Χαμηλές αποδόσεις και χαμηλές τιμές για το βαμβάκι

Χαμηλές αποδόσεις και χαμηλές τιμές συνθέτουν το τοπίο βάμβακος στο νομό Ροδόπης για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, με μοναδικό θετικό, αν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί έτσι, στοιχείο ότι για πρώτη φορά φέτος η παραγωγή στην περιοχή μας απέδωσε καλύτερα, σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας, όπου σημειώθηκαν μεγαλύτερες ζημιές. Στο σύνολο της Ελλάδας η παραγωγή βάμβακος αναμένεται να είναι τα 2/3 της περσινής, εκτιμά ο ιδιοκτήτης των Θρακικών Εκκοκκιστηρίων Σταμάτης Κουρούδης. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλεια παραγωγής της τάξεως του 50% πανελλαδικά, ενώ οι εισοδηματικές απώλειες αναμένεται να είναι ακόμα μεγαλύτερες, καθώς διαπιστώνεται καθημερινά υποβάθμιση της ποιότητας του προϊόντος. Στα Θρακικά Εκκοκκιστήρια αυτήν την περίοδο καταφθάνουν οι παραγωγοί για να παραδώσουν τη σοδειά από τα χωράφια τους. Με την αξιοπιστία των 43 ετών, τα Θρακικά Εκκοκκιστήρια πληρώνουν με επιταγή ημέρας 47 λεπτά το κιλό, στηρίζοντας το εισόδημα του βαμβακοπαραγωγού. 

Η βαμβακοκαλλιέργεια αποτελούσε την εθνική μας καλλιέργεια, όμως οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές για τους παραγωγούς, αφού, όπως σημειώνει ο κ. Κουρούδης «το εισόδημα τους «χτυπιέται» αρκετά, και μάλιστα σε μια περίοδο που και το κόστος παραγωγής –λόγω αύξησης της τιμής ρεύματος, νερού, πετρελαίου, έχει αυξηθεί- αλλά και επειδή για πρώτη φορά φορολογούνται διαφορετικά οι αγρότες. Οι δύο τελευταίες χρονιές ήταν πολύ άσχημες». Την ίδια στιγμή το πλαφόν έχει μειωθεί στα 140 κιλά και είναι γνωστό πλέον ότι αυτοί που δεν συμπληρώνουν το πλαφόν των κιλών δεν παίρνουν επιδοτήσεις.

Θετικές παρεμβάσεις που μπορούν να συμβάλλουν στην ενίσχυση του εισοδήματος των αγροτών, αλλά και στη διατήρηση της παραγωγής βάμβακος ψηλά, ποσοτικά και ποιοτικά, μπορούν να γίνουν καταρχήν στο κομμάτι της χρηματοδότησης και του κόστους παραγωγής, επίσης στο κομμάτι της βελτίωσης του προϊόντος, δηλαδή να αποκτήσει μεγαλύτερη αξία, και τρίτον στον τρόπο που εμπορεύεται ο αγρότης το προϊόν. Στο πρώτο κομμάτι της χρηματοδότησης και του κόστους τα Θρακικά Εκκοκκιστήρια μπορούν να παρέμβουν ως επιχείρηση. Σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη τους «συμβολαιϊκή γεωργία, σημαίνει πως η τράπεζα που συνεργαζόμαστε δανειοδοτεί τους αγρότες με εγγύηση εμάς. Αυτοί παίρνουν τα χρήματα που χρειάζονται και με αυτά καλλιεργούν. Υποχρέωσή τους είναι να φέρουν το βαμβάκι τους σε μας και δική μας υποχρέωση είναι να αποπληρώσουν το δάνειό τους στην τράπεζα. Αυτό το τρίγωνο «τράπεζα- αγρότης- επιχείρηση» γίνεται με ένα χαμηλό επιτόκιο». 

Τα Θρακικά Εκκοκκιστήρια διασφαλίζουν ταυτόχρονα και για την ποιότητα. «Ξεκινήσαμε ένα πρόγραμμα πέρσι με το οποίο γίνεται πιστοποίηση, από έναν ανεξάρτητο φορέα, των ποιοτικών χαρακτηριστικών του βαμβακιού, για να τα ξέρουν και οι πελάτες. Επίσης η παραγωγή γίνεται με βιώσιμο τρόπο, προστασίας του περιβάλλοντος, άρα υπάρχει ένα σύμβουλος που καταγράφει όλες τις καλλιεργητικές τεχνικές. Αυτό είναι για να έχει μια μεγαλύτερη αξία το προϊόν, αλλά η τιμή δε μπορεί να είναι κατά πολύ αυξημένη, δηλαδή το λίγο παραπάνω είναι της τάξης του ενός με δύο λεπτών, ενώ πολύ μεγαλύτερη είναι η διαφορά στην τιμή λόγω την παγκόσμιας προσφοράς και ζήτησης, δηλαδή χρηματιστηριακά, όπου μπορεί να έχει μέχρι και 10 λεπτά διαφορά». Στον τελευταίο αυτό κομμάτι μπορούν να γίνουν και οι περισσότερες παρεμβάσεις, σύμφωνα με τον Σταμάτη Κουρούδη, «θέλουμε ο παραγωγός να μπορεί να «κλείνει» την τιμή όποτε τον συμφέρει κι όχι μόνο την περίοδο που έρχεται και φεύγει το βαμβάκι του σε μας. Αν δεν αντιληφθούν οι αγρότες τον εαυτό τους ως επαγγελματίες, τα πράγματα δεν είναι καλά». 

Όσο για την προοπτική να αποκτήσει το βαμβάκι brand name, σε επίπεδο Ελλάδας γίνονται προσπάθειες από την Πανελλήνια Ένωση Εκκοκκιστών και Εξαγωγέων τα τελευταία δύο χρόνια. Το σίγουρο είναι ότι το ελληνικό βαμβάκι έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τα οποία γνωρίζει η διεθνής αγορά.

Δήμος Μπακιρτζάκης