Γεύσεις Θράκης, ανακαλύπτουν Ιταλοί επιστήμονες της γαστρονομίας

Ξεκίνησε τα μαθήματά του στις 4 Οκτωβρίου 2004 και ήταν η πρώτη φορά που η γαστρονομία εισέβαλε σε ένα ολοκαίνουργιο, μοναδικό στο είδος του, πανεπιστήμιο. Η έναρξη λειτουργίας του Πανεπιστημίου Γαστρονομικών Επιστημών στη Βόρεια Ιταλία είχε χαρακτηριστεί τότε πολιτιστική επανάσταση στον κόσμο των υλικών απολαύσεων, ουμανισμός, πολύπλευρη μάθηση, εις βάθος γαστρονομική γνώση. Για πρώτη φορά εκκολαπτόμενοι επιστήμονες της γαστρονομίας, οκτώ προπτυχιακοί φοιτητές του Πανεπιστημίου Γαστρονομικών Επιστημών, θα επισκεφτούν τη Θράκη. «Η γαστρονομία στο μυαλό όλων μας έχει ταυτιστεί κυρίως με τη μαγειρική και την απόλαυση της εκλεκτής τροφής και υπό αυτή την έννοια όλοι μας λίγο πολύ έχουμε άποψη και ασχολούμαστε με τον τομέα αυτόν. Με την τροφή ερχόμαστε σε επαφή καθημερινά, τρώμε τουλάχιστον τρεις φορές την ημέρα και κάποιοι από εμάς μαγειρεύουνε κιόλας. Αλλά θα χρησιμοποιήσω τον ορισμό που έδωσε τον 18ο αιώνα ένας γνωστός Γάλλος γαστρονόμος, που είπε ότι η γαστρονομία είναι η βαθιά γνώση όλων όσων αφορούν στη διατροφή του ανθρώπου. Συνεπώς στόχος του πανεπιστημίου ήταν να καλύψει το κενό που υπήρχε στον τομέα αυτό, δημιουργώντας ένα νέο είδος επιστήμονα, του γαστρονόμου, ο οποίος καλύπτοντας κατά την διάρκεια των σπουδών του μία ευρεία γκάμα επιστημονικών πεδίων γύρω από την τροφή, θα είναι σε θέση να λειτουργήσει θα λέγαμε ως ένας μαέστρος συνοψίζοντας επιμέρους ειδικότητες προκειμένου να προωθηθεί και να αναδειχθεί η υψηλή ποιότητα ποιοτικών προϊόντων», θα πει μιλώντας στο «Χ» η Καλλιόπη Κουτούπα, γαστρονόμος και εκπρόσωπος Slow Food east Salonika, που έχει αναλάβει την περιήγηση των φοιτητών στη Θράκη. 

Μαθήματα στον τομέα των ανθρωπιστικών σπουδών, ιστορία, ανθρωπολογία, κοινωνιολογία, μαθήματα για την προώθηση της τροφής όπως μάρκετινγκ, διαφήμιση, δημοσιογραφία, συμπληρώνονται με πάρα πολλές γευσιγνωσίες, με επισκέψεις σε παραγωγούς σε όλο τον κόσμο, στο μοναδικό αυτό πανεπιστήμιο. Στα πλαίσια αυτά γίνεται και η επίσκεψη των φοιτητών στη Θράκη. Έχουν ήδη ταξιδέψει για εκπαιδευτικούς σκοπούς στην κεντρική και βορειοδυτική Μακεδονία, στη Θεσσαλονίκη, αλλά και στην Κρήτη και φέτος θα επιδιώξουν να ανακαλύψουν γαστρονομικά την Θράκη, έναν ανεξερεύνητο τόπο και για εμάς τους Έλληνες ακόμα. Την Κυριακή 23 Μαρτίου φτάνουν στον Έβρο οι οκτώ φοιτητές και θα ταξιδέψουν σε όλο το νομό μέχρι το Τρίγωνο, για να συνεχίσουν στους νομούς Ροδόπης και Ξάνθης, μέχρι την Πέμπτη 27 Μαρτίου, οπότε θα επιστρέψουν στην Ιταλία. 

