Το φυτώριο Οργάνης έκτασης περίπου 50 στρεμμάτων, παράγει ψυχρόβια δενδρύλλια, όπως η μαύρη πεύκη, δασικά φυτάρια που είναι απολύτως απαραίτητα για την αναγέννηση του ελληνικού δάσους. Παρήγαγε περίπου 1.500.000 φυτάρια μαύρης πεύκης, που φυτεύτηκαν στον Πάρνωνα και αναγέννησαν από τις στάχτες του το καμένο δάσος Τη δυνατότητα της παραγωγής έως και 5 εκατομμυρίων φυτών έχει το φυτώριο της Οργάνης που ανήκει στη Διεύθυνση Αναδασώσεων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ρεπορτάζ Όλγα Τσιούλφα
Τη δυνατότητα της παραγωγής έως και 5 εκατομμυρίων φυτών έχει το φυτώριο της Οργάνης που ανήκει στη Διεύθυνση Αναδασώσεων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Είναι το ένα από τα δύο φυτώρια που υπάρχουν στο νομό μας, καθώς εκτός από αυτό της Οργάνης που παράγει δασικά φυτά, λειτουργεί και δεύτερο στην Αμβροσία το οποίο παράγει καλλωπιστικά φυτά, θάμνους και δέντρα.
Το 2008 ανασυστάθηκε το δασικό φυτώριο Οργάνης, το οποίο επί χρόνια ήταν ανενεργό καθώς οι αρμοδιότητες του είχαν μεταφερθεί στις δασικές υπηρεσίες. Με την ανασύσταση του ανέλαβε ενεργή δράση και μάλιστα η σημερινή προϊσταμένη του Ελένη Σιμογιάννη, ήταν η υπάλληλος που πρωτοστάτησε στο τιτάνιο έργο αναδασμού που έγινε στο όρος Πάρνωνα της Πελοποννήσου, μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007. Το φυτώριο Οργάνης έκτασης περίπου 50 στρεμμάτων, παράγει ψυχρόβια δενδρύλλια, όπως η μαύρη πεύκη, δασικά φυτάρια που είναι απολύτως απαραίτητα για την αναγέννηση του ελληνικού δάσους. Αυτή ακριβώς η ιδιαιτερότητα του έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αναδάσωση του καμένου Πάρνωνα. Το δασικό φυτώριο της Οργάνης παρήγαγε περίπου 1.500.000 φυτάρια μαύρης πεύκης, που φυτεύτηκαν στον Πάρνωνα και αναγέννησαν από τις στάχτες του το καμένο δάσος.
ΤΟ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΩΡΙΟΥ
Το μικροκλίμακα της Οργάνης σε συνδυασμό με την υποδομή του φυτωρίου έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επιλογή της περιοχής για την παραγωγή των δασικών φυτών. «Στο φυτώριο της Οργάνης έχουμε ένα μηχάνημα που σπέρνει πολύ γρήγορα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και με μικρότερο κόστος», εξήγησε η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Αναδασώσεων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελένη Σιμογιάννη. «Με την επανασύσταση της Διεύθυνσής μας, θέλαμε οι υπάλληλοι να αναδείξουμε το ρόλο της αλλά και τη σπουδαιότητα του φυτωρίου, το οποίο δε λειτουργούσε επί χρόνια. Έτσι με τη συνεργασία με το υπουργείο στην Αθήνα παράξαμε τα φυτά για την αναδάσωση του Πάρνωνα», τόνισε.
ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΩΝ ΣΠΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΗ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΩΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΕΒΕΝΑ
Το έργο της αναδάσωσης του Πάρνωνα ξεκίνησε περίπου δύο χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007. Το καλοκαίρι του 2007 η μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε στον Πάρνωνα έκαψε 19.000 στρέμματα δηλαδή το 35% του δάσους μαύρης πεύκης στην περιοχή. Η μεγάλη απώλεια ήταν τραγική και η ανάγκη για αποκατάσταση επιτακτική. Η μαύρη πεύκη εξαπλώνεται στη Μεσόγειο. Στην Ελλάδα τέτοια δάση υπάρχουν στην Πελοπόννησο, την Εύβοια, τη Στερεά Ελλάδα, την Πίνδο, τον Όλυμπο, την Πιερία και τη Θράκη. Δημιουργεί δάση πυκνά που όμως δεν αναγεννώνται μετά από πυρκαγιές με φυσικό τρόπο, γιατί δεν συγκρατούν κώνους με σπόρους, όπως κάνουν άλλα είδη πεύκης. Μετά από κάθε πυρκαγιά, όπως και στην περίπτωση του Πάρνωνα τα ερωτήματα που προκύπτουν, είναι ποιο είναι το επόμενο βήμα. Στην Ελλάδα αρχικά κηρύσσεται η καμένη περιοχή ως αναδασωτέα, στη συνέχεια λαμβάνονται άμεσα μέτρα για τη διατήρηση του εδάφους που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επανεγκατάσταση της βλάστησης στην καμένη γη. Αφού ληφθούν τα μέτρα για την ανάσχεση της διάβρωσης, και προφυλαχθεί το έδαφος, το επόμενο ερώτημα είναι που πρέπει να γίνει τεχνητή αποκατάσταση του δάσους, δηλαδή αναδάσωση, καθώς αυτό το έργο απαιτεί πολλά κονδύλια, χρόνο και κόπο. Στην περίπτωση του Πάρνωνα, μέσα από το έργο LIFE+ PINUS (LIFE07 NAT/GR/00286) «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης» το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων --Υγροτόπων σε συνεργασία με το Δασαρχείο Σπάρτης έκανε μία αποτίμηση της επίδρασης της πυρκαγιάς. Έτσι εξετάστηκαν οι επιπτώσεις στη βλάστηση, στα φυτά και τα ζώα και ολοκληρώθηκε η συλλογή των απαραίτητων δεδομένων. Για να γίνει τεχνητή αποκατάσταση των καμένων αξιοποιήθηκαν τα ζωντανά δέντρα του δάσους ώστε να παραχθούν οι σπόροι για τα φυτά που θα καλλιεργούνταν. Mέσω του έργου αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά μια δομημένη προσέγγιση για την επιλογή εκτάσεων για την αποκατάσταση. Επιλέχθηκαν 2.900 στρέμματα και για την αποκατάσταση τους χρειάστηκαν περίπου 600.000 φυτάρια μαύρης πεύκης, για την παραγωγή των οποίων μερίμνησαν το Δασαρχείο Σπάρτης, η ειδική γραμματεία Δασών και η Διεύθυνση Αναδασώσεων ΑΜΘ.
Έγινε συλλογή των σπόρων μέσα στα κουκουνάρια των ζωντανών δέντρων, η επεξεργασία τους στην κεντρική αποθήκη σπόρων της Γενικής Γραμματείας Δασών στην Αττική. Το υλικό επεξεργάστηκε, ελέγχθηκε ποιοτικά και έφτασε λίγους μήνες μετά στη Ροδόπη, στο δασικό φυτώριο Οργάνης. Φτάνοντας στο φυτώριο οι σπόροι τοποθετήθηκαν σε ειδικούς δίσκους γεμάτους με κατάλληλο δείγμα εδάφους ανά δύο ή τρεις. Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στο φυτώριο, εκεί βλάστησαν, ποτίστηκαν βοτανίστηκαν και μεγάλωσαν. Έτσι τα νεαρά φυτάρια το Νοέμβριο του 2010 μεταφέρθηκαν στον Πάρνωνα. Με τρία δρομολόγια από το Νοέμβριο του 2010 έως το Φεβρουάριο του 2011 τα φυτάρια ταξίδεψαν από την Οργάνη στον Πάρνωνα, ταξίδι διάρκειας 14 ετών. Από την Οροσειρά της Ροδόπης, στα στενά του Νέστου, από εκεί στους υγρότοπους της Μακεδονίας και στους πρόποδες του Ολύμπου για να καταλήξουν στις πλαγιές του Πάρνωνα, στους Αγριάνους και στο Πολύδροσο. Τέσσερις μήνες διήρκησε η φύτευση, ανά στρέμματα φυτεύτηκαν από 150 έως 250 φυτάρια ανάλογα με το έδαφος. Το ταξίδι των σπόρων τελείωσε με την φύτευση 2.900 στρεμμάτων καμένου δάσους. Τα χρόνια που ακολούθησαν τα φυτάρια αναπτύχθηκαν τέλεια και τα φυτά υπολογίζεται πως φτάνουν σήμερα το ένα μέτρο.
