ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΣΤΗΝ ΡΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΕΙΔΙΑ ΠΟΥ ΕΚΛΕΨΕ Ο ΛΟΡΔΟΣ ΤΟΥ ΕΛΓΙΝ από τον Παρθενώνα
Στο περιοδικό «Crash» που κυκλοφορεί έχω ένα τρισέλιδο άρθρο, σχετικά με την όλη κίνηση της προσλήψεως δικηγόρου - και συγκεκριμένα της κ. Αλαμουντίν-Κλούνεϊ, την οποία όλοι εμάθαμε μετά τον περίφημο γάμο της με τον κινηματογραφικό ομορφονιό – για την επιστροφή των κλαπέντων γλυπτών του Παρθενώνος, από τον «λόρδο» Έλγιν... τα οποία κατέχει παρανόμως και παρατύπως και φυσικά ηθικώς απαραδέκτως το Βρετανικό Μουσείο. Η κοινή γνώμη βοά κατά της Βρετανίας, αλλά για να την ακούσει κανείς πρέπει να έχει τσίπα... Σήμερα, θα σας μεταφέρω απόσπασμα της ομιλίας, του φίλου μου, κ. Ελ. Διαμαντάρα, η οποία έγινε σε σχετικό συνέδριο που διοργάνωσε η Ακαδημία της Νάπολι στην Ρώμη, με θέμα ακριβώς αυτήν την επιστροφή! Για να ιδείτε πως κάποιοι, κινούνται πέραν και ουσιαστικότερα από τους πολιτικούς και τα βρωμοπαιγνίδια τους...
Είπε, λοιπόν, ο κ. Διαμαντάρας: "Τα αριστουργήματα του Φειδία κοσμούσαν τον εξαίρετο και αξιολογότατο Παρθενώνα των Αθηνών, ο οποίος ανεγέρθη πριν από 2450 χρόνια προς τιμήν της θεάς της σοφίας Αθηνάς και προστάτιδας της πόλεως των Αθηνών. Το συνέδριό μας αποδεικνύει την αλήθεια και την ορθότητα της θεωρίας των Αρχέτυπων Ιδεών του Πλάτωνος, ότι οι ιδέες προϋπάρχουν της πραγματικότητας. Εν συνεχεία οι ιδέες φθάνουν στην μνήμη των ανθρώπων αναγνωρίζονται από την λογική διάνοια τους. Στην περίπτωσή μας όλα ξεκίνησαν από μία λογική και πραγματική ιδέα μου, η οποία βρήκε την καλή θέληση και την αποδοχή των συνδιοργανωτών του παρόντος συνεδρίου, διότι αναγνωρίστηκε ως ένα λογικό, ορθό και με ανθρωπιστικές αξίες θέμα. Ο Έλγιν έκλεψε όχι μόνο αφαιρώντας τα έργα αλλά και ένα μέρος από την ιστορία και τον πολιτισμό του Ελληνικού λαού. Τα θαυμάσια έργα του Φειδία του Παρθενώνος, έχουν πραγματοποιηθεί από το πεντελικό μάρμαρο, ένα εξαίρετο λευκό μάρμαρο πιο λεπτό και από εκείνο της Καράρας, προερχόμενο από τα λατομεία της Πεντέλης που απέχουν 20 χλμ. από την Ακρόπολη.
Τα κλεμμένα ελληνικά έργα, φέρουν και την ονομασία «τα μάρμαρα του Έλγιν», από την ιδιότητα του Σκοτσέζου λόρδου που τα φυγάδευσε στο Λονδίνο. Την συλλογή αυτή αποτελούν κλασικά αγάλματα του Φειδία και των συνεργατών του, διακοσμητικά και αρχιτεκτονικά στοιχεία που αρχικά ανήκαν στον Παρθενώνα και σε άλλα δημόσια κτήρια και ναούς των Αθηνών.
