Εξήντα ελληνικά ντοκιμαντέρ παράγουν πολιτισμό

Το 16ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης που πραγματοποιήθηκε 14 με 23 Μαρτίου έφτασε στο τέλος του και οι μηχανές προβολές έσβησαν. Μεγάλο θετικό της φετινής διοργάνωσης ήταν ότι συμμετείχαν εξήντα ελληνικά ντοκιμαντέρ, τα οποία παρόλο που δεν έλαβαν καμία κρατική χρηματοδότηση απέδειξαν περίτρανα πως εν καιρώ κρίσης υπάρχει έντονη δημιουργικότητα και παράγεται πολιτισμός. Κατά τη διάρκεια όλων αυτών των προβολών καταλάβαμε την αλήθεια που εμπεριέχει η φράση: "Στις ταινίες μυθοπλασίας ο σκηνοθέτης είναι ο Θεός. Στα ντοκιμαντέρ ο Θεός είναι ο σκηνοθέτης". Μέσα σε 10 ημέρες αυτό ο θεσμός-διαμάντι της Θεσσαλονίκης μας ταξίδεψε σε πολλές άγνωστες πλευρές και ψυχές του κόσμου. Οι νέοι έκαναν κοπάνα από τα μαθήματα τους, ζευγάρια μεγάλης ηλικίας μοιράζονταν το προσπέκτ του φεστιβάλ, άγνωστοι με αφορμή ταινίες γνωρίζονταν μεταξύ τους και οι αίθουσες γέμισαν, ενώ κάποιοι απολάμβαναν γλυκά ροχαλητά κούρασης στην καρέκλα τους. 

Σας παρουσιάζουμε αναλυτικά τα βραβεία του 16ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης-Εικόνες του 21ου Αιώνα ήταν:

Βραβείο Κοινού που αφορά σε ταινίες άνω των 45’ απονέμεται:

i. Για ελληνική παραγωγή στην ταινία “Ηθοποιοί: Ημερολόγιο σπουδής” σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου (Ελλάδα)

ii. Για ξένη παραγωγή («Βραβείο Κοινού Πίτερ Ουιντόνικ») στην ταινία ?Με διαφορά τεσσάρων γραμμάτων – Παιδιά στην εποχή του ΣΔΠΥ? σε σκηνοθεσία του Έρλεντ Ε. Μο (Δανία)

Βραβείο Κοινού που αφορά σε ταινίες κάτω των 45? απονέμεται:

i. Για ελληνική παραγωγή στην ταινία ?Κοινωνικό Ωδείο-Notes? σε σκηνοθεσία της Θέκλας Μαλάμου και της Αλεξάνδρας Σαλίμπα (Ελλάδα)

ii. Για ξένη παραγωγή στην ταινία ?Το αγόρι της πλαζ? σε σκηνοθεσία του Εμίλ Λάνγκμπαλε (Μεγ. Βρετανία)

i. Για ελληνική παραγωγή στην ταινία Καλάβρυτα-Άνθρωποι και σκιές του Ηλία Γιαννακάκη (Ελλάδα) 

Το σκεπτικό της επιτροπής: «Το βραβείο FIPRESCI για το καλύτερο ελληνικό ντοκιμαντέρ απονέμεται στην ταινία ?Καλάβρυτα-Άνθρωποι και σκιές?, διότι διερευνά ένα ιστορικό τραύμα του ελληνικού λαού το οποίο εξακολουθεί να υφίσταται, καθώς κι επειδή τεκμηριώνει τη σημασία του αντιφασιστικού αγώνα στο παρελθόν κάνοντας παράλληλα και αναφορά στο παρόν.

ii. Για ξένη παραγωγή στην ταινία ?Στο χείλος του κόσμου? σε σκηνοθεσία Κλάους Ντρέξελ (Γαλλία) 

Το σκεπτικό της επιτροπής: «Το βραβείο FIPRESCI για το καλύτερο ξένο ντοκιμαντέρ απονέμεται στην ταινία ?Στο χείλος του κόσμου?, διότι εισάγει τον θεατή στο ασταθές περιβάλλον όπου ζουν οι παριζιάνοι ‘?κλοσάρ?? με έναν μαγευτικό και απροσδόκητο τρόπο. 

Ο σκηνοθέτης Κλάους Ντρέξελ και ο διευθυντής φωτογραφίας Sylvain Leser επιδεικνύουν πλήρη στυλιστικό έλεγχο, κινηματογραφώντας τους χαρακτήρες τους από μια απόσταση και προνομιακή σκοπιά, που κάνει αυτούς τους άστεγους ανθρώπους να ξεχωρίζουν ως άτομα με αξιοπρέπεια και σοφία». 

Το βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας απονέμεται στο ντοκιμαντέρ ?Τσαπουλτζού: Φωνές από το Γκεζί? σε σκηνοθεσία Μπενεντέτα Αρτζεντιέρι, Κλάουντιο Καζάτσα, Κάρλο Πρεβόστι, Ντούτσο Σέρβι και Στέφανο Ζόγια (Ιταλία-Τουρκία). 

Η φετινή κριτική επιτροπή για το βραβείο της WWF που απονέμεται σε ταινία της ενότητας «Περιβάλλον», με θέμα το περιβάλλον και την αμφίδρομη σχέση

του ανθρώπου με τη φύση, απαρτίζεται από τους εκπρόσωπους της WWF Ελλάς, Γιώργο Βελλίδη, Ιάσωνα Κάντα και Αλέξανδρο Κανδαράκη. Το βραβείο της WWF απονέμεται στην ταινία Χειμώνας σε σκηνοθεσία Κριστίνα Πίκι (Ρωσία).

Και κάπως έτσι ένα ακόμα Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης έφτασε στο τέλος του, έκλεισε τις αίθουσες του, άναψε τα φώτα του. Υπάρχει μία φράση που λέει πως «Στα μάτια ενός ζητιάνου, ένας Άγιος είναι ένα ακόμα πορτοφόλι.» Το ντοκιμαντέρ διείσδυσε και μας πήρε μαζί του στη ζωή των άγνωστων ζητιάνων, Αγίων και καθημερινών ηρώων του κόσμου. Μας αποχαιρέτησε, ανανεώνοντας το ραντεβού του για του χρόνου για τη γιορτή, όπου το πανί και οι πανανθρώπινες ιστορίες του θα μετατραπούν σε πομπό και η ψυχή των θεατών σε δέκτη.

Στάθης Κόλλιας