Γιάννης Πανούσης: «Η Ελλάδα ξαφνικά ανακάλυψε τη βία στα σχολεία»

«Εντάσεις στο σχολείο: Μύθοι και Πραγματικότητα», ήταν το αντικείμενο της ομιλίας του Ιωάννη Πανούση, καθηγητή Εγκληματολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού  Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο κ. Πανούσης βρέθηκε το απόγευμα της Δευτέρας 17 Μαρτίου στην πόλη μας προκειμένου να μιλήσει σε επιμορφωτική εκδήλωση ευαισθητοποίησης για το θέμα της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού». «Χτίζοντας το Ασφαλές Σχολείο: Ενδοσχολική βία και θυματοποίηση», ήταν το θέμα της ενημερωτικής εκδήλωσης που κλήθηκαν να παρακολουθήσουν εκπαιδευτικοί, αλλά και γονείς. 

Επέλεξε να μιλήσει για εντάσεις και όχι για βία γιατί όπως είπε, «όταν λέμε βία, εννοούμε, εγκληματική βία, εννοούμε ότι στο μυαλό ενός νέου ανθρώπου υπάρχει αναπαράσταση στο να κάνει κακό στον άλλο». Ο γνωστός εγκληματολόγος έσπευσε να κάνει το διαχωρισμό λέγοντας ότι η λέξη βία, είναι υπερβολική για να περιγράψει τα όσα συμβαίνουν στο σχολικό περιβάλλον. «Η λέξη βία, όπως και η ξένη λέξη bullying είναι υπερβολικές. Η Ελλάδα ξαφνικά ανακάλυψε κάποια πράγματα που όλοι τα κάναμε στην ηλικία μας. Θυμίζω ότι εμείς στην ηλικία μας παίζαμε πετροπόλεμο. Ανοίγαμε κεφάλια και μαλώναμε για τα ερωτικά μας, τις ομάδες που υποστηρίζαμε. Τώρα ξαφνικά όλα αυτά τα είπαν bullying ή κοινωνικό αποκλεισμό και φοβάμαι ότι υπερβάλουν για ακόμη μία φορά», ανέφερε ο καθηγητής. 

Ο ίδιος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να υπάρχουν φαινόμενα εντάσεων στα σχολεία και γι’ αυτό ζήτησε από τη σχολική κοινότητα να είναι προσεκτική. «Πρέπει να έχουμε το νου μας, να δούμε εάν η σχολική βία συγγενεύει υπογείως με την ενδοοικογενειακή βία. Να δούμε διάφορα φαινόμενα μέσα στο σχολείο, αλλά περισσότερο φαινόμενα διάψευσης μιας γενιάς που δεν πιστεύει σε αυτό που αντιπροσωπεύει το σχολείο». Την ευθύνη σε αυτή την περίπτωση έχουν οι γονείς υποστήριξε ο κ. Πανούσης, καθώς όπως εξήγησε, «κανείς δεν πιστεύει στην αξία της γνώσης».  

Ένταση ή βία, το σχολείο είναι μικρογραφία της κοινωνίας και μέσα στην κοινότητα του, μεταφέρονται βιώματα της καθημερινότητας. «Από το σχολείο στο σπίτι και από το σπίτι στο σχολείο, περνάς από δρόμους, έχεις εικόνες. Μεταφέρεις λοιπόν μία κοινωνική αντίληψη της βίας ή της οργής. Μη γίνει μίσος όμως γιατί θα πάει λίγο μακριά και θα μας διασπάσει. Αν το σχολείο το ίδιο παράγει «βία» πρέπει να δούμε τα αίτια. Αν μεταφέρεται όπως πιστεύω εγώ από τον περιβάλλοντα χώρο, πάει να πει ότι κανένας θεσμός δεν μπορεί να μείνει ανέγγιχτος μέσα στην κρίση».  

Η βία, δεν είναι πρόβλημα που εκδηλώνεται στα παιδιά, στα γήπεδα ή στις πλατείες είπε ο Γιώργος Καφαλής, ψυχίατρος, διευθυντής της Ψυχιατρικής κλινικής του πανεπιστημιακού γενικού νοσοκομείου της Αλεξανδρούπολης. Ο κ. Καφαλής κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης κλήθηκε να απαντήσει στο ερώτημα, «Γεννάμε ή διαμορφώνουμε το βίαιο άνθρωπο;». «Η βία γεννιέται, έχει μία πηγή» είπε και πρόσθεσε ότι, «η πηγή της βίας είναι το βασικό. Το προσπαθείς να περιορίσεις τη βία μόνο στους νέους, τους μαθητές τότε εθελοτυφλείς. Μάλλον βλέπω ότι μαζευόμαστε συνήθως για να καταστείλουμε κάτι το οποίο είναι μέσα μας αλλά, προβάλλοντας το προς τα έξω. Δεν πιστεύω ότι τα παιδιά είναι βίαια χωρίς να είναι οι γονείς τους ή οι δάσκαλοι τους ή το κράτος τους. Δεν γεννιέται άνθρωπος βίαιος, το αντίθετο, γεννιέται ουδέτερος και από εκεί και πέρα υπάρχουν παράγοντες που επηρεάζουν. Το πολύ κοντινό του περιβάλλον, η οικογένεια, οι γονείς και οι υπόλοιποι γύρω του. Αυτοί διαμορφώνουν το παιδί, τον έφηβο κτλ.» 

Το 3ο λύκειο σε συνεργασία με το 3ο γυμνάσιο και το 3ο δημοτικό Κομοτηνής συνδιοργάνωσαν την εκδήλωση, που εντάσσεται στο πλαίσιο δράσεων του Παρατηρητηρίου για την σχολική βία και τον εκφοβισμό της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. «Όλοι εμείς συμπράττουμε για να μιλήσουμε για το φαινόμενο που υπάρχει πολλά χρόνια», είπε η διευθύντρια του 3ου γενικού λυκείου Κομοτηνής Μαίρη Κοσμίδου. 

«Για εμάς πραγματικά είναι πολύ σημαντικό αφενός μεν ότι

 η δράση αυτή αποφασίστηκε και πραγματοποιείται και αφετέρου τα αποτελέσματα και συμπεράσματα να έχουν διάχυση και στο ευρύ κοινό», ανέφερε η κ. Κοσμίδου.  

Να σημειωθεί πως κατά την έναρξη της εκδήλωσης παρουσιάστηκε θεατρικό και μουσικό δρώμενο από  τους  μαθητές του 3ου ΓΕΛ Κομοτηνής.

Δήμητρα Συμεωνίδου