Η 100ετία, η οποία αρχίζει από τους πολέμους κατά των εισβολέων Περσών (490 π.Χ.) με τον θρίαμβο του Μαραθώνος, την ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.) και την τελική νίκη των Πλαταιών (479 π.Χ.) εναντίον ενός περσικού στρατεύματος 300.000 ανδρών, και φθάνει μέχρι το τέλος του εμφυλίο?πελοποννησιακού πολέμου (404 π.Χ.) ονομάζεται χρυσός αιώνας του Περικλέους. Ο αιώνας αυτός έχει εκτιμηθεί σαν ο πλέον ευθαλής για την Ελλάδα, όσον αφορά την παιδεία, την φιλοσοφία, τις επιστήμες, την δημοκρατία, την οικονομία και την στρατιωτική ισχύ. Κατά την περίοδο αυτή γεννήθηκαν για πρώτη φορά σε όλο τον κόσμο η αληθής Ελευθερία, η Δημοκρατία, η Δικαιοσύνη, η Παιδεία και ο Πολιτισμός.
Η περίοδος μεταξύ των ετών 447 και 432 π.Χ. έχει χαρακτηρισθεί ως η πλέον πολύτιμη. Τότε ανεγέρθησαν στην Ακρόπολη, τον σημαντικότερο λόφο των Αθηνών, ο Παρθενών καθώς κ.ά. μνημεία, όπως επίσης και σε άλλα σημεία της πόλεως επιφανή δημόσια κτήρια. Ο ναός της Παρθένου Αθηνάς υπήρξε σύμβολο της αρχαίας πόλης και όλων των Ελλήνων μέχρι των ημερών μας. Ανεγέρθη με οδηγίες του Περικλέους για να μαρτυρεί το μεγαλείο και την ισχύ της πόλεως, καθώς και την γνώση της εφαρμογής των υψηλών επιστημών για πρώτη φορά σε όλο τον κόσμο. Ο ναός μελετήθηκε και σχεδιάστηκε από τους αρχιτέκτονας Ικτίνο και Καλλικράτη, η γενική επίβλεψη και η όλη διακόσμηση του ναού είχε αφεθεί στον πλέον διάσημο γλύπτη, επιστήμονα της μεταλλουργίας, αρχιτέκτονα και μαθηματικό Φειδία, που στην όλη μελέτη είχε βοηθό τον συνεργάτη του Καλαμίδα. Στον μεγαλύτερο καλλιτέχνη του μαρμάρου που υπήρξε ποτέ και στην σχολή του, την οποία αποτελούσαν οι μαθηταί, οι εταίροι και οι διδάσκαλοι γλύπτες, οφείλεται η πραγματοποίηση των αριστουργημάτων που κοσμούσαν τον ναό, ο οποίος θεωρείται για τα υλικά του, την σχεδίασή του, τις μαθηματικές αναλογίες, την επιστημονική μελέτη του και τα αρμονικά μεγέθη του, ο πλέον τέλειος που κατασκευάστηκε από τον ελληνικό πολιτισμό σε όλο τον κόσμο. Στον Φειδία και την σχολή του ανήκει αυτό που οι επιστήμονες προσδιορίζουν «τα Μυστικά του Παρθενώνος». Η εξωτερική αρχιτεκτονική διάρθρωση του είναι δωρικού ρυθμού, αλλά ο Ικτίνος χρησιμοποίησε και τον ιωνικό ρυθμό, τα εμπρόσθια αγάλματα του Ανατολικού και του Δυτικού αετώματος παρουσίαζαν αντίστοιχα την γέννηση της Αθηνάς και την αντιμαχία της με τον Ποσειδώνα για την ονομασία και την κυριαρχία της πόλεως. Επί πλέον ο ναός είχε μία περιφερειακή γλυπτική διακόσμηση του θριγκού που αποτελείτο από 92 ανάγλυφες μετόπες, οι οποίες εναλλάσσονταν από 32 τρίγλυφα σε κάθε μακρά πλευρά και από 14 σε κάθε μικρότερη πλευρά. Ανατολικά παρουσιαζόταν η Γιγαντομαχία, δυτικά η Αμαζονομαχία, νότια η Κενταυρομαχία με τους Λάπιθες και βόρεια η ο Τρωικός πόλεμος. Το εσωτερικό του ναού ήταν ιωνικού ρυθμού και για αυτό το διάζωμα του Ναού όσο και η περίμετρος των 160 μ. αποτελείτο από 115 φατνώματα, τα οποία παρουσίαζαν την ιερά πομπή των Παναθηναίων, η οποία ετελείτο κάθε 4 χρόνια προς τιμήν της Παρθένου Αθηνάς, προστάτιδας της πόλεως και θεάς της Σοφίας, διότι είχε γεννηθεί από την διάνοια-κεφαλή του Διός.
