κινδύνους για τους διακινητές. Μέχρι 10 λίτρα αλκοολούχων ποτών επιτρέπεται, σύμφωνα με τη νομοθεσία, να εισάγει από τη Βουλγαρία κάποιος στη χώρα μας, και αυτό το γνωρίζουν πολλοί, γι’ αυτό και στους ελέγχους διαπιστώνεται συχνά πολίτες να μεταφέρουν μέχρι τέσσερα ή και πέντε λίτρα ποτών. Υπάρχουν βέβαια και κάποιοι άλλοι που εκμεταλλεύονται ακριβώς αυτή τη νομοθεσία και επισκέπτονται περισσότερες από μία φορές την εβδομάδα τη γειτονική χώρα, μεταφέροντας κάθε φορά 10 λίτρα αλκοολούχων ποτών. Στην περίπτωση αυτοί οι έλεγχοι των τελωνειακών επικεντρώνονται στο κατά πόσο αυτές οι ποσότητες, που εισάγονται σταδιακά, προορίζονται για προσωπική χρήση ή διοχετεύονται σε καταστήματα της Κομοτηνής. Για παράδειγμα ένα αυτοκίνητο με τέσσερα άτομα επιβαίνοντες μπορούν να εισάγουν στη χώρα μας μέχρι 40 λίτρα ποτών, χωρίς να προκύψει πρόβλημα. Όμως η ποσότητα αυτή εγείρει φυσικά ερωτήματα για το κατά πόσο αφορά προσωπική χρήση και όχι διάθεση σε μαγαζιά.
Πάντως αξίζει να διευκρινιστεί ότι τα ποτά που εισάγονται παράνομα στη χώρα μας δεν είναι μπόμπες. Ελληνικές εταιρίες εξάγουν νόμιμα στη Βουλγαρία, αυτά φορολογούνται εκεί και επιστρέφουν στην Ελλάδα και παρανόμως πωλούνται με εμφανώς χαμηλότερες τιμές. Στο νομό μας παρατηρήθηκε το φαινόμενο ούζο τοπικής ποτοποιίας ίδιας περιεκτικότητας, στο ίδιο μπουκάλι να πωλείται σε μάρκετ οικισμού 4 και 8 ευρώ, με την χαμηλότερη τιμή να αφορά το παράνομα εισαγόμενο από Βουλγαρία
ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΩΝ ΔΙΑΚΙΝΗΤΩΝ
Ποιοι είναι όμως αυτοί που απασχολούνται στην επικερδή επιχείρηση που ονομάζεται παράνομο εμπόριο οινοπνευματωδών; Μπορεί να είναι ο αξιωματικός Σώματος Ασφαλείας που συνελήφθη κατηγορούμενος για λαθρεμπόριο ποτών από τη Βουλγαρία στην Ελλάδα. Πρόκειται για έναν 49χρονο, ο οποίος συνελήφθη μαζί με δύο ακόμη Βούλγαρους.
Οι δύο Βούλγαροι, 53 και 50 ετών, επέβαιναν σε φορτηγό αυτοκίνητο, στο οποίο εντοπίστηκαν 6.126 φιάλες αλκοολούχων ποτών, που είχαν εισαχθεί παράνομα στη χώρα μας. Ο 49χρονος επέβαινε σε Ι.Χ. αυτοκίνητο που λειτουργούσε ως προπομπός του φορτηγού. Στο εσωτερικό του αυτοκινήτου βρέθηκαν 3.925 ετικέτες αλκοολούχων ποτών. Αστυνομικοί παρακολουθούσαν την πορεία των δύο οχημάτων και τα ακινητοποίησαν στην Εγνατία Οδό. Μπορεί να είναι ο 59χρονος από τις Σάπες, που επίσης συνελήφθη για παραβάσεις της νομοθεσίας περί τελωνειακού κώδικα και του νόμου περί ειδικού φόρου κατανάλωσης. Σε έλεγχο που πραγματοποίησαν οι αστυνομικοί στο αυτοκίνητο το οποίο οδηγούσε ο δράστης, καθώς επίσης και την κατοχή του, εντόπισαν και κατέσχεσαν: 142 πακέτα τσιγάρων, για τα οποία δεν έχουν καταβληθεί στο δημόσιο οι ανάλογοι φόροι και δασμοί, 2 φιάλες αλκοολούχου ποτού, για τις οποίες δεν έχουν καταβληθεί στο δημόσιο οι ανάλογοι φόροι και δασμοί, 1 συσκευασία με καπνό, για την οποία δεν έχουν καταβληθεί στο δημόσιο οι ανάλογοι φόροι και δασμοί, το χρηματικό ποσό των 927 ευρώ.
Ακολούθως, σε έρευνα που πραγματοποίησαν οι αστυνομικοί, στην οικία του δράστη και σε όχημα που βρισκόταν έξω από αυτήν, βρέθηκαν επίσης και κατασχέθηκαν: 2.090 πακέτα τσιγάρων, για τα οποία δεν έχουν καταβληθεί στο δημόσιο οι ανάλογοι φόροι και δασμοί, 96 φιάλες αλκοολούχου ποτού, για τις οποίες δεν έχουν καταβληθεί στο δημόσιο οι ανάλογοι φόροι και δασμοί, 91 συσκευασίες με καπνό, για τις οποίες δεν έχουν καταβληθεί στο δημόσιο οι ανάλογοι φόροι και δασμοί, 25 αναπτήρες.
Μπορεί επίσης να είναι ο Βούλγαρος «τουρίστας» που έχει αποκτήσει γνωριμίες με ανθρώπους στη Ροδόπη για λογαριασμό των οποίων μεταφέρει ποτά, μπορεί να είναι ο συγγενής ιδιοκτήτη καταστήματος, που λόγω της ιδιότητάς του μπορεί να μεταφέρει αλκοόλ χωρίς να ελέγχεται.
Το παράνομο εμπόριο οινοπνευματωδών ποτών στη Ροδόπη εκτός από τιμή έχει πρόσωπο.