Η περίπτωση του Πάρνωνα δεν είναι η μοναδική καθώς άλλο ένα εκατομμύριο φυτάρια μαύρης πεύκης παρήγαγε με τον ίδιο τρόπο το δασικό φυτώριο Οργάνης για έργο αναδάσωσης που υλοποιήθηκε στα Γρεβενά. Οι φυτεύσεις ολοκληρώθηκαν μόλις λίγους μήνες πριν. Στη διεύθυνση αναδασώσεων ΑΜΘ, που αποτελεί τη μία από τις τρεις συνολικά που λειτουργούν σε όλη την Ελλάδα (Αττικής και Κ. Μακεδονίας) υπηρετούν σήμερα 7 υπάλληλοι, ένας από τους οποίους σύντομα θα συνταξιοδοτηθεί. Τα προβλήματα από την έλλειψη προσωπικού είναι πολλά, ωστόσο με σκληρή δουλειά κατάφεραν να καταστήσουν δασικό φυτώριο Οργάνης το σημαντικότερο της Ελλάδας και σίγουρα αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση.
Το 2008 ανασυστάθηκε το δασικό φυτώριο Οργάνης, το οποίο επί χρόνια ήταν ανενεργό καθώς οι αρμοδιότητες του είχαν μεταφερθεί στις δασικές υπηρεσίες. Με την ανασύσταση του ανέλαβε ενεργή δράση και μάλιστα η σημερινή προϊσταμένη του Ελένη Σιμογιάννη, ήταν η υπάλληλος που πρωτοστάτησε στο τιτάνιο έργο αναδασμού που έγινε στο όρος Πάρνωνα της Πελοποννήσου, μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007. Το φυτώριο Οργάνης έκτασης περίπου 50 στρεμμάτων, παράγει ψυχρόβια δενδρύλλια, όπως η μαύρη πεύκη, δασικά φυτάρια που είναι απολύτως απαραίτητα για την αναγέννηση του ελληνικού δάσους. Αυτή ακριβώς η ιδιαιτερότητα του έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αναδάσωση του καμένου Πάρνωνα. Το δασικό φυτώριο της Οργάνης παρήγαγε περίπου 1.500.000 φυτάρια μαύρης πεύκης, που φυτεύτηκαν στον Πάρνωνα και αναγέννησαν από τις στάχτες του το καμένο δάσος.
ΤΟ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΩΡΙΟΥ
Το μικροκλίμακα της Οργάνης σε συνδυασμό με την υποδομή του φυτωρίου έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επιλογή της περιοχής για την παραγωγή των δασικών φυτών. «Στο φυτώριο της Οργάνης έχουμε ένα μηχάνημα που σπέρνει πολύ γρήγορα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και με μικρότερο κόστος», εξήγησε η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Αναδασώσεων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελένη Σιμογιάννη. «Με την επανασύσταση της Διεύθυνσής μας, θέλαμε οι υπάλληλοι να αναδείξουμε το ρόλο της αλλά και τη σπουδαιότητα του φυτωρίου, το οποίο δε λειτουργούσε επί χρόνια. Έτσι με τη συνεργασία με το υπουργείο στην Αθήνα παράξαμε τα φυτά για την αναδάσωση του Πάρνωνα», τόνισε.
ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΩΝ ΣΠΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΗ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΩΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΕΒΕΝΑ
Το έργο της αναδάσωσης του Πάρνωνα ξεκίνησε περίπου δύο χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007. Το καλοκαίρι του 2007 η μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε στον Πάρνωνα έκαψε 19.000 στρέμματα δηλαδή το 35% του δάσους μαύρης πεύκης στην περιοχή. Η μεγάλη απώλεια ήταν τραγική και η ανάγκη για αποκατάσταση επιτακτική. Η μαύρη πεύκη εξαπλώνεται στη Μεσόγειο. Στην Ελλάδα τέτοια δάση υπάρχουν στην Πελοπόννησο, την Εύβοια, τη Στερεά Ελλάδα, την Πίνδο, τον Όλυμπο, την Πιερία και τη Θράκη. Δημιουργεί δάση πυκνά που όμως δεν αναγεννώνται μετά από πυρκαγιές με φυσικό τρόπο, γιατί δεν συγκρατούν κώνους με σπόρους, όπως κάνουν άλλα είδη πεύκης. Μετά από κάθε πυρκαγιά, όπως και στην περίπτωση του Πάρνωνα τα ερωτήματα που