Κατά την πτώση της πόλεως στη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ο ναός είχε αφιερωθεί Μινέρβα-Αθηνά θεά της Σοφίας, κατά την Βυζαντινή περίοδο τον μετέτρεψαν σε εκκλησία αφιερωμένη στην Παρθένο Θεοτόκο, δηλαδή σε αυτήν που είχε γεννήσει τον Θεό. Κατά την κατοχή των Λογγοβάρδων κ.ά. Δυτικών αγροίκων μετέτρεψαν τον Παρθενώνα σε καθολική εκκλησία. Στην συνέχεια με την πτώση των Αθηνών στους οθωμανούς (1456) μετέτρεψαν τον χριστιανικό ναό σε τζαμί. Μετά και από άλλες περιπέτειες του ναού φθάνουμε στον 17ο αι. όταν ο Παρθενών θα υποστεί την μεγαλύτερη ζημία από τους Ενετούς (*). Το τραγικό συμβάν έλαβε χώρα στις 26.9.1687. Κατά την διάρκεια της πολιορκίας της πόλεως από την Ενετική Δημοκρατία, οι Τούρκοι είχαν μετατρέψει ένα μέρος του ναού σε πυριτιδαποθήκη του οχυρού της Ακροπόλεως. Ο Eνετός διοικητής Francesco Morosini διέταξε να κτυπηθεί ο Παρθενών με βαρύ πυροβολικό. Μία οβίδα από τον έναντι λόφο του Φιλοπάππου κτύπησε καίρια την πυριτιδαποθήκη με αποτέλεσμα να εκτιναχθεί το νότιο μέρος του. Αρκετά από τα αγάλματα έσπασαν και έπεσαν στο έδαφος και οι Τούρκοι δεν επέτρεψαν να συγκεντρωθούν. Τότε οι σπάνιοι Βορειοευρωπαίοι ταξιδιώτες είχαν την ευκαιρία να παίρνουν και από ένα μικρό αναμνηστικό. Κατά τις αρχές του 19ο αι. η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε συνάψει μία συμμαχία με την Αγγλία, για να ανακόψει την προέλαση του Ναπολέοντος στα τουρκικά σουλτανάτα. Τότε πρέσβυς της Αγγλίας στην Κωνσταντινούπολη ήταν ένας Σκοτσέζος, ονόματι Thomas Bruce, λόρδος του Έλγιν. Αυτός με μία έκκλησή του απ’ ευθείας προς τον σουλτάνο του απέσπασε επιδέξια την συγκατάθεσή του και την εξουσιοδότηση την οποία είχε ανάγκη. Η γραπτή εξουσιοδότηση ήταν γραμμένη στην τουρκική, που την μετέφρασε στην ιταλική και η οποία έγραφε ότι του παραχωρούσε την άδεια: να σχεδιάσει, να μετρήσει, να χρησιμοποιήσει σκάλες και σκαλωσιές, να κάνει εκμαγεία από γύψο και να σκάψει για να φέρει στο φως καταχωμένα γλυπτά και επιγραφές, και του επέτρεπε να πάρει μερικά τεμάχια πέτρας με παλαιές γραφές ή με απεικονίσεις, και να μην του φέρουν καμμία αντίρρηση… Το 1801 ο λόρδος του Έλγιν έστειλε επί τόπου μία ομάδα από 300 εργάτες με επί κεφαλής έναν Ναπολιτάνο, ονόματι Gian Batista Luisieri, ζωγράφο τρίτης κατηγορίας. Αυτοί οπλισμένοι με σφυριά, καλέμια, λοστούς και ειδικά μεγάλα πριόνια για την κοπή μαρμάρων, ανέβηκαν στον Παρθενώνα και άρχισαν να απομακρύνουν ένα μεγάλο μέρος από γλυπτά, διακοσμήσεις και αγάλματα. Αποκόλλησαν 39 εξωτερικές μετόπες