Γνωρίζοντας την γοητεία της μακρινής Αυστραλίας

Η περιγραφή μιας πόλης, μιας χώρας, ενός ταξιδιού είναι κάτι πολύ προσωπικό, μοιάζει με την ερμηνεία ενός ποιήματος. Οι πιθανές περιγραφές είναι τόσες, όσοι και οι πιθανοί επισκέπτες, όπως ακριβώς οι ερμηνείες του ποιήματος είναι τόσες όσες και οι αναγνώστες του. Μια τέτοια προσωπική ερμηνεία ενός ταξιδιού θα επιχειρήσω εδώ αφήνοντας χώρο για ονειροπόληση. 

Καταρχήν, σ’ ένα ταξίδι υπάρχουν τα αντικειμενικά και τα υποκειμενικά στοιχεία. Στα αντικειμενικά, λοιπόν, του δικού μου ταξιδιού ανήκει ο λόγος της επίσκεψης, που είναι το 17ο ΑILA, το μεγαλύτερο συνέδριο  εφαρμοσμένης γλωσσολογίας που γίνεται κάθε τρία χρόνια σε διαφορετικό μέρος και όπου πήγε μια ομάδα πέντε ατόμων από το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του ΔΠΘ. Ακόμη, στ? αντικειμενικά κριτήρια θα συμπεριλάβω δυο λόγια για την ‘terra australis incognita?,  την  ?άγνωστη νότια γη?, δηλαδή την Κοινοπολιτεία της Αυστραλίας, που είναι η έκτη μεγαλύτερη σε έκταση χώρα στον κόσμο με πρωτεύουσα την Καμπέρα. Η Αυστραλία κατοικούνταν από ιθαγενείς, για τουλάχιστον 40.000 χρόνια πριν από τον ευρωπαϊκό αποικισμό στα τέλη του 18ου αιώνα, οι οποίοι ανήκουν σε μια ή περισσότερες από τις περίπου 250 γλωσσικές ομάδες. Σήμερα όλοι  ομιλούν την αγγλική γλώσσα, ενώ συνυπάρχουν και οι γλώσσες των ιθαγενών. Νόμισμα της χώρας είναι το δολάριο Αυστραλίας.

Πολλές οι αναστολές μου γι? αυτό το ταξίδι. Κοίταζα τον χάρτη και ζαλιζόμουν. Παρότι έχω ταξιδέψει πολύ στη ζωή μου, τόσο μακρύ ταξίδι ποτέ μου δεν έκανα. Επιπλέον οι πόνοι στη μέση και τα πόδια βρισκόταν σε έξαρση ολόκληρο τον προηγούμενο χρόνο και δρούσαν ανασταλτικά. Όμως τελικά το αποφάσισα και δεν μετάνιωσα ούτε δευτερόλεπτο. 

Ο Καβάφης λέει ότι σημασία έχει το ταξίδι. Θα συμφωνήσω, προσθέτοντας ένα ΄και΄ μ? όλο τον σεβασμό. Ας το πιάσουμε, λοιπόν, απ? την αρχή, απ? το ταξίδι. Επιλέξαμε να πάμε οδικώς στην Κωνσταντινούπολη-αυτό ήταν και το λιγότερο ευχάριστο κομμάτι του ταξιδιού μας λόγω συγκυριών. Με την ψυχή στο στόμα φτάσαμε στο αεροδρόμιο της Πόλης -άλλος κόσμος- και μόλις που προλάβαμε το αεροπλάνο. Σημειωτέον ότι ούτε για μια στιγμή δεν μιζεριάσαμε με τη Ζωή και τη Λύδια ότι θα χάναμε το αεροπλάνο κι ας ήταν πολύ πιθανό. Κι η θετική αντιμετώπιση μας αντάμειψε. Η Singapore Airlines αποδείχτηκε η καλύτερη επιλογή. Άκουσαν και πραγματοποίησαν όλες μας τις ανάγκες, όπως θέσεις στο διάδρομο και χρήση αμαξιδίου για μένα, καθώς και συνεχόμενες θέσεις για την ομάδα. Το σέρβις, όπως πάντα, τέλειο, σε συνδυασμό με την άνεση, τη σωστή πίεση των ολοκαίνουργιων και τεράστιων αεροπλάνων έκανε το 19ωρο ταξίδι άνετο, ευχάριστο, ούτε πρησμένα πόδια, ούτε κόπωση… τελικά εύκολο! Η στάση στο αεροδρόμιο της Σιγκαπούρης, μετά από περίπου έντεκα ώρες ταξίδι, μια όαση. Για πρώτη φορά είχα πάει το 2002 κι είχα εντυπωσιαστεί. Τώρα να δεις! Ολόκληρη πόλη! 

