Χρήματα και όχι εργασία μπορούν να διεκδικήσουν τα «stage»

«Μπορεί ο ΟΑΕΔ να μη μπορεί να βρει δουλειά σε ανέργους, αλλά  φαίνεται ότι με την πρόσφατη απόφαση με αρ. 885 του Αρείου Πάγου, που δημοσιεύθηκε στις 29 Απριλίου και αναλύθηκε το σκεπτικό της επίσημα, θα εξασφαλίσει δουλειά τουλάχιστον σε πολλούς δικηγόρους. Η απόφαση, όπως πληροφορηθήκαμε πρώτοι πανελλαδικά, δικαιώνει τους προσληφθέντες έστω και από το παράθυρο, με τα γνωστά προγράμματα «stage», που είναι βέβαια χιλιάδες. Αποδέχεται ότι η χαμηλά αμειβόμενη εργασιακή εμπειρία, είναι σύμβαση τελικά εργασίας ορισμένου χρόνου στο δημόσιο, αλλά δε δημιουργεί συνθήκες να μετατραπεί σε αορίστου χρόνου ή μονιμοποίηση στο δημόσιο». Τα παραπάνω έγγραφε ο «Χ» στη στήλη Μικροκομοτηναίκα για την υπόθεση των εργαζομένων στα προγράμματα «stage» και ήταν απόλυτα ορθή η πληροφορία που είχε. 

Η απόφαση που εξέδωσε ο Άρειος Πάγος, δεν είναι βόμβα, σχολίασε η εργατολόγος, επίκουρη καθηγήτρια της Νομικής Σχολής Κομοτηνής Λευκή Κιοσσέ, η οποία τόνισε πως το δικαστήριο ακολούθησε την πάγια νομολογία. Με την απόφαση 885/14 και εισηγητή τον αρεοπαγίτη Δημ. Μουστάκα, αναγνωρίζεται ότι δεν επρόκειτο περί συμβάσεων απόκτησης εργασιακής εμπειρίας, όπως ισχυρίζονταν ο ΟΑΕΔ και το υπουργείο Εργασίας στην προσπάθειά τους να δικαιολογήσουν τις συμβάσεις πρόσληψης με το σκεπτικό ότι οι απασχολούμενοι θα αποκτούσαν προσόντα για τη μετέπειτα εξέλιξη στην εργασία τους. Δεν αναγνωρίζεται, επίσης, ότι επρόκειτο περί συμβάσεων μαθητείας, δηλαδή εξοικείωσης του συμβασιούχου με τη λειτουργία των υπηρεσιών του δημοσίου, απορρίπτοντας και τον ισχυρισμό περί παροχής κατάρτισης. Σημειώνεται πως με αυτό τον τρόπο το δημόσιο επιχειρούσε να δικαιολογήσει ότι δίνει σχεδόν μισό μισθό στους εργαζομένους στα προγράμματα stage, παρότι αρκετοί ήταν απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ), ακόμη και κάτοχοι μεταπτυχιακών τίτλων. Το δικαστήριο αναγνωρίζει ότι οι συμβάσεις αυτές δεν είναι μαθητείας, ωστόσο ξεκαθαρίζει ότι δεν μπορούν να μετατραπούν σε συμβάσεις αορίστου χρόνου κάτι που σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι των προγραμμάτων δεν μπορούν να διεκδικήσουν την επιστροφή τους στο δημόσιο. Αυτό τόνισε η κ. Κιοσσέ διαφωνώντας με τον χαρακτηρισμό, «απόφαση βόμβα» όπως σχολιάστηκε σε πολλά μέσα ενημέρωσης.  «Σύμφωνα με την απόφαση οι συμβάσεις αυτές δεν είναι μαθητείας, αλλά εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου. Λέει ότι οι συμβάσεις αυτές δεν μετατρέπονται σε καμία περίπτωση σε συμβάσεις αορίστου χρόνου, δεν μπορεί δηλαδή να διεκδικήσει ένας εργαζόμενος μία σταθερότητα στη θέση εργασίας που παρείχε, αλλά σε σύμβαση ορισμένου χρόνου». 

Οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να διεκδικήσουν επιστροφή στο δημόσιο, αλλά δώρα, επιδόματα, διαφορά των αποδοχών, όσα δηλαδή προβλέπει η εργατική νομοθεσία. Αυτό επισημαίνει η κ. Κιοσσέ σε όσους πρώην εργαζόμενους των προγραμμάτων stage την επισκέπτονται και ζητούν να ενημερωθούν, ανέφερε στο «Χ». «Πριν αλλά και μετά την έκδοση της απόφασης οι άνθρωποι εξακολουθούν να ρωτούν εάν μπορούν να κατοχυρώσουν μία σταθερότητα στη δουλειά. Ρωτούν να μάθουν εάν μπορούν οι συμβάσεις τους αυτές όχι απλώς να αναγνωριστούν ως εξαρτημένης εργασίας, αλλά ως συμβάσεις αορίστου χρόνου. Η δική μου επιστημονική θέση, η οποία είναι σύμφωνη με την ισχύουσα νομολογία, το κοινοτικό δίκαιο και τα προεδρικά διατάγματα που μετέφεραν αυτό το κοινοτικό και το κατέστησαν στο εσωτερικό μας δίκαιο, λέει ότι οι συμβάσεις αυτές σε καμία περίπτωση δεν μετατρέπονται σε αορίστου χρόνου. Να ξεκαθαριστεί ότι κανένας εργαζόμενος δεν μπορεί να αναζητήσει επιστροφή στην εργασία του, μπορεί όμως να αναζητήσει κάποια χρηματικά ποσά, όσα βέβαια δεν έχουν παραγραφεί γιατί έχε ενσκήψει και η πενταετής παραγραφή». 