εκτός των άλλων που έπεφταν και έσπαγαν, 83 μ. εσωτερικής διακόσμησης ίσα με 56 μαρμάρινα ανάγλυφα πλαίσια. Επίσης αφαίρεσαν σχεδόν όλη την δυτική πλευρά που απεικόνιζε την διαμάχη μεταξύ Αθηνάς και Ποσειδώνος, 17 αγάλματα από την ανατολική πλευρά και μία από τις 6 Καρυάτιδες από τον ναό του Ερεχθείου. Συνολικά αποκόλλησαν 253 αγάλματα και γλυπτά, πολλά άλλα μικρότερα τεχνουργήματα που δεν γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό τους και 800 χρυσά και αργυρά νομίσματα.
Το πλιάτσικο που έκανε δεν αφορούσε μόνο τον Παρθενώνα αλλά και το Ερεχθείο, τα Προπύλαια, τον Ναό της Αθηνάς Νίκης. Επίσης λήστεψε κ.ά. σημαντικά έργα από άλλες πόλεις της Ελλάδος, όπως έναν δωρικό κίονα του ναού του Απόλλωνος από την αρχαία Κόρινθο και τα μοναδικά γραπτά αρχεία του Τροφωνίου Άντρου της Λειβαδιάς έναντι ενός... ωρολογίου του. Τα αριστουργήματα που άρπαξε ήταν από τα πλέον επιφανή έργα του Φειδία και των συνεργατών του, τα οποία κοσμούσαν το εσωτερικό του ναού της Παρθένου Αθηνάς, του κοσμήματος των Αθηνών του 5ου αι. Κατά την προσπάθεια της αποκολλήσεως πολλά αριστουργήματα υπέστησαν ζημίες και έσπασαν. Εξ αιτίας των ναπολεόντειων πολέμων το 1801 έτος που αφαίρεσε τους θησαυρούς, πέρασαν 4 χρόνια για να αρχίσει το ταξείδι των κλοπιμαίων προς την Αγγλία.
Οι Αθηναίοι συναισθανόμενοι το τι συνέβαινε και τις ζημίες που είχε προκαλέσει ο λόρδος από το 1800 έως και το 1804, διαμαρτυρόταν έντονα καθ? όλη την διάρκεια των βανδαλισμών σε ένα βάρβαρο και αγροίκο επικυρίαρχο, διότι γνώριζαν πολύ καλά την ανυπολόγιστη αξία των θησαυρών της Ακροπόλεως. ΟΙ Έλληνες πάντοτε θυμούνται το παρελθόν τους και ο Παρθενών αντιπροσωπεύει την κορωνίδα της μεγίστης αίγλης της ιστορίας τους. Οι Έλληνες έχουν ένα λόγιο: Το πλέον αντιπροσωπευτικό Ελληνικό θέμα είναι ο Παρθενών και οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους δεν επιβιώνουν και χάνονται από το προσκήνιο της ιστορίας. Στην προσωπική του αλληλογραφία ο λόρδος εκμυστηρεύεται, ότι βρήκε και μάζεψε τα ελληνικά κομμάτια με τον σκοπό να διακοσμήσει την νέα του κατοικία που είχε αγοράσει στην Σκοτία, για την πολύ πλούσια και νέα σύζυγό του. Αντίθετα, στην δημόσια αλληλογραφία του γράφει, ότι η θέλησή του ήταν να χρησιμοποιήσει τους πολιτιστικούς θησαυρούς των Ελλήνων για να αναδείξει την μοντέρνα τέχνη στην Μεγάλη Βρετανία, δίνοντας στους Άγγλους καλλιτέχνες την δυνατότητα να σπουδάσουν από τα υψηλότερα δείγματα της τέχνης όλων των εποχών. Το διάζωμα αποτελείτο αρχικά από 115 πλαίσια, από αυτά υπάρχουν ακόμη 