Το «FAROS» θα καταστήσει τη χώρα μας αυτοδύναμη στη συλλογή δεδομένων για ένα πλήθος, ζωτικής σημασίας θεμάτων Ο συντονιστής της εθνικής υποδομής είναι ο καθηγητής του Δ.Π.Θ. Σ. Ραψομανίκης, που φιλοξενήθηκε στο ράδιο Χρόνος 87,5 Συνέντευξη Δήμος Μπακιρτζάκης
Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη πρωταγωνιστεί στην ίδρυση εθνική υποδομής για την έρευνα στην ατμόσφαιρα με αεροσκάφος, δορυφόρους και επίγειους σταθμούς (FAROS), προσφέροντας ένα πολύτιμο εργαλείο πληροφόρησης και προστασίας στους αγρότες (χαλαζόπτωση, έντονη βροχόπτωση), στους αλιείς, αλλά ακόμα και σε τομείς, όπως η αρχαιολογία και η προστασία του περιβάλλοντος. Μέσα Δεκεμβρίου ο υφυπουργός Παιδείας & Θρησκευμάτων Αλέξανδρος Δερμεντζόπουλος, σε συνάντηση με τον καθηγητή του Δ.Π.Θ. Σπυρίδωνα Ραψομανίκη είχε κοινοποιήσει τη σχετική απόφαση.
Ειδικότερα η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά μια εθνική υποδομή αεροσκάφους, για έρευνα στην ατμόσφαιρα και την κλιματική αλλαγή, με έδρα την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Ο συντονιστής της εθνικής υποδομής είναι ο καθηγητής του Δ.Π.Θ. Σ. Ραψομανίκης και συμμετέχουν καθηγητές και ερευνητές από τα πανεπιστήμια: ΑΠΘ, Δ. Μακεδονίας, Αιγαίου, Ιωαννίνων, Ε.Μ.Π. και Πατρών. Σε κάθε σύγχρονο έθνος, μια τέτοια εθνική υποδομή είναι ζωτικής σημασίας για να είναι σε θέση η χώρα να δώσει λύσεις πολιτικές ή λύσεις καθαρά πρακτικές σε μια πληθώρα θεμάτων όπως:
• η γεωργία και η αλιεία
? η τεχνητή μεταβολή καιρικών συνθηκών (π.χ. προστασία από χαλαζόπτωση),
? οι αλλαγές χρήσης γης,
? η παρατήρηση ατμοσφαιρικής ρύπανσης,
? η μελέτη κλιματικών αλλαγών,
? η διάβρωση των ακτών,
? η παρακολούθηση κηλίδων ρύπανσης στο θαλάσσιο περιβάλλον,
? η μεταβολή του βυθού των ακτών,
? η επαλήθευση μετεωρολογικών δορυφόρων,
? η παραγωγικότητα των θαλασσών προς όφελος της αλιείας (καταγραφή φυτοπλαγκτόν και ζωοπλαγκτόν),
? η αρχαιολογία από αέρος,
? η ανίχνευση ορυκτών από αέρος με γεωμαγνητικά όργανα,
? η επαλήθευση και μετρήσεις προς επιβεβαίωση των εθνικών μας ραντάρ βροχής,
? η παρατήρηση και καταγραφή φυσικών καταστροφών,
? η ανίχνευση ρύπων πάνω από αστικά κέντρα.
Το «FAROS» θα καταστήσει τη χώρα μας αυτοδύναμη στη συλλογή δεδομένων για ένα πλήθος, ζωτικής σημασίας θεμάτων. Ταυτόχρονα η πληθώρα των ερευνητικών δραστηριοτήτων που θα αναπτυχθούν θα συνεισφέρουν τα μέγιστα στην τόνωση της ερευνητικής δραστηριότητας της Ελλάδας σε θέματα αιχμής, προσδίδοντας κύρος στη χώρα μας.