Στα προγράμματα stage εκτιμάται ότι απασχολήθηκαν πάνω από 120.000 εργαζόμενοι. Εκατοντάδες από αυτούς εργάστηκαν και στο νομό Ροδόπης. Με την απομάκρυνση τους από το δημόσιο, στράφηκαν στη δικαιοσύνη διεκδικώντας επιστροφή στις θέσεις εργασίας τους, καθώς κάλυπταν πάγιες και διαρκείς ανάγκες. «Οι νέοι αυτοί άνθρωποι ήρθαν στο γραφείο, αναζητώντας σταθερότητα στην εργασία τους, δηλαδή να γίνουν οι συμβάσεις τους αορίστου χρόνου. Τότε και σήμερα είμαι κάθετα αρνητική, δε μπορεί να γίνει αυτό», τόνισε η κ. Κιοσσέ. 

Η εργατολόγος υπενθύμισε ότι η πολιτεία επιχείρησε να δώσει στους εργαζόμενους μόρια για τη συμμετοχή τους σε διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ.  Αυτό δεν κατέστη δυνατό μετά από παρέμβαση του ΑΣΕΠ. «Ήδη με νόμο του 2002, όσοι απασχολούνταν με συμβάσεις έργου ή συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας έπαιρναν ένα ποσοστό 40% επιπλέον μοριοδότηση στις προκηρύξεις. Το ίδιο προβλέφθηκε να γίνει και με τους εργαζόμενους των stage φθάνοντας το ποσοστό μοριοδότησης στο 50%. Επενέβη με έκθεση το ΑΣΕΠ το 2009 και είπε ότι με αυτό που επιχειρείται, δηλαδή 50% μοριοδότηση, παραβιάζεται η αρχή της ισότητας στις προσλήψεις διότι θα έρχονταν ένας πτυχιούχος με μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών να έχει λιγότερα μόρια από κάποιον που απασχολήθηκε με stage διότι αμέσως-αμέσως το 50% των  μορίων από την απασχόληση ισοβαθμίζονταν και ήταν μεγαλύτερο από κάποιον που είχε μεταπτυχιακό. Το ΑΣΕΠ επενέβη και είπε ότι εάν ισχύσει αυτή η διάταξη τότε παραβιάζεται η ισότητα των προσλήψεων. Οπότε καταργήθηκε η διάταξη καθώς και η μοριοδότηση του 50%». 

Η απόφαση κλείνει δυστυχώς, αμετάκλητα το θέμα της εργασιακής τακτοποίησης, αναφέρει και ο πληρεξούσιος δικηγόρος εργαζομένων στα stage Ευάγγελος Μπέης παρέχοντας μέσω της ιστοσελίδας stageedimotomea.blogspot.gr   πλήρη ενημέρωση για την απόφαση του Αρείου Πάγου. Ο κ. Μπέης σημειώνει ότι οι εργαζόμενοι μέσω προγραμμάτων stage δεν κατατάσσονται σε θέσεις αόριστου χρόνου. Μάλιστα η απόφαση παίρνει αρνητική θέση στο θέμα αυτό πάρα το γεγονός ότι τούτο δεν είχε ζητηθεί από την αγωγή πρωτόδικα και από τον πληρεξούσιο δικηγόρο των εργαζομένων.  Σύμφωνα με τον ίδιο ο Άρειος Πάγος για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες έσπευσε να κλείσει την πόρτα της τακτοποίησης στους χιλιάδες εργαζόμενους μέσω των προγραμμάτων stage οι οποίοι επί χρονιά αποτελούσαν αντικείμενο εργασιακής εκμετάλλευσης εκτελώντας ακριβώς τα ίδια καθήκοντα με τους λοιπούς συμβασιούχους αλλά και το μόνιμο προσωπικό των υπηρεσιών του ευρύτερου δημοσίου τομέα και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. 

Τονίζει ακόμα ότι «ο κόσμος των εργαζομένων των stage διωκόμενος, αγωνιζόμενος και απογοητευμένος μετά την καταφανή εγκατάλειψη του από το πολιτικό σύστημα και τους μεσσιανικούς σωτήρες του καθώς και από το πάγιο και διαρκές εμπόριο ελπίδας σε βάρος του, οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι με την απόφαση αυτή έκλεισε ένας μεγάλος κύκλος με δυο νομικούς άξονες».  Ο πρώτος αφορούσε στην εργασιακή του τακτοποίηση. Τον κύκλο έκλεισε πρώτα η ολομέλεια του Αρείου Πάγου για την τακτοποίηση μόνο όσων συμβασιούχων είχαν έναρξη απασχόλησης προ του 2001. Ο δεύτερος- και πιο ελπιδοφόρος άξονας- αφόρα στη δικαστική διεκδίκηση των οφειλομένων διαφόρων αποδοχών.