94 πλήρη ή με ζημίες: 36 βρίσκονται στην Αθήνα, και 56 στο Βρετανικό Μουσείο και ένα στο Λούβρο. Από τις αρχικές 92 μετώπες, 39 βρίσκονται στην Αθήνα και 15 στο Λονδίνο. Υπάρχουν ακόμη στο Βρετανικό Μουσείο 17 αγάλματα που αφαιρέθηκαν από τα αετώματα και μία Καρυάτιδα ή κολώνα του Ερεχθείου για τους βαρβάρους. Έτσι μπορούμε να πούμε ότι τα θαυμάσια έργα του Παρθενώνος είναι περίπου μοιρασμένα εξ ίσου μεταξύ Αθηνών και Λονδίνου. Το 1805 τα αριστουργήματα φορτώθηκαν για την Αγγλία, που στο μεταξύ είχε εμπλακεί σε πόλεμο κατά της Τουρκίας, η οποία είχε συμμαχήσει με την Γαλλία. Οι Γάλλοι που είχαν εγκατασταθεί στην Αθήνα, ήθελαν να αφαιρέσουν τα 80 μεγάλα κιβώτια με τους αρχαιολογικούς θησαυρούς. Σε μία απελπισμένη φυγή τους το προσωπικό πλοίο του Έλγιν ναυάγησε στα ανοιχτά των Κυθήρων και 12 κιβώτια έπεσαν στην θάλασσα, τα οποία ανέσυρε ο ίδιος ο Έλγιν το 1807. Το 1812 κατόρθωσε να τα πάει στο Λονδίνο και να τα αποθηκεύσει στο Park Lane κάτω από ένα πρόχειρο στέγαστρο στον κήπο μιας οικίας που ενοικίασε. Κατά την διάρκεια των δύο πρώτων ετών που ήσαν στο Park Lane τα γλυπτά υπέστησαν σοβαρές ζημίες, εξ αιτίας τις μεγάλης ρυπάνσεως και της υγρασίας και του καπνού του Λονδίνου, καθώς και από την βλαβερή αποκατάσταση που έκανε με μεταλλικά εργαλεία. Εάν τα γλυπτά έμεναν στην Αθήνα θα είχαν αποφύγει όλη αυτήν την ταλαιπωρία και τις ζημίες. Στην συνέχεια τα έργα μεταφέρθηκαν στην Σκοτία για να στολίσουν το σπίτι του. Για όλη αυτήν την διαδικασία ο λόρδος δαπάνησε 62.440 λίρες, γεγονός που τον οδήγησε σε πτώχευση. Για να αντιμετωπίσει το οξύ του οικονομικό πρόβλημα υποχρεώθηκε να προσφέρει σε πώληση την συλλογή του στην βρετανική κυβέρνηση για 60.000 λίρες. Η προσφορά του απερρίφθη. Στην συνέχεια μετά από έντονες συζητήσεις στο Κοινοβούλιο (1816) τα αριστουργήματα του Παρθενώνα αγοράστηκαν από την κυβέρνηση έναντι 35.000 λιρών (2 εκατ. σημερινά ευρώ). Τα γλυπτά τα εμπιστεύτηκαν στο Βρετανικό Μουσείο, όπου από τότε βρίσκονται μέχρι σήμερα στην στοά Duveen, η οποία κατασκευάστηκε ειδικά για τα γλυπτά αριστουργήματα του Φειδία. Η βρετανική κυβέρνηση εξεταζόμενη από το Διεθνές Δίκαιο είναι ένοχη για παράνομη αγορά ιερών και αναπαλλοτρίωτων πολιτιστικών αγαθών, τα οποία ανήκουν διαχρονικά στην Ελλάδα και σε όλη την ανθρωπότητα και το Μουσείο κοινός κλεπταποδόχος. Στην Μεγάλη Βρετανία η αγορά της συλλογής υποστηρίχθηκε από μερικούς, ενώ πολλοί περισσότεροι καταδίκασαν τις ενέργειες του Έλγιν και τις θεώρησαν πράξεις βανδαλισμού και μία πλήρη καταστροφή".