Όλο το νησί δουλεύει στο, για και γύρω από το αεροδρόμιο! Ευγενείς, εξυπηρετικοί αλλά περήφανοι -καθόλου δουλικοί. Για πιο λόγο άλλωστε; Μείναμε γύρω στις τέσσερις με πέντε ώρες και το απολαύσαμε. Καθαριότητα, άνεση, πολιτισμός. Εξαιρετικό το duty free, πήραμε υπέροχες βεντάλιες και κάτι θαυματουργά λαδάκια για πονοκέφαλο. Ζαλάδες, δήγματα εντόμων ως και στομαχόπονο. Μακάρι να έπαιρνα κι άλλα για δώρα. Όσο για φαγητό, μια μικρή τουριστική πόλη. Μπορείς να βρεις από πιτσαρίες μέχρι κινέζικη, ταϊλανδέζικη, μπαλινέζικη, όλη η Άπω Ανατολή. Το τελευταίο κομμάτι του ταξιδιού μας από Σιγκαπούρη Μπρισμπέην μας φάνηκε ?σύντομο?, μόνο επτάμισι ώρες! Όλα είναι σχετικά, τελικά! Καθώς παρατηρούσα τον χάρτη της Αυστραλίας ενώ πετούσαμε, ανακάλυψα πως τον περισσότερο χρόνο που διασχίζαμε την ήπειρο, βρισκόμασταν πάνω από έρημο και βάλτους. Έτσι είναι ολόκληρη η Αυστραλία. Στο βορρά υπάρχει η πόλη Darwin, εργατική κυρίως πόλη, όπου γίνεται εξόρυξη μετάλλων, και μετά.. το χάος. Το Μπρισμπέην βρίσκεται ακριβώς στη μέση της ανατολικής ακτής, στον Ειρηνικό ωκεανό, πρωτεύουσα του Κουήνσλαντ. Λίγο πιο κάτω, στη Νέα Νότια Ουαλία, το Σίδνεϋ, η Καμπέρα και η Μελβούρνη. Το Μπρισμπέην είναι στην υποτροπική ζώνη, τον Αύγουστο που ήμασταν εμείς ήταν χειμώνας! Όμως ο καιρός ήταν καταπληκτικός! Υγρασία μηδενική, πόνοι καπούτ! Εκείνο που μου έκανε εντύπωση ήταν η πολυτυπία της ενδυμασίας: Άλλοι φορούσαν ξώπλατα και σαγιονάρες, κι άλλοι, ντεμί σεζόν, όπως η υποφαινόμενη. Για παλτό ούτε κουβέντα! Και μιας κι ανέφερα τις σαγιονάρες, είναι το σήμα κατατεθέν του Μπρισμπέην! Φυσικά σήμα κατατεθέν, όσον αφορά το παπούτσι, δεν μπορεί να μην είναι και οι περίφημες μπότες ugg,.. όνομα και πράμα, ούγκα-ούγκα? χαχαχα? ζήτημα γούστου! Πάντως οι σύνεδροι ξεποδαριάστηκαν για να τις βρούνε, είναι και πανάκριβες?

 

Με το που πατήσαμε το πόδι μας στο κομψό αεροδρόμιο, νιώσαμε μια οικεία μυρουδιά: Fish and Chips! Πολύ αγγλικό, όπως άλλωστε ολόκληρη η Αυστραλία. Η διαδρομή με το ταξί από το αεροδρόμιο στο ξενοδοχείο Ibis ήταν απολαυστική. Μεγαλούπολη αλλά σε ανθρώπινες διαστάσεις. Όπως οι περισσότεροι Αυστραλοί και οι κάτοικοι του Μπρίσμπεϊν (Brisbane), κατοικούν κυρίως σε μονοκατοικίες. Εδώ όμως μάθαμε κάτι που μας κατέπληξε και δεν θα περιμέναμε, ότι δηλαδή  η κατοικία είναι πανάκριβη! Ο ευγενέστατος και φιλέλληνας Κόκνι –Λονδρέζος οδηγός-ξεναγός μας έδωσε πολύ ουσιαστικές πληροφορίες. Η περιοχή κατοικήθηκε αρχικά από Αβορίγινες, οι οποίοι ονόμαζαν την περιοχή που βρίσκεται σήμερα το Μπρίσμπεϊν ως Μιαν-τζιν, που σημαίνει «περιοχή που μοιάζει με ακίδα». Μετά τον Ευρωπαϊκό Αποικισμό κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, χτίστηκε στην περιοχή μια φυλακή, πριν ακόμα γίνει οικισμός. Κατά τον 19ο αιώνα, το Μπρίσμπεϊν έγινε οικισμός και κτίσθηκε γύρω από τον ομώνυμο πλωτό ποταμό πάνω σε επτά λόφους (!), ενώ η πολιτεία του Κουήνσλαντ, που είχε ως πρωτεύουσα το Μπρίσμπεϊν, δημιουργήθηκε αργότερα. Το 1930 ήταν μια σημαντική χρονιά για το Μπρίσμπεην, καθώς δημιουργήθηκαν πολλά δημόσια έργα, όπως η γέφυρα Στόρι, το δημαρχείο του Μπρίσμπεϊν και ο ναός της Ανάμνησης, που είναι το κυριότερο μνημείο του πολέμου στην πόλη. Το θέμα των μνημείων μας εντυπωσίασε και μας προβλημάτισε. Πώς οι Αγγλοσάξονες, κι όχι μόνο, δημιουργούν μνημεία και ιστορία εκ του μη όντος. Τα προβάλλουν, τα αναδεικνύουν, τα σέβονται. Η επίσκεψή μας στο ρολόι, στην κεντρική πλατεία, μας το επιβεβαίωσε για μια ακόμη φορά, όταν ιστορία διακοσίων ετών παρουσιάζεται με τόσο σεβασμό και ευλάβεια θα έλεγα ως να ήταν δύο χιλιάδων? μπράβο τους? μη πω τι γίνεται αλλού με ιστορία τεσσάρων χιλιάδων?  