Σύμφωνα με τον καθηγητή του τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος της Πολυτεχνικής Ξάνθης και διευθυντή του Εργαστηρίου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης του ΔΠΘ, Σπύρο Ραψομανίκη, που φιλοξενήθηκε στο ράδιο Χρόνος 87,5, η υποδομή θα χρησιμοποιείται από τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι μια εθνική υποδομή με χρονικό ορίζοντα δέκα ετών ενώ η αρχική χρηματοδότηση αγγίζει τα έντεκα εκατομμύρια ευρώ για πέντε πρώτα χρόνια εκτός αυτής για την αγορά του αεροσκάφους.
«Το 2012 η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης ανήγγειλε ένα πρόγραμμα, προκειμένου να κατατεθούν προτάσεις για να δημιουργηθούν στην χώρα μας ερευνητικές-επιστημονικές υποδομές. Αυτό σημαίνει ότι μια τέτοια υποδομή θα χρησιμοποιείται από τους επιστήμονες όλης της χώρας και από επιστήμονες \ όμορων χωρών. Από 103 προτάσεις εγκρίθηκαν οι 19. Μόνο τρεις εξ αυτών εκτός Αθηνών και Θεσσαλονίκης και η μία από αυτές είναι εθνική ερευνητική υποδομή στην ΑΜ-Θ. Άρα είμαστε περήφανοι, ότι φέραμε εθνική υποδομή στην περιφέρεια και στο ΔΠΘ.
Η υποδομή με τι ακριβώς σχετίζεται;
-Ξεχωριστά από την αγορά ενός αεροσκάφους, η υποδομή σημαίνει ότι έχουμε το ερευνητικό προσωπικό, τα εργαστήρια, τα όργανα στην ΑΜ-Θ, ούτως ώστε να χρησιμοποιούν όλοι οι υπόλοιποι το αεροσκάφος. Η αγορά του αεροσκάφους είναι η τιμή εκτός του προϋπολογισμού του προγράμματος αυτού. Το αεροσκάφος είναι ένα άλλο κόστος, αλλά εμείς έχουμε τα 11 εκ. ευρώ, για να στήσουμε αυτή την υποδομή στην περιοχή, με ερευνητές, όργανα, εργαστήρια.
Τι θα κάνει αυτή ακριβώς η υποδομή και με την αγορά του αεροσκάφους αργότερα;
-Μέσα σε ένα χρόνο θα είμαστε έτοιμοι να αγοράσουμε και το αεροσκάφος, να το εξοπλίσουμε. Έρευνα στην ατμόσφαιρα σημαίνει και θα σας φέρω μερικά απλά παραδείγματα: κοιτάμε τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρονται οι ατμοσφαιρικοί ρύποι σε όλη την περιοχή, να δούμε από πού μας έρχονται αυτοί. Δεύτερον κοιτάμε να δούμε αν υπάρχουν κλιματικές αλλαγές, πως εξελίσσονται στην περιοχή μας. Τρίτον μπορούμε με όργανα τα οποία έχουμε πάνω στο αεροσκάφος να δούμε αλλαγές στις χρήσεις γης, να βλέπουμε δηλαδή πως αλλάζουν οι γεωργοί τη χρήση γης, τι επιπτώσεις έχει αυτό στο περιβάλλον, να βλέπουμε κοπάδια ψαριών, να βοηθούμε τους αλιείς. Μπορούμε να κάνουμε αλλαγή καιρού, δηλαδή να εμποδίσουμε την χαλαζόπτωση, κάτι που γίνεται μόνο στη Θεσσαλία προς το παρόν στην χώρα μας. Μπορούμε να προσπαθήσουμε να φέρουμε βροχόπτωση, όταν υπάρχει ξηρασία. Μπορούμε να βλέπουμε πηγές ρύπανσης.