Και συνεχίζει ο κ. Διαμαντάρας: "Πολλοί κατηγόρησαν και επιτέθηκαν αμέσως στον λόρδο, μεταξύ αυτών ήταν ο συμπατριώτης του και φημισμένος ποιητής λόρδος Βύρων, ο οποίος βλέποντας την Ακρόπολη αναφώνησε «Quod non fecerunt Gothi, fecerunt Scoti», και το 1811 έγραψε για τον αυτουργό του εγκλήματος το περίφημο ποίημα «Η κατάρα της Αθηνάς» : ?Χέρια Αγγλικά, που πλήγωσαν ακόμη μία φορά το θλιμμένο στήθος σου κλέβοντας τους θεούς σου, θεοί που μισούν με απέχθεια το βόρειο ομιχλώδες και υγρό Αγγλικό κλίμα?
Ο σύγχρονος του Έλγιν μελετητής και κλασικός συλλέκτης Edward Dodwell, κατά την τοπογραφική και κλασική περιοδεία του στην Ελλάδα, την οποία δημοσίευσε το 1812, στηλιτεύει την οθωμανική πολιτική με την οποία μπορούσαν οι ξένοι να μετακινούν τα έργα των Ελλήνων. Επίσης και ο Shateaubriand ήταν σφόδρα κατά του Έλγιν.
Τον περασμένο αιώνα και αμέσως μετά τον πόλεμο, έχει αρχίσει ένας έμμεσος πόλεμος που με την πάροδο του χρόνου θα λάβει διεθνείς διαστάσεις, για την επιστροφή των θησαυρών του Παρθενώνος.
Όταν η αγγλική κυβέρνηση εμπιστεύτηκε τα θαυμάσια έργα στο Βρετανικό Μουσείο, δυστυχώς αυτό δεν τα προφύλαξε, διότι δεν είχαν καμμία εμπειρία. Κατά μία πληροφορία, η οποία επιβεβαιώθηκε τα τελευταία χρόνια από τους συντελεστές του Μουσείου και τους Αγγλοσάξονες μελετητές, το λευκό μάρμαρο και οι απεικονίσεις του είναι εντελώς φυσικά και καθίστανται ελάχιστα ελκτικά για την ευαισθησία των Άγγλων. Για αυτόν τον απίθανο λόγο το 1928 ο σερ Joseph Duveen προσεφέρθη να κάνει τα μάρμαρα πιο ενδιαφέροντα και προσοδοφόρα για τους επισκέπτες, λαμβάνοντας τα εξής αυστηρά μέτρα: Πρώτον, έφτιαξε μία νέα πτέρυγα μέσα στο Μουσείο για την καλύτερη εκμετάλλευση των γλυπτών, και δεύτερον, το πλέον απογοητευτικό, αποφάσισε να τροποποιήσει τα έργα! Πρόκειται για έναν νέο βαρβαρισμό μοναδικό στο είδος του. Η τραγική μαρτυρία της τροποποίησης προέρχεται από τον φροντιστή των ασιατικών και δυτικών αρχαιοτήτων του Βρετανικού Μουσείου, ο οποίος θυμόταν με κατάπληξη ότι την επομένη κιόλας ημέρα οι εργάτες, με εντολή του Duveen χρησιμοποιούσαν μεταλλικές βούρτσες, σφυριά και σκαρπέλα επάνω στις βάσεις των γλυπτών και των αγαλμάτων. Θα ήταν αρκετό να συμβουλευθούν τα καλύτερα και τα πλέον έμπιστα επιστημονικά κέντρα για την φροντίδα και την συντήρηση των αρχαίων έργων τέχνης, που βρίσκονται στην Αθήνα και στην Φλωρεντία. Η Ελλάδα έκρουσε πολλές φορές την θύρα στο Ηνωμένο Βασίλειο και σήμερα το πράττει και η Accademia degli Oziosi di Napoli 1611, ζητώντας την απόδοση των έργων