Υπάρχουν τρία πανεπιστήμια, το  Queensland University of Technology το University of Queensland και το Griffith University. Η πόλη ζει γύρω από το ποτάμι και δίπλα στη θάλασσα έτσι το νερό είναι το κυρίαρχο στοιχείο της. Το ποτάμι που χωρίζει την πόλη, διασχίζεται από τις  γέφυρες που την ξαναενώνουν σ? ένα αέναο ταξίδι εναλλαγής.  Γύρω στο ποτάμι, στα pier, στεγάζονται τα ρεστοράν και τα καφέ. Πολυπολιτισμική η Αυστραλία, πολυπολιτισμικό το Μπρισμπέην, πολυπολιτισμική η κουζίνα. Σ? αυτό το σημείο να πω ότι την εμπειρία μας από το φαγητό δεν θα την έλεγα συγκλονιστική. Λίγο άνευρη και βρετανική του ?60 θα την χαρακτήριζα. Στο Bavarian Bier Cafe, στο Eagle Street Pier βρήκαμε πολύ καλή ευρωπαϊκή κουζίνα. Το Queen Street Mall είναι μια αγορά στεγασμένη εν μέρει όπου γίνονται συναυλίες κάθε Σαββατοκύριακο κι ο κόσμος κάθεται και τις παρακολουθεί σε μεταλλικές καρέκλες με το ποτό του ξεκούραστα κι ανέξοδα. Υπάρχουν όμορφα παλιά κτίρια, wi-fi  παντού, παγκάκια και κιόσκια με υπέροχους χυμούς από ότι φρούτο επιθυμήσεις. Παντού πληρώνεις με κάρτα, ακόμη και το ελάχιστο ποσό ενός δολαρίου ή και λιγότερο. Στο κιόσκι με τους φρουτοχυμούς, cash. Όταν ρώτησα τις γκαρσόνες γιατί, μου είπαν τ? αφεντικό μας είναι Έλληνας και πωλεί τοις μετρητοίς! Οι  Έλληνες είναι από τους πρώτους εποίκους στο Μπρισμπέην. Έφτασαν κατά καραβιές μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και έχουν καταφέρει να κερδίσουν ένα σημαντικό κομμάτι της αγοράς και της κοινωνίας. Όμως απορώ πώς δεν έχουν κάνει τίποτε μπουγατσατζίδικα ή γυράδικα. Η έλλειψη καλού πρόχειρου φαγητού ήταν σαφής στην πόλη. Είμαι σίγουρη ότι όποιος τολμήσει, θα πετύχει. Για μια τρύπα μιλάμε, μιας και τα νοίκια είναι φωτιά.

Εκείνο όμως που αξίζει στο Μπρισμπέην είναι η φύση, η χλωρίδα και η πανίδα. 

Το καταφύγιο Lone Pine Koala Sanctuary, μόλις μισή ώρα από το κέντρο είναι ένα must. Χρειάστηκα μισή μέρα για να το περιηγηθώ και να βγάλω τις φωτογραφίες μου με την Κανέλλα, τη μικρή, φοβισμένη κοαλίτσα. Ομολογώ ότι με συγκίνησαν τα καγκουρό κι όλα τα άλλα ζωάκια? Έφυγα με ανάμικτα συναισθήματα. Τα σώζουμε ή τα ταλαιπωρούμε τα ζώα στα καταφύγια; 

Συγκλονιστική ήταν κι η εμπειρία από το νησί Ταγκαλούμα, το οποίο βρίσκεται στον Ειρηνικό και αποτελεί ορμητήριο για παρακολούθηση πτηνών και φαλαινών. Το καράβι μας πήγαινε σαν καρυδότσουφλο και η αρχηγός μας έδινε συντεταγμένες για να δούμε τις φάλαινες που κολυμπούσαν ήρεμα δίπλα μας για ελάχιστα δευτερόλεπτα και μετά έδιναν μια και χάνονταν στο βάθος του ωκεανού. Μεγαλόπρεπα, όμορφα πλάσματα? Ο Ειρηνικός ήταν ο μόνος ωκεανός που δεν είχα δει εκ του σύνεγγυς, πέρα από τους παγωμένους βέβαια - έτσι τώρα βάζω πλώρη για Αλάσκα!  