Αυτές οι αλλαγές, η αποτροπή χαλαζόπτωσης ή η πρόκληση βροχής, πως ακριβώς γίνονται πρακτικά;
-Όταν εγκαταστήσουμε ένα ραντάρ καιρού, ραντάρ βροχής στο αεροδρόμιο της Καβάλας, θα μπορούμε να δούμε το ποσοστό βροχόπτωσης σε όλη την ΑΜ-Θ, ενώ αυτό δεν μπορούμε να το δούμε τώρα από πουθενά, παρά μόνο από τα τουρκικά ραντάρ, τα οποία τα βλέπουν οι γείτονες μας μόνο για τη χώρα τους. Θα μπορούμε να βρούμε το ποσοστό βροχόπτωσης, να βλέπουμε πόση βροχή έρχεται και να προειδοποιούμε ότι έρχονται μεγάλες καταιγίδες. Μπορούμε να δούμε τη θερμοκρασία του σύννεφου, για να εντοπίσουμε την χαλαζόπτωση. Αν γίνει χαλαζόπτωση, πετάει το αεροσκάφος μέσα στο σύννεφο και οι ουσίες που ρίχνει είναι νιτρικός άργυρος, για να πέσει βροχή και όχι χαλάζι. Αυτές είναι τεχνικές που μερικώς εφαρμόζονται στην Θεσσαλία. Ξέρουμε ότι εφαρμόζονται παγκοσμίως, ξέρουμε ότι μπορούμε με παρόμοιες χημικές ενώσεις να ανεβούμε στην ατμόσφαιρα ξέροντας την υγρασία και να δημιουργήσουμε σύννεφα, ελπίζοντας ότι θα πέσει βροχή εκεί που την χρειαζόμαστε. Αυτά είναι τα πρακτικά θέματα. Μπορούμε να δούμε την αλλαγή, να καταγράφουμε τις αλλαγές από ακτογραμμή.
Υπάρχουν συνεπώς πολλές πρακτικές εφαρμογές, για παράδειγμα μπορεί να γίνει και ανίχνευση ορυκτών ή ακόμα και στοιχείων αρχαιολογίας;
-Βεβαίως, με φωτογραφίες και ειδικές κάμερες μπορούμε να δούμε που υπάρχουν ανωμαλίες στο έδαφος, οι οποίες εμφανίζονται μόνο όταν υπάρχει κάποιο αρχαιολογικό εύρημα από κάτω ή μπορούμε να βάλουμε μαγνητικά όργανα πάνω στο αεροσκάφος και να γίνει ανίχνευση ορυκτών.
Υπάρχει αυτό το επιστημονικό δυναμικό στο ΔΠΘ και στην ευρύτερη περιοχή μας, που θα στελεχώσει αυτή την εθνική υποδομή;
-Βεβαίως υπάρχει και υπάρχουν και Έλληνες επιστήμονες, οι οποίοι έχουν εκδηλώσει την επιθυμία να έρθουν και να δουλέψουν στην Θράκη επάνω σε αυτά τα θέματα. Υπάρχει το προσωπικό και προτιμούμε να παραμείνει στην Ελλάδα και να έρθει στην Θράκη, παρά να πάει στο εξωτερικό. Φυσικά έχουμε κι εμείς την εμπειρία από το 2004, την οποία έφερα μαζί μου από το εξωτερικό. Από το 2004 είμαστε μέρος του ευρωπαϊκού στόλου αεροσκαφών για έρευνα στην ατμόσφαιρα. Αποφασίσαμε αυτή τη φορά να κάνουμε και εθνική υποδομή στην χώρα μας. Αυτή η υποδομή κρίθηκε στο εξωτερικό, όταν καταθέσαμε τις προτάσεις μας, όλες αυτές πήγαν στο εξωτερικό όπου και βαθμολογήθηκαν. Μετά ήρθαν στην Ελλάδα, όπου έγινε και η απονομή των 19 υποδομών. Κι αυτό έγινε πρόσφατα, γιατί πήρε δύο χρόνια, για να γίνει η κρίση τους και να μας αποδοθεί η εθνική υποδομή. Θα δοθούν 11 εκ. ευρώ για τα επόμενα 5 χρόνια. Έχουμε αρχίσει ήδη και δουλεύουμε πάνω σε αυτό. Υπάρχει μία προϋπηρεσία σε αυτά τα θέματα αλλά ευχόμαστε να αρχίσουμε να δουλεύουμε και να πάει καλά η όλη ιστορία και να γίνουμε γνωστή παγκοσμίως και ως ΑΜ-Θ αλλά και ως ΔΠΘ. Αυτός άλλωστε ήταν ο στόχος μας, να εξυπηρετούμε και την τοπική κοινωνία.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