του Παρθενώνος. Από την άλλη πλευρά η Αγγλία, ισχυρίζεται ότι η εξαγωγή των μαρμάρων ήταν νόμιμη, διότι έγινε με καλή πίστη και επί πλέον ότι ήταν αναγκαία για να μην υποστεί ο Παρθενώνας και άλλους βανδαλισμούς, με άλλα λόγια πάντοτε ήταν αρνητική σε αυτήν την ζήτηση. Ο Jan Jenkins υπεύθυνος του τμήματος ελληνικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων του Βρετανικού Μουσείου, δήλωσε ότι τα γλυπτά βρίσκονται για 200 χρόνια περίπου στην Αγγλία και δημιούργησαν ρίζες σε αυτή την χώρα.
Με την πάροδο των ετών οι έντονες επαφές για την επιστροφή των γλυπτών στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους πολλαπλασιάστηκαν, βρίσκοντας και ισχυρούς υποστηρικτές στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το 2009 ο Άγγλος Cristopher Hitchens προκάλεσε πολλές συζητήσεις με το βιβλίο του τα μάρμαρα του Παρθενώνα, σε αυτό πραγματευόταν την εξαγωγή από τον λόρδο του Έλγιν, παρουσιάζοντας την δυναμική θέληση του ελληνικού λαού, την οποία όφειλε να λάβει σοβαρά υπ? όψιν της η αγγλική κυβέρνηση. Το 2012 με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου, ο Stephen Fry φημισμένος ηθοποιός ζήτησε από τον πρωθυπουργό David Cameron να αξιοποιήσει την ευκαιρία των αγώνων και να αποκαταστήσει την παλαιά αδικία, θα ήταν μία γενναία πράξη, αλλά και μία βοήθεια σε μία χώρα που βρισκόταν σε βαθειά κρίση. Λαμβάνοντας υπ? όψιν τις γνώμες της μίας ή της άλλης πλευράς, η αντιδικία μεταξύ των πλευρών θα έχει μακρύ δρόμο, τα δικαστικά, τα ιστορικά και τα ηθικά προβλήματα αφορούν την μία μόνο όψη της υποθέσεως. Τα έργα τέχνης είναι διεσπαρμένα σε όλη την Ευρώπη, μεταξύ των πρώτων είναι η Γαλλία και η Γερμανία, στην Ιταλία το Μουσείο Salinas του Παλέρμο, π.χ. έχει στην κατοχή του ένα σπασμένο μέρος, όμως η Ελλάς και η Ιταλία έχουν συμφωνήσει για έναν περιοδικό δανεισμό του έργου μέχρι να βρεθεί οριστική λύση. Εκεί που τα διακοσμητικά του Παρθενώνα δεν αποτελούν γοητεία ενός Μουσείου δεν υφίστανται σοβαρά προβλήματα. Αντίθετα, στην περίπτωση των γλυπτών του Φειδία που κηδεμονεύονται στο Μουσείο του Λονδίνου, υπάρχει σοβαρό οικονομικό θέμα, διότι εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο πηγαίνουν στο Μουσείο για αυτά τα γλυπτά, με αποτέλεσμα να αφήνουν πολλά εκατομμύρια λίρες στην αγγλική οικονομία. Επίσης η διεύθυνση του Μουσείου ενοικιάζει την πτέρυγα των γλυπτών σε μεγάλες εταιρείες για τέλεση συνεδρίων, καθώς και σε ιδιώτες για την τέλεση διαφόρων υπέρπολυτελών κοινωνικών εκδηλώσεων σε αστρονομικές