Το Σίδνεϋ είναι η πλησιέστερη πόλη στο Μπρισμπέην. Βρίσκεται νοτιότερα, στην πολιτεία Νέα Νότια Ουαλία και  η πρώτη εικόνα που σου δίνει είναι μιας όμορφης, παραθαλάσσιας ευρωπαϊκής μεγαλούπολης. Κάπως έτσι είναι η πραγματικότητα, μόνο που η θάλασσα είναι άμεσα συνδεδεμένη με την καθημερινότητα των Αυστραλών της πόλης, πράγμα που την κάνει να διαφέρει πολύ από τις ευρωπαϊκές πόλεις που ξέρουμε. Πράσινο υπάρχει αρκετό. Τα σπίτια είναι μικρά, κατά κύριο λόγο μονοκατοικίες με ένα μικρό κήπο. Οι δρόμοι είναι σχεδόν όλοι διπλής κατεύθυνσης, τα αυτοκίνητα μεγάλα που θυμίζουν λίγο τα αμερικάνικα πρότυπα, ελάχιστα ως καθόλου μηχανάκια και ποδήλατα. Μέχρι και το delivery γίνεται με αυτοκίνητο. Οδηγούν αριστερά σαν τους Άγγλους. Στα μεγάλα πολυκαταστήματα γίνεται ένας χαμός αλλά το κέντρο της πόλης είναι πολύ όμορφο για βόλτα. Ωραίοι προορισμοί το Darling harbour, το Rocks, για πανοραμική θέα από ψηλά. Τα πιο σημαντικά αξιοθέατα είναι η γέφυρα - harbour bridge και η όπερα, της οποίας το σχήμα της εντυπωσιάζει και θες να το δεις από κοντά και από μέσα. Εν τέλει θα έλεγα ότι η κουλτούρα των Αυστραλών του Σίδνεϋ είναι ένα μίγμα αγγλικών και αμερικάνικων στοιχείων, αλλά και με μια ιδιαιτερότητα λόγω της παραθαλάσσιας θέσης της πόλης. Ποιότητα ζωής από τις καλύτερες που έχω δει. Άλλωστε σε τέτοιες λίστες, συνήθως το Σίδνεϋ είναι αρκετά ψηλά και όχι άδικα.

Γενικά, η χώρα έχει αρκετούς μετανάστες, ουσιαστικά όλοι μετανάστες είναι, κυρίως Κινέζους. Έτσι η εικόνα που δίνει είναι μια μοντέρνα  πολυπολιτισμική κοινωνία, χωρίς ρατσιστικές εξάρσεις, μια ιδανική εικόνα συνύπαρξης λαών και πολιτισμών. Το κράτος πρόνοιας είναι στη σφαίρα της φαντασίας για έναν Έλληνα, στα όρια της υπερβολής, πχ μπορεί να δώσει υπέρογκες αποζημιώσεις για ατυχήματα που φταίει και το θύμα (πχ κοπέλα που έκανε βουτιά σε άδεια πισίνα, επειδή ήταν τύφλα στο μεθύσι). Η κατανάλωση μπύρας γίνεται κατά τα αγγλικά πρότυπα, υπερβολική δηλαδή, συνήθως συνδυάζεται με barbeque είτε στην παραλία, είτε στον κήπο ενός σπιτιού. Στα νυχτερινά κέντρα και τα μπαρ ο έλεγχος αφορά περισσότερο το αν είσαι (ήδη) μεθυσμένος, παρά το ντύσιμο αν και εμένα μου ζήτησαν να βγάλω το καπέλο μου για να πάω στο μπαρ του καζίνου του Μπρισμπέην. 

Θα ήθελα να επισκεφτώ πολλά περισσότερα μέρη, αλλά αν το καλοσκεφτούμε είναι σα να λέμε ότι κάποιος επισκέφθηκε το Λονδίνο και μιας και βρέθηκε στην Ευρώπη πρέπει να πάει και στην Αθήνα και στη Ρώμη. Έτσι αφήνω τα υπόλοιπα για ένα επόμενο ταξίδι. Σοβαρά! Το αντέχω βιολογικά αλλά οικονομικά, δεν το βλέπω! Άλλωστε προηγείται η Αλάσκα!