Το ταξίδι τους στη Θράκη περιλαμβάνει επισκέψεις και επαφές με παραγωγούς, συνεταιρισμούς, κοινότητες προκειμένου, όπως εξήγησε η κ. Κουτούπα «να έρθουμε σε επαφή με τον γαστρονομικό πολιτισμό, την ιστορία της διατροφής της περιοχής, τις ανθρωπολογικές και κοινωνιολογικές διαστάσεις τους και να προτείνουμε ενδεχομένως και τον καταλληλότερο τρόπο προώθησης των προϊόντων αυτών. Η Θράκη είναι ένας πλούσιος τόπος μια πολυπολιτισμική περιοχή, η οποία λόγω της θέσης της υπήρξε πάντα ένα σταυροδρόμι πολιτισμών. Ένα μωσαϊκό εθίμων, πληθυσμών, παραδόσεων, θρησκειών, οπότε όπως καταλαβαίνεται για ένα γαστρονόμο έχει μεγάλο ενδιαφέρον».

Επιστρέφοντας στο πανεπιστήμιο στην Ιταλία οι οκτώ φοιτητές θα κληθούν να ετοιμάσουν μια εργασία για την οποία θα βαθμολογηθούν. Πέραν αυτού καταγράφουν και ανεβάζουν φωτογραφίες στα μέσα κοινωνική δικτύωσης, επιδιώκονταν την προώθηση της περιοχής που επισκέπτονται στο δικό τους κοινό. Άλλωστε η γαστρονομία μπορεί να αποτελέσει από μόνη της ένας τομέα ανάπτυξης για μία περιοχή αλλά και προσέλκυσης τουρισμού. Σε αυτό συμφωνεί και η γαστρονόμος κ. Κουτούπα «ιδιαίτερα στην Ελλάδα, στην οποία ο κατεξοχήν στόχος του κράτους θα ήταν να επενδύσει στον τουρισμό και στη γαστρονομία. Νομίζω αυτό είναι το συγκριτικό μας πλεονέκτημα σε σχέση με άλλες χώρες. Δυστυχώς ακόμα δεν μπορούμε, πλην εξαιρέσεων, να συνειδητοποιήσουμε πόσο καλή ποιότητα έχουν τα προϊόντα μας, να νιώσουμε περήφανοι γι’ αυτά και να ανοιχτούμε προς τον κόσμο. Αρχίζοντας να εξοικειωνόμαστε με όρους όπως είναι το μάρκετινγκ. Βέβαια υπάρχουν εξαιρετικές προσπάθειες, όπως η εταιρεία με το τσάι Tuvunu, η οποία δραστηριοποιείται στη βιομηχανική περιοχή της Κομοτηνής και νομίζω ότι έχει κάνει κάτι πολύ ευφυές, Έχει πάρει ένα ρόφημα που για εμάς τους Έλληνες είναι πολύ γνωστό, το τσάι του βουνού, και έχει αρχίσει να κυκλοφορεί παντού».

Ιδρυτής του Πανεπιστημίου Γαστρονομικών Επιστημών στη Βόρεια Ιταλία είναι το Slow Food. Το κίνημα της Slow Food ξεκίνησε στη βόρεια Ιταλία το1986 και γρήγορα εξελίχτηκε σε μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση (ΜΚΟ) διεθνούς εμβέλειας. Σήμερα η Slow Food έχει δεκάδες χιλιάδες μέλη στην Ιταλία και όλο τον κόσμο. Η φιλοσοφία της Slow Food, βασίζεται στην ιδέα της οικολογικής γαστρονομίας, στην οποία η διατροφή διατηρεί το τοπικό πολιτιστικό χαρακτήρα της και παράγεται με βιώσιμες μεθόδους και σεβασμό στον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον. Η Slow Food προωθεί ακόμη την ποικιλία των γεύσεων, τις βιολογικές καλλιέργειες, την παραγωγή μικρού μεγέθους, τις βιώσιμες προσεγγίσεις στο ψάρεμα και την κτηνοτροφία. 

Η ιδέα της Slow Food, μιας δημιουργικής δράσης ενάντια στην κυριαρχία των φαστ-φουντ και της βιομηχανοποιημένης, «πλαστικής διατροφής», γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική σε μια εποχή που κινδυνεύει η υγεία μας και η οικολογική ισορροπία. Τα τελευταία χρόνια έχουν ξεκινήσει και στη χώρα μας ανάλογες προσπάθειες μέσα από οργανώσεις όπως η Slow Food αλλά και από ιδιώτες. Απλοί πολίτες που επιστρέφουν στις ρίζες της παράδοσης, όχι μόνο διότι από εκεί ανακαλύπτουν ξανά τα χαμένα, όμορφα μονοπάτια των γεύσεων αλλά και γιατί πλέον αναγνωρίζουν ότι εκεί κάπου βρίσκεται λησμονημένη, η σχέση ισορροπίας μας με τη φύση.