τιμές. Κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1970 η ηθοποιός που αργότερα έγινε υπ. Πολιτισμού, Μελίνα Μερκούρη, η σοπράνο Μαρία Κάλλας, ο συγγραφέας Pierpaolo Pasolini, με την υποστήριξη πολλών πνευματικών ανθρώπων από όλο τον κόσμο, διαμαρτυρήθηκαν επίσημα για την επιστροφή των έργων. Η αγγλική απάντηση ήταν ότι δεν υπήρχε αρκετός χώρος στο Μουσείο των Αθηνών. Μέχρι πριν μερικά χρόνια το Ηνωμένο Βασίλειο μπορούσε να επικαλείται αυτή την δικαιολογία, διότι δήθεν ήθελε να τα επιστρέψει, αλλά τεχνικά δεν θα ήταν τα αριστουργήματα ασφαλισμένα από πιθανές φθορές κατά την μεταφορά και την πλημμελή έκθεσή τους στην Αθήνα, διότι έλειπε από την πόλη ένας ιδεώδης χώρος για να τα δεχθεί. Η όλη συζήτηση όμως έχασε κάθε αξία, όταν το 2009 το ελληνικό κράτος εγκαινίασε ένα υπερσύγχρονο Μουσείο από τα καλύτερα όλου του κόσμου, μερικά μέτρα από την Ακρόπολη, ήδη προετοιμασμένο να δεχθεί τα έργα του Φειδία που κοσμούσαν τον Παρθενώνα. Ο Άγγλος ηθοποιός Stephen Fry, με την συμπαράσταση του συνόλου των Ελλήνων, καθώς επίσης και πολλοί φημισμένοι Αμερικανοί ηθοποιοί μεταξύ αυτών και ο George Clooney και ο Matt Damon ζητούν με έμφαση την επιστροφή των γλυπτών στην πατρίδα τους, όμως η αγγλική απάντηση είναι μία νεφελώδης σιωπή. Η Ελλάς έχει ζητήσει μάταια επί σειρά πολλών ετών τα μοναδικά παγκοσμίως έργα, υποστηρίζοντας την θέση ότι, τα γλυπτά εξήχθησαν με απάτη και ότι αυτά αποτελούν ένα πολύ σημαντικό μέρος της πολιτιστικής κληρονομίας του ελληνικού λαού. Η Ελλάς δεν ζητεί να της επιστραφούν όλα τα έργα που βρίσκονται σκόρπια ανά τον κόσμο, αλλά μόνο «τα έργα που αποτελούν την ολοκλήρωση του εθνικού μνημείου του Παρθενώνος». Μόνο στο Βρετανικό Μουσείο σήμερα εκτίθενται πάνω από 10.000 κλεμμένα ελληνικά έργα, και ότι σε όλη την Μεγάλη Βρετανία μαζί με τις ιδιωτικές συλλογές τα πολιτιστικά αγαθά ? θαυμάσιοι θησαυροί που προέρχονται από την Ελλάδα υπερβαίνουν τις 100.000! Τα έργα τέχνης του Φειδία, μοναδικά στον κόσμο αφαιρέθηκαν από την Ακρόπολη κατά την περίοδο της βάρβαρης οθωμανικής τυραννίας, όταν δεν υφίστατο μία ελληνική κυβέρνηση, και τώρα εμείς αγωνιζόμαστε για να επικρατήσει η δικαιοσύνη και η επιστροφή τους στον Παρθενώνα.
Οι μελετητές και οι ιστορικοί της τέχνης καταλήγουν ομόφωνα ότι ο Παρθενών σαν το πλέον διακεκριμένο δείγμα της ελληνικής κλασικής τέχνης, μέσα στο πέρασμα του χρόνου είναι σε τέτοιο βαθμό σημαντικός που έχει αναγορευθεί ως μοναδικό σύμβολο του αισθητικού κάλλους, της αρχι
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News