προκύπτουν, είναι ποιο είναι το επόμενο βήμα. Στην Ελλάδα αρχικά κηρύσσεται η καμένη περιοχή ως αναδασωτέα, στη συνέχεια λαμβάνονται άμεσα μέτρα για τη διατήρηση του εδάφους που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επανεγκατάσταση της βλάστησης στην καμένη γη. Αφού ληφθούν τα μέτρα για την ανάσχεση της διάβρωσης, και προφυλαχθεί το έδαφος, το επόμενο ερώτημα είναι που πρέπει να γίνει τεχνητή αποκατάσταση του δάσους, δηλαδή αναδάσωση, καθώς αυτό το έργο απαιτεί πολλά κονδύλια, χρόνο και κόπο. Στην περίπτωση του Πάρνωνα, μέσα από το έργο LIFE+ PINUS (LIFE07 NAT/GR/00286) «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης» το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων --Υγροτόπων σε συνεργασία με το Δασαρχείο Σπάρτης έκανε μία αποτίμηση της επίδρασης της πυρκαγιάς. Έτσι εξετάστηκαν οι επιπτώσεις στη βλάστηση, στα φυτά και τα ζώα και ολοκληρώθηκε η συλλογή των απαραίτητων δεδομένων. Για να γίνει τεχνητή αποκατάσταση των καμένων αξιοποιήθηκαν τα ζωντανά δέντρα του δάσους ώστε να παραχθούν οι σπόροι για τα φυτά που θα καλλιεργούνταν. Mέσω του έργου αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά μια δομημένη προσέγγιση για την επιλογή εκτάσεων για την αποκατάσταση. Επιλέχθηκαν 2.900 στρέμματα και για την αποκατάσταση τους χρειάστηκαν περίπου 600.000 φυτάρια μαύρης πεύκης, για την παραγωγή των οποίων μερίμνησαν το Δασαρχείο Σπάρτης, η ειδική γραμματεία Δασών και η Διεύθυνση Αναδασώσεων ΑΜΘ.
Έγινε συλλογή των σπόρων μέσα στα κουκουνάρια των ζωντανών δέντρων, η επεξεργασία τους στην κεντρική αποθήκη σπόρων της Γενικής Γραμματείας Δασών στην Αττική. Το υλικό επεξεργάστηκε, ελέγχθηκε ποιοτικά και έφτασε λίγους μήνες μετά στη Ροδόπη, στο δασικό φυτώριο Οργάνης. Φτάνοντας στο φυτώριο οι σπόροι τοποθετήθηκαν σε ειδικούς δίσκους γεμάτους με κατάλληλο δείγμα εδάφους ανά δύο ή τρεις. Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στο φυτώριο, εκεί βλάστησαν, ποτίστηκαν βοτανίστηκαν και μεγάλωσαν. Έτσι τα νεαρά φυτάρια το Νοέμβριο του 2010 μεταφέρθηκαν στον Πάρνωνα. Με τρία δρομολόγια από το Νοέμβριο του 2010 έως το Φεβρουάριο του 2011 τα φυτάρια ταξίδεψαν από την Οργάνη στον Πάρνωνα, ταξίδι διάρκειας 14 ετών. Από την Οροσειρά της Ροδόπης, στα στενά του Νέστου, από εκεί στους υγρότοπους της Μακεδονίας και στους πρόποδες του Ολύμπου για να καταλήξουν στις πλαγιές του Πάρνωνα, στους Αγριάνους και στο Πολύδροσο. Τέσσερις μήνες διήρκησε η φύτευση, ανά στρέμματα φυτεύτηκαν από 150 έως 250 φυτάρια ανάλογα με το έδαφος. Το ταξίδι των σπόρων τελείωσε με την φύτευση 2.900 στρεμμάτων καμένου δάσους. Τα χρόνια που ακολούθησαν τα φυτάρια αναπτύχθηκαν τέλεια και τα φυτά υπολογίζεται πως φτάνουν σήμερα το ένα μέτρο.
Η περίπτωση του Πάρνωνα δεν είναι η μοναδική καθώς άλλο ένα εκατομμύριο φυτάρια μαύρης πεύκης παρήγαγε με τον ίδιο τρόπο το δασικό φυτώριο Οργάνης για έργο αναδάσωσης που υλοποιήθηκε στα Γρεβενά. Οι φυτεύσεις ολοκληρώθηκαν μόλις λίγους μήνες πριν. Στη διεύθυνση αναδασώσεων ΑΜΘ, που αποτελεί τη μία από τις τρεις συνολικά που λειτουργούν σε όλη την Ελλάδα (Αττικής και Κ. Μακεδονίας) υπηρετούν σήμερα 7 υπάλληλοι, ένας από τους οποίους σύντομα θα συνταξιοδοτηθεί. Τα προβλήματα από την έλλειψη προσωπικού είναι πολλά, ωστόσο με σκληρή δουλειά κατάφεραν να καταστήσουν δασικό φυτώριο Οργάνης το σημαντικότερο της Ελλάδας και